Нийслэлийн Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Зээлийн гэрээний үүрэг биелүүлээгүйгээс үүдэлтэй үндсэн зээл, хүү болон гэрээний хугацаа дууссанаас хойшхи алдангийн төлбөр гаргуулах маргаан. Зээлдэгч нь автомашин барьцаалан зээл авсан боловч төлбөрөө хугацаанд нь гүйцэтгээгүй тул нэхэмжлэгч тал зээлийн үлдэгдэл болон алдангийг гаргуулж өгөхийг шаардсан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Зээлдэгч гэрээний үүргээ биелүүлээгүй, барьцаалах хөрөнгө хаана байгаа нь тодорхойгүй байгаа тул үндсэн зээл, хүү болон гэрээний хугацаа дууссанаас хойшхи алдангийг бүрэн гаргуулна гэж үзсэн.
• Хариуцагч: Зээлийн үлдэгдэл, хүүгийн тодорхой хэсгийг зөвшөөрч байгаа ч нэхэмжлэгч тал мөнгөн зээлийн үйл ажиллагааг зохицуулах хуулийн дагуу хүү авах эрхгүй, мөн алдангийн тооцоолол буруу гэж үзсэн.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх зээлийн үлдэгдэл, хүү болон 10 хоногийн алдангийг төлөхийг шийдсэн бол давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шийдвэрийг хэвээр үлдээж, хэргийн хууль хэрэглээний заалтыг өөрчилсөн. Учир нь барьцаалан зээлдүүлэх харилцаанд үүрэг биелээгүй тохиолдолд хөдлөх хөрөнгийг борлуулах замаар үүргийг хангах тусгай зохицуулалт байдаг тул алданги шаардах нь хэтэрсэн хугацааны алдангийн зохицуулалтыг давхарлан хэрэглэж, хариуцлага тооцох нь хууль зүйн үзэл баримтлалд нийцэхгүй юм.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Зээлийн гэрээ байгуулах үед хүчин төгөлдөр байсан хууль тогтоомжийн дагуу гэрээний заалтыг тайлбарлан хэрэглэх ёстой (Иргэний хууль 286).
• Барьцаалан зээлдүүлэх журмаар үүрэг биелүүлээгүй тохиолдолд хөдлөх хөрөнгийг борлуулах замаар үүргийг хангах тусгай зохицуулалт байдаг тул үүнийг давхарлан хэрэглэж хариуцлага тооцох нь зохисгүй (Иргэний хууль 286.1, 286.3).
• Зээлдэгч үүргээ гүйцэтгэх 10 хоногийн хугацааг олгох үйл явцыг баримтлан, гэрээний хугацаа дууссанаас хойшх зөвхөн энэхүү хугацааны алдангийг хариуцагч хариуцах ёстой (Иргэний хууль 286.3, 232.6).