Нийслэлийн Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Зээлийн гэрээний үүрэг биелүүлээгүйгээс үүдэлтэй зээлийн үндсэн төлбөр, хүү болон нэмэгдүүлсэн хүүг гаргуулах, мөн барьцаа хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах тухай маргаан. Нэхэмжлэгч банк нь зээлдэгч нараас зээлийн үлдэгдэл төлбөр болон нэмэгдүүлсэн хүүг гаргуулж, барьцаалах автомашиныг шийдвэрлэх хүсэлтэй байсан тул хариуцагч нар гэрээний үүргээ зөрчиж, төлбөрөө хугацаанд нь төлөөгүй байна.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Зээлийн гэрээний дагуу үндсэн төлбөр, хүү, нэмэгдүүлсэн хүүг бүрэн гаргуулж, барьцаа хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах шаардлагатай гэж үзэв.
• Хариуцагч: Эдийн засгийн нөхцөл байдал муудсан тул хүүгийн хэмжээ хэт өндөр болсон гэж үзэн, зээлийн үндсэн төлбөрийг зөвшөөрч, нэмэгдүүлсэн хүү болон барьцаа хөрөнгөөр хангуулах хэсгийг зөвшөөрөхгүй байв.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх зээлийн үндсэн төлбөр болон нэмэгдүүлсэн хүүг гаргуулж, барьцаа хөрөнгөөр хангуулах тухай хэсгийг хэрэгсэхгүй болгосон. Давж заалдах шат нь анхан шатны шийдвэрийг өөрчилж, нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүрэн хангахаар шийдвэрлэв. Учир нь нэхэмжлэгч банк нь мэргэжлийн оролцогч тул барьцаалах хөдлөх эд хөрөнгийг цахим мэдээллийн санд бүртгүүлж баталгаажуулах үүрэгтэй байсан ч гүйцэтгээгүй тул барьцааны эрх дуусгавар болсон гэж үзсэн (Иргэний хууль 160.1.6). Мөн барьцаалах автомашин нь гэрээ байгуулсан өдрийн дараа өмчлөгч нь өөрчлөгдсөн байсан ч гэрээ нь хөрөнгийг худалдан авах зориулалтаар зээлэлт хийгдсэн тул барьцааны тухай хууль зөрчөөгүй гэж дүгнэв (Хөдлөх эд хөрөнгө болон эдийн бус хөрөнгийн барьцааны тухай хууль 5.2).

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Нэхэмжлэгч нь мэргэжлийн оролцогч тул барьцаалах хөдлөх эд хөрөнгийг цахим мэдээллийн санд бүртгүүлж баталгаажуулах үүрэгтэй, бүртгүүлээгүйгээс үүдэн барьцааны эрх дуусгавар болсон тул барьцаа хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах боломжгүй болсон гэж дүгнэв (Иргэний хууль 160.1.6).
• Зээлийн гэрээний нэмэгдүүлсэн хүү нь зээлийн хүүгийн тодорхой хувиар хязгаарлагдсан бөгөөд гэрээний дагуу төлөгдөөгүй үндсэн зээлийн дүнгээс тооцох ёстой тул нэмэгдүүлсэн хүүг гаргуулж олгох үндэстэй гэж үзэв.
• Барьцааны зүйл болох тээврийн хэрэгсэл нь гэрээ байгуулсан өдрийн дараа өмчлөгч нь өөрчлөгдсөн байсан ч зээл нь тухайн хөрөнгийг худалдан авах зориулалттай байсан, гэрээ нь хөрөнгийн бүртгэлээс өмнө байгуулсан тул барьцааны гэрээ хүчин төгөлдөр гэж дүгнэв (Хөдлөх эд хөрөнгө болон эдийн бус хөрөнгийн барьцааны тухай хууль 5.2).