Баян-Өлгий аймгийн Эрүү, Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Худалдах-худалдан авах гэрээний дагуу нийлүүлсэн барааны төлбөр болон гэрээнд заасан алдангийг төлөх үүрэг биелүүлээгүйгээс үүссэн маргаан. Нийлүүлэгч тал борлуулагч талд шатахуун нийлүүлсэн боловч хариуцагч тал тооцоо нийлсэн актаар тогтоогдсон ойролцоогоор 15 сая төгрөгийн үлдэгдэл төлбөрийг хугацаанд нь төлөөгүй тул үндсэн төлбөр болон гэрээний дагуу тооцогдох алдангийг нэхэмжилсэн.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Хариуцагч тал гэрээний үүргээ биелүүлээгүй тул шатахууны үндсэн төлбөр болон гэрээнд заасан хугацааны алдангийг нэхэмжлэх нь үндэслэлтэй гэж үзэж байна.
• Хариуцагч: Төлбөр төлөх үлдэгдэлтэй байгааг хүлээн зөвшөөрч байгаа ч санхүүжилт орж ирээгүй, мөн шүүхийн захирамжаар өөрийн данс битүүмжилэгдсэн нөхцөл байдлын улмаас төлж чадахгүй байгаа тул алдангийг багасгах шаардлагатай гэж үзэж байна.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүрэн хангаж шийдвэрлэсэн бөгөөд давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шийдвэрийг хэвээр үлдээв. Учир нь хариуцагч талын данс битүүмжилэгдсэн нь хариуцагч компанийн дансны гүйлгээг зогсоосон боловч нэхэмжлэгчийн өмнө хүлээсэн үүргээ гэрээнд заасан хугацаанд биелүүлэхэд нөлөөлөхгүй, энэ нь хэрэгт хамааралгүй нөхцөл байдал тул алдангийг багасгах үндэслэл болохгүй гэж дүгнэв.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Гүйцэтгэгдээгүй үүрэг биелүүлээгүй үнийн дүнгийн 50 хувиас хэтрэхгүй алданги тооцох нь талуудын хоорондын гэрээний нөхцөл болон хуульд заасан зарчимтай нийцэж байгаа тул алдангийн дүнг хүлээн зөвшөөрөв (Иргэний хууль 232.4).
• Алдангийг багасгах үндэслэл болох хэргийн нөхцөл байдал нь нэхэмжлэгчийн өмнө хүлээсэн үүрэг биелүүлээгүйтай шууд холбоотой, нотлох баримтаар батлагдаагүй тул алдангийг багасгах боломжгүй (Иргэний хууль 232.8).
• Талууд хууль ёсны журмын дагуу гэрээ байгуулсан, нотлох баримтаар төлбөр төлөх үлдэгдэлтэй байгаа нь тогтоогдсон тул гэрээний дагуу төлбөр болон алдангийг төлөх үүрэгтэй (Иргэний хууль 243.1, 232.6).