Нийслэлийн Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Зээлийн гэрээний үүрэг гүйцэтгэх эрх, үүрэг болон хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны хэл, орчуулагчийн асуудлаарх эрх зүйн маргаан. Нэхэмжлэгч банк зээлдэгч нарын зээлийн үндсэн төлбөр болон хүүг гаргуулж, барьцаа хөрөнгийг албадан худалдан борлуулах шаардлага гаргасан. Хариуцагч талууд нэхэмжлэлийн агуулга, өөрт хамаарах эрх, үүрэг болон хэргийн материалтай танилцах боломж хязгаарлагдсан гэж үзэн давж заалдах гомдол гаргасан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Зээлийн гэрээний дагуу төлөлт хийгдэх хугацаа хэтэрсэн тул зээлийн үлдэгдэл, хүүг гаргуулж, барьцаа хөрөнгөөр хангуулах шаардлагатай гэсэн.
• Хариуцагч: Хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагаанд орчуулагч оролцуулаагүй, нэхэмжлэлийн хувийг хуульд заасан журмын дагуу гардуулаагүй тул өөрийн эрх, үүрэг хэрэгжүүлэх боломж хязгаарлагдсан гэж үзсэн.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагыг хангаж шийдвэрлэсэн бол давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шийдвэрийг хүчингүй болгож, дахин шийдвэрлүүлэхээр буцаасан. Учир нь хариуцагч талын монгол хэл мэддэг эсэх, орчуулагч томилох шаардлагатай эсэхийг тодруулаагүй, мөн хэргийн оролцогчийн эх хэл дээр нь эрх, үүрэг тайлбарлах, тэгш оролцох нөхцөлийг хангаагүй тул хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны ноцтой зөрчил гарсан гэж үзсэн.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагаа монгол хэлээр явагдах ёстой бөгөөд оролцогч этгээд монгол хэл мэдэхгүй бол өөрийн эх хэл дээр тайлбар, мэдүүлэг өгөх, нотлох баримт гаргаж өгөх эрхтэй тул шүүх хариуцагчийн хэлний мэдлэг, орчуулагч авах хүсэл зоригийг тодруулах үүрэгтэй (Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хууль 7.1, 7.2).
• Хэргийн оролцогчийн эрх, үүрэг тайлбарлах, материал танилцуулах үйл явц нь хариуцагчийн хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагаанд тэгш оролцох боломжийг хангасан байх ёстой тул орчуулагч оролцуулаагүй, нөхцөл байдлыг тодруулаагүй нь хэргийн оролцогчийн эрхийг хязгаарласан гэж дүгнэв (Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хууль 25, 49.1).
• Хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагаанд оролцогчийн эрх, үүрэг хэрэгжүүлэх боломжгүй болсон тохиолдолд энэ нь шийдвэрийг хүчингүй болгож, дахин хэлэлцүүлэх үндэслэл болно (Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хууль 168.1.3).