Нийслэлийн Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Зээлийн гэрээний үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулахаар байгуулсан фидуцийн гэрээний хүчин төгөлдөр байдал болон зээлийн өрөг барагдуулах асуудал. Зээлдэгч нь зээлийн төлбөрөө хугацаа хэтлэн төлөөгүй тул зээлдэгч байгууллага нь зээлийн гэрээ болон эд хөрөнгө өмчлөлд шилжүүлэх фидуцийн гэрээний дагуу зээлийн үүрэг болон барьцаалах хөрөнгийг гаргуулах нэхэмжлэл гаргасан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Зээлийн гэрээний хугацаа дууссан тул үндсэн зээл, хүү, нэмэгдүүлсэн хүүг гаргуулж өгөх, мөн фидуцийн гэрээний дагуу барьцаалах хөрөнгийг өмчлөлд шилжүүлсэн тул үүрэг биелүүлнэ гэж үзсэн.
• Хариуцагч: Зээлдэгч байгууллага нь барьцаалах хөрөнгөөр зээлийн үүргийг хангах боломжтой байсан тул нэхэмжлэл гаргахгүй байж болох байсан, мөн барьцаалах хөрөнгөд учирсан хохирлыг хасаж тооцох ёстой гэж үзсэн.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон. Энэ шат нь анхан шатны шийдвэрийг өөрчилсөн бөгөөд фидуцийн гэрээ нь хүчин төгөлдөр бус байх хэлцэл тул хэлцлийн үр дагаврын дагуу эд хөрөнгийг буцаан шилжүүлж, зээлийн үүргийг хэсэгчилэн гаргуулна гэж шийдвэрлэв. Учир нь талууд мөнгөн зээлийн үйл ажиллагаа эрхлэх этгээд байсан ч барьцаалах хөрөнгийг өөрийн өмчлөлд шилжүүлэх фидуцийн гэрээ байгуулсан нь хуульд заасан хөдлөх эд хөрөнгө барьцаалах журмын дагуу бус тул энэ нь хүчин төгөлдөр бус байх хэлцэл юм.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Мөнгөн зээлийн үйл ажиллагаа эрхлэх этгээд нь зээлийн үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулахаар зөвхөн хөдлөх эд хөрөнгө барьцаалж зээл олгох эрхтэй байсан тул бусдын хөдлөх хөрөнгийг өөрийн өмчлөлд шилжүүлэх фидуцийн гэрээ нь хүчин төгөлдөр бус байх хэлцэл гэж дүгнэв (Иргэний хууль 56.1.1, 286.2).
• Хүчин төгөлдөр бус байх хэлцэл хийсэн талууд нь уг хэлцлээр шилжүүлсэн бүх зүйлээ харилцан буцааж өгөх үүрэгтэй тул барьцаалах хөрөнгийн өмчлөх эрхийг хариуцагчийн нэр дээр буцаан шилжүүлэх ёстой гэж дүгнэв (Иргэний хууль 56.5).