Нийслэлийн Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Байгаль орчинд учирсан хохирлын нөхөн төлбөр болон бодит хохирлыг хэн, ямар эрхээр тооцож, гаргуулж болох талаарх эрх зүйн маргаан. Уул уурхайн үйл ажиллагаа явуулж буй компани тээвэрлэлтийн зам тавихаар төлөвлөсөн боловч зам тавихгүйгээс байгаль орчинд тоосжилт, хөрс, ургамлын нөмрөгт хохирол учруулсан гэж үзэн, нэхэмжлэгч нарын газраас байгаль хамгаалах санд зориулсан хохирлын төлбөрийг нэхэмжилсэн байна.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Уул уурхайн үйл ажиллагаа болон тээвэрлэлтийн явцад байгаль орчинд учирсан бодит хохирлыг нөхөн төлбөр болон нэмэгдүүлсэн төлбөрийн хамт гаргуулна гэж үзсэн.
• Хариуцагч: Байгаль орчны нөхөн сэргээлтийн үүрэг нь компанийн үйл ажиллагаатай холбоотой бөгөөд байгаль орчны нөхөн төлбөр ногдуулах эрх нь зөвхөн байгаль орчны хяналтын улсын байцаагчид хамаарах тул нэхэмжлэл үндэслэлгүй гэж үзсэн.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагыг хангаж, хохирол болон нөхөн төлбөрийг гаргуулсан. Давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шийдвэрийг өөрчилсөн тул, байгаль орчны нөхөн төлбөр ногдуулах эрх нь хуулиар байгаль орчны хяналтын улсын байцаагчид хамаардаг тул иргэн, төрийн бус байгууллагад энэхүү эрхийг эдлүүлэх нь буруу, учир нь Байгаль орчныг хамгаалах тухай хууль 49.3, 49.4-т нөхөн төлбөр ногдуулах эрхийг улсын байцаагчид заасан байдаг.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Байгаль орчны нөхөн төлбөр ногдуулах эрх нь зөвхөн байгаль орчны хяналтын улсын байцаагчид хамаарах тул иргэн, төрийн бус байгууллагад энэ эрхийг эдлүүлж болохгүй (Байгаль орчныг хамгаалах тухай хууль 49.3, 49.4).
• Байгаль орчинд учирсан бодит хохирлыг нэхэмжлэх эрх нь иргэн, төрийн бус байгууллагад олгогдсон тул тэд бодит хохирлыг нэхэмжилж болно (Байгаль орчныг хамгаалах тухай хууль 4.1, 32.1).
• Улсын тэмдэгтийн хураамж төлөхөөс чөлөөлөгдөх эрхтэй тул улсын төсөвт зориулсан нэхэмжлэлд улсын тэмдэгтийн хураамж төлүүлэхгүй байх ёстой (Улсын тэмдэгтийн хураамжийн тухай хууль 41.1.4).