Нийслэлийн Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Зээлийн гэрээний үүрэг гүйцэтгэх, зээлийн хүүг багасгах болон хохирлыг нөхөн төлүүлэхтэй холбоотой эрх зүйн маргаан. Нэхэмжлэгч талууд барьцаа хөрөнгийн эрх зүйн зөрчилтэй, зах зээлийн үнэлгээнээс хэт өндөр үнээр гэрээ байгуулсан тул зээлийн хүүг багасгах, гуравдагч этгээдийн зээлийг төлсөн мөнгийг болон татварын зардлыг гаргуулах нэхэмжлэл гаргасан. Хариуцагч тал нь нэхэмжлэгч нь итгэмжлэлийг ашиглан хууран мэхэлсэн тул зээлийн үлдэгдэл мөнгийг гаргуулах сөрөг нэхэмжлэл гаргасан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Барьцаа хөрөнгийн эрх болон үнэлгээний асуудал байгаа тул Иргэний хууль 282-т заасан зээлийн хүүг багасгах, төлөгдсөн зээлийн төлбөр болон татварын зардлыг нөхөн төлүүлэх шаардлагатай гэж үзсэн.
• Хариуцагч: Нэхэмжлэгч нь итгэмжлэлийг ашиглан хууран мэхэлж гэрээ байгуулсан тул зээлийн гэрээний үүрэг гүйцэтгэхгүй болсон бөгөөд зээлийн үлдэгдэл мөнгийг гаргуулах ёстой гэж үзсэн.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх нэхэмжлэлийн зарим шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгож, хариуцагчийн сөрөг нэхэмжлэлийн зарим хэсгийг хангасан. Давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шийдвэрийг өөрчилсөн тул хариуцагч иргэнээс нэхэмжлэгч нарт зээлийн үлдэгдэл мөнгийг гаргуулж өгөх, нэхэмжлэлийн бусад шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгох шийдвэр гаргасан. Учир нь зээлийн хүүг 6 хувьтай тэнцүүлэн тооцох нь зөв боловч зээлдэгчийн төлсөн мөнгийг тооцохдоо алдаа гаргасан тул, мөн нэхэмжлэгч тал татварын зардлыг нотлох бичгийн баримтаар нотлогдоогоогүй тул хэрэгсэхгүй болгосон.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Үл хөдлөх хөрөнгийн борлуулалтын татварын зардлыг нөхөн төлүүлэх эрх Иргэний хууль 227.1-ээр тодорхойлогдох боловч тухайн зардлыг бичгийн баримтаар нотлогдсон байх ёстой тул нотлогдоогүй тохиолдолд хэрэгсэхгүй болгоно (Иргэний хууль 227.3).
• Зээлийн гэрээний харилцаанд зээлдэгч нь зээлийн үлдэгдэл мөнгийг төлөх үүрэгтэй бөгөөд зээлдэгчийн төлсөн мөнгийг тооцохдоо мэтгэлцэх зарчмыг баримтлах ёстой (Иргэний хууль 281.1).
• Зээлийн хүүг тогтоохдоо зээлдэгчийн эрх, хууль ёсны ашиг сонирхлыг хамгаалах үүднээс хүүг багасгах үндэслэл байсан тул Иргэний хууль 282-т заасан журмын дагуу шийдвэрлэх ёстой.