Баян-Өлгий аймаг дахь сум дундын анхан шатны шүүх /Иргэний хэрэг/ийн Шийдвэр

Үйл явдал

Худалдах-худалдан авах гэрээний үүрэг биелүүлээгүйгээс үүссэн төлбөр болон алдангийн маргаан. Нийлүүлэгч компани нь борлуулагч компанитай нефтийн бүтээгдэхүүн борлуулах гэрээ байгуулж, шатахуун нийлүүлсэн боловч борлуулагч компани тооцоо нийлсэн актаар тогтоогдсон ойролцоогоор 15 сая төгрөгийн үлдэгдэл төлбөрийг хугацаанд нь төлөөгүй тул үндсэн төлбөр болон гэрээнд заасан алдангийг нэхэмжилсэн.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Шатахууны үндсэн төлбөр болон гэрээний дагуу тооцогдох алдангийг гаргуулна гэж үзэж байгаа бөгөөд алдангийн хэмжээ нь Иргэний хуулийн дагуу үндсэн төлбөрийн 50%-иас хэтрэхгүй байх ёстой тул тооцоолсон дүнгээ нэхэмжилж байна.
• Хариуцагч: Төлбөр төлөх үлдэгдэлтэй байгааг хүлээн зөвшөөрч байгаа ч санхүүжилт орж ирээгүй, мөн бусад хууль бус нөхцөл байдлаас шалтгаалж төлж чадахгүй байгаа тул алдангийг хөнгөлөх шаардлагатай гэж үзэж байна.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүрэн хангаж шийдвэрлэв. Хариуцагч тал тооцоо нийлсэн актаар төлбөр төлөх үлдэгдэлтэй байгаа нь батлагдсан тул үндсэн төлбөрийг төлөх үүрэгтэй, учир нь талууд нефтийн бүтээгдэхүүн борлуулах гэрээг хүчин төгөлдөр байхаар байгуулсан байна. Нэхэмжлэгч тал гэрээнд алдангийг хоног тутамд үлдэгдэл үнийн дүнгийн 0,5%-тай тэнцэх хэмжээгээр тооцохоор харилцан тохиролцсон тул алдангийг нэхэмжлэх нь үндэслэлтэй, учир нь талууд гэрээний нөхцөлийг хүлээн зөвшөөрч байсан. Алдангийн хэмжээ нь үндсэн төлбөрийн 50 хувиас хэтэрч болохгүй гэсэн Иргэний хуулийн заалттай нийцүүлэн тооцоолсон нь зөв тул алдангийн дүнг хүлээн зөвшөөрөв. Хариуцагч талын алдангийг багасгах үндэслэл болох хэргийн нөхцөл байдал нь нотлох баримтаар тогтоогдоогүй тул алдангийг багасгах боломжгүй гэж үзлээ.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Гэрээнд заасан хугацаанд үүрэг биелүүлээгүй тал нь гэрээний нөхцөл болон хуульд заасан алдангийг төлөх үүрэгтэй (Иргэний хууль 232.6, 219.1).
• Алдангийн нийт дүн нь гүйцэтгэгдээгүй үүрэг биелүүлээгүй үнийн дүнгийн 50 хувиас хэтрэхгүй байх ёстой (Иргэний хууль 232.4).
• Алдангийг багасгах үндэслэл болох хэргийн нөхцөл байдал нь нотлох баримтаар батлагдаагүй бол шүүх алдангийг багасгах боломжгүй (Иргэний хууль 232.8).