Сэлэнгэ аймгийн Эрүү, Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Зээлээр худалдах, худалдан авах гэрээний үлдэгдэл төлбөр төлөх үүрэг болон хөөн хэлэлцэх хугацаа дууссан эсэх тухай маргаан. Нэхэмжлэгч нь мал худалдаж авсны үлдэгдэл мөнгийг гаргуулж өгөхийг шаардсан бол хариуцагч нь төлбөрийг бүрэн төлсөн, мөн хөөн хэлэлцэх хугацаа өнгөрсөн тул шаардах эрхгүй гэж маргасан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Мал худалдан авсны үлдэгдэл болох ойролцоогоор 8 сая төгрөгийг гаргуулж өгөхийг шаардсан.
• Хариуцагч: Төлбөрийг бүрэн төлсөн тул үлдэгдэл мөнгө байхгүй, мөн хөөн хэлэлцэх хугацаа дууссан тул нэхэмжлэлийн шаардлага үндэслэлгүй гэж маргасан.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх хариуцагчийг үлдэгдэл төлбөр төлөх үүрэгтэй гэж үзэн нэхэмжлэлийг хагас хянан шийдвэрлэсэн. Давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн, учир нь хариуцагч төлбөр төлсөн гэж маргаж байгаа боловч үүнийг нотлох баримт ирүүлээгүй тул хариуцагч үүрэг хүлээхээс татгалзаагүй, төлбөр төлж байсан нь гэрээний үүрэг хүлээснийг баталгаажуулж байгаа тул хөөн хэлэлцэх хугацаа тасалдсан гэж үзсэн. Мөн хариуцагч хөөн хэлэлцэх хугацаа өнгөрсөн гэж маргасан боловч үүнийг няцаах баримт ирүүлээгүй тул анхан шатны шүүхийн дүгнэлт үндэслэл бүхий байна.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Мал худалдан авах гэрээний харилцаа нь зээлээр худалдах, худалдан авах гэрээний зохицуулалттай тул үүрэг гүйцэтгэх үүрэгтэй гэж дүгнэв (Иргэний хууль 262).
• Хариуцагч төлбөрийн тодорхой хэсгийг шилжүүлэн өгсөн нь шаардлагыг хүлээн авч үүрэг гүйцэтгэхээс татгалзаагүй тул хөөн хэлэлцэх хугацаа тасалдсан гэж үзэв (Иргэний хууль 79.1).
• Хөөн хэлэлцэх хугацаа өнгөрсөн байсан ч үүрэг гүйцэтгэгч мэдээгүй байхдаа үүргийн гүйцэтгэлийн тодорхой хэсгийг хангаад амлалт өгөх эсвэл төлбөр хийсэн бол үүрэг гүйцэтгэлээс татгалзах эрхгүй тул шаардах эрх хэвээр байна (Иргэний хууль 82.2).