Нийслэлийн Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Шүүхийн шийдвэр гүйцэтгэх ажиллагааны явцад төлбөр төлөгчийн гадаадад зорчих эрхийг түдгэлзүүлэх арга хэмжээ авсан нь хууль ёсны үндэслэл бүрдсэн эсэх тухай маргаан. Төлбөр төлөгч нь шүүхийн шийдвэр гүйцэтгэх ажиллагааны дагуу гардуулах ёстой ойролцоогоор 67 сая төгрөгийн төлбөрийг хугацаанд нь биелүүлээгүй тул шийдвэр гүйцэтгэх албаны гүйцэтгэгч түүний гадаадад зорчих эрхийг түдгэлзүүлэх тогтоол гаргасан байна.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Төлбөр төлөгч нь төлбөрөө төлөөгүй байх нь төлбөр төлөхөөс зайлсхийх, хөрөнгөө нуун дарагдуулах эсвэл эрэн сурвалжлагдаж буй гэх хуульд заасан тусгайлсан үндэслэлүүд бүрдээгүй тул гадаадад зорчих эрхийг хязгаарлах нь Үндсэн хуулийн эрхийг зөрчиж байна гэж үзсэн.
• Хариуцагч: Төлбөр төлөгч нь шүүхийн шийдвэр гүйцэтгэх ажиллагааны явцад зарлан дуудсан хугацаанд ирж мэдээлэл өгөөгүй, шүүхийн шийдвэрийг биелүүлээгүй тул төлбөр төлөхөөс санаатайгаар зайлсхийсэн гэж үзэж байна.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгож, гадаадад зорчих эрх түдгэлзүүлэх тогтоолыг хүчингүй болгосон. Давж заалдах шат анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг өөрчилж, нэхэмжлэлийн шаардлагыг хангаж шийдвэрлэв. Учир нь төлбөр төлөгч нь оршин суудаг газрын мэдээллээ өөрийн биеэр өгсөн, мөн эмнэлгийн заалттай байгаа зэрэг нь түүнийг эрэн сурвалжлах эсвэл төлбөр төлөхөөс зайлсхийх зорилготой гэж үзэх үндэслэл хангаагүй тул гадаадад зорчих эрхийг түдгэлзүүлэх хууль ёсны үндэслэл бүрдээгүй байна.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Таван сая төгрөгөөс дээш хөрөнгийн шаардлага бүхий гүйцэтгэх баримт бичгийн шаардлагыг биелүүлээгүй байх нь гадаадад зорчих эрхийг шууд түдгэлзүүлэх үндэслэл болохгүй, харин эрэн сурвалжлагдаж байгаа, эсхүл төлбөр төлөхөөс санаатай зайлсхийсэн, эсхүл хөрөнгөө нуун дарагдуулсан зэрэг тусгайлсан нөхцөл байдал тогтоогдсон тохиолдолд л хязгаарлалт авч болно (Шүүхийн шийдвэр гүйцэтгэх тухай хууль 59.1).
• Төлбөр төлөгч нь оршин суудаг газрын мэдээллээ өгсөн, мөн эмнэлгийн заалттай байгаа зэрэг нь түүнийг төлбөр төлөхөөс зайлсхийх зорилготой гэж үзэх үндэслэл болохгүй тул гадаадад зорчих эрхийг хязгаарлах нь үндэслэлгүй байна.
• Үндсэн хуулиар баталгаажсан хүний зорчих эрхийг зөвхөн хуульд заасан тодорхой үндэслэлээр хязгаарлах ёстой (Үндсэн хууль 16.18).