Завхан аймгийн Эрүү, Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Худалдах, худалдан авах гэрээний эд хөрөнгийн доголдолтой холбоотой төлбөр буцаан олгох маргаан. Нэхэмжлэгч нь хариуцагчийн дансанд мөнгө шилжүүлэн үхрийн мах худалдан авах тохиролцоо хийсэн боловч хүлээн авсан мах нь чанарын шаардлага хангаагүй, хүнсний зориулалтаар ашиглах боломжгүй байсан тул барааг буцааж, төлбөрөө буцаан авах шаардлага гаргасан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Худалдан авсан мах нь чанаргүй, муудсан байсан тул гэрээг цуцалж, төлсөн мөнгөө буцаан авах шаардлагатай.
• Хариуцагч: Өөрийн мөнгөөр мах худалдан авч дамжуулсан бөгөөд мах авсан этгээдүүд хоорондоо тохиролцсон тул өөрөө хариуцлага хүлээхгүй.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагыг хангаж шийдвэрлэсэн бол давж заалдах шатны шүүх хариуцагчийн давж заалдах гомдлыг хангахгүй байх, шийдвэрийн тогтоох хэсэгт ашигласан хууль зүйн үндэслэлд өөрчлөлт оруулж, шийдвэрийг хэвээр үлдээв. Учир нь хариуцагч нь нэхэмжлэгчийн мөнгөөр мах худалдан авч дамжуулсан ч худалдаж буй эд хөрөнгийн чанарын төлөө хариуцах үүрэгтэй бөгөөд нэхэмжлэгч нь доголдолтой эд хөрөнгийг хариуцагчид мэдэгдэж, буцаан хүргүүлсэн баримт тогтоогдсон тул гэрээг цуцлах эрхтэй (Иргэний хууль 254.1, 256.1).

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Талууд бичгээр гэрээ байгуулж баталгаажуулаагүй байсан ч мөнгөн шилжүүлэг болон үйл явдлын баримтаар харилцан тохиролцож, хүсэл сонирхлоо илэрхийлсэн тул бодит үйлдлээр худалдах, худалдан авах хэлцэл хийсэн гэж үзнэ (Иргэний хууль 43.3).
• Худалдан авсан эд хөрөнгө нь гэрээнд заасан зориулалтаар ашиглах боломжгүй, чанарын доголдолтой байсан тул худалдагч нь эд хөрөнгийг солих эсвэл гэрээг цуцлах эрхтэй нэхэмжлэгчийн шаардлагыг хариуцах үүрэгтэй (Иргэний хууль 251.1, 253.1, 254.1).
• Хариуцагч нь барааг гуравдагч этгээдэд дамжуулсан эсвэл өөр этгээдээс авсан гэх тайлбар нь худалдах, худалдан авах гэрээний дагуу эд хөрөнгийн чанарын төлөө хариуцах үндсэн үүргээс чөлөөлөх үндэслэл болохгүй (Иргэний хууль 243.1).