Сэлэнгэ аймгийн Эрүү, Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Зээлийн үүрэг биелүүлээгүй тохиолдолд барьцаа хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах эрх үүсэх эсэх тухай маргаан. Зээлдэгч нь банктай байгуулсан зээлийн гэрээний дагуу төлөх ёстой үндсэн төлбөр болон хүүгийн төлбөрөө хугацаанд нь биелүүлээгүй тул банк зээлийн үлдэгдэл болон хүүг гаргуулах, үүрэг гүйцэтгэлийг барьцаа хөрөнгөөр хангуулах шаардлага гаргасан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Зээлдэгч нь төлбөрөө хугацаанд нь биелүүлээгүй тул зээлийн үндсэн төлбөр, хүү, нэмэгдүүлсэн хүүг гаргуулах, үүрэг гүйцэтгэлийг барьцаа хөрөнгөөр хангуулах шаардлагатай байна.
• Хариуцагч: Зээлийн үлдэгдэл төлбөрийг хүлээн зөвшөөрч байгаа боловч барьцаа хөрөнгө нь гэр бүлийн дундын өмч тул барьцаа хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулахыг зөвшөөрөхгүй байна.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүрэн хангах шийдвэр гаргасан бол давж заалдах шатны шүүх барьцаа хөрөнгийн эрх үүсэх баримт нотлогдоогүй тул барьцаа хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах тухай шийдвэрийг хүчингүй болгосон. Учир нь ипотекийн эрх үүсэхэд ипотекийн гэрээг улсын бүртгэлд бүртгүүлсэн байх ёстой боловч нэхэмжлэгч тал ипотекийн гэрээ, барьцааны гэрээг улсын бүртгэлд бүртгүүлсэн болохыг нотлох баримт, бүртгэлийн тамга тэмдэг гаргаагүй байсан тул ипотекийн эрх үүсээгүй гэж үзлээ.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Ипотек нь улсын бүртгэлд бүртгүүлснээр үүсдэг тул ипотекийн гэрээ болон барьцааны гэрээг улсын бүртгэлд бүртгүүлсэн болохыг нотлох баримт байхгүй бол ипотекийн эрх үүсэхгүй (Иргэний хууль 156.2, 166.1).
• Үл хөдлөх эд хөрөнгийн өмчлөгч болон үүрэг гүйцэтгүүлэгч нь ипотекийг хуульд заасан журмын дагуу бүртгүүлэх ёстой тул бүртгэл хийгдээгүй тохиолдолд барьцаа хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах эрх үүсэхгүй (Иргэний хууль 166.2).
• Зээлийн үлдэгдэл төлбөр болон хүүг гаргуулах шаардлага үндэслэлтэй боловч барьцаа хөрөнгө нь бүртгэгдээгүй байсан тул барьцаа хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах тухай шаардлага нь хууль бус байна (Иргэний хууль 451, 452).