Нийслэлийн Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Зээлийн гэрээ болон фидуцийн гэрээний хүчин төгөлдөр байдал, зээлийн үүрэг гүйцэтгэх эсэх болон гуравдагч этгээдийн эрх эдлэх эрхтэй холбоотой маргаан. Нэхэмжлэгч компани нь хариуцагч нартай зээлийн болон фидуцийн гэрээ байгуулж, зээлийн үндсэн төлбөр болон хүүгийн нэмэгдлийг 700 гаруй сая төгрөгөөр гаргуулахыг шаардсан байна. Хариуцагч нар нь бодит зээл аваагүй, тухайн гэрээ нь өмнөх зээлийн үлдэгдлийг баталгаажуулах зорилготой дүр эсгэсэн хэлцэл тул хүчин төгөлдөр бус гэж маргасан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Зээлийн гэрээний дагуу зээлийн үндсэн төлбөр, хүү, нэмэгдүүлсэн хүүг гаргуулж, фидуцийн гэрээний дагуу хөрөнгийг өмчлөлд шилжүүлэх шаардлагатай гэж үзсэн.
• Хариуцагч: Зээлийн гэрээ нь бодит мөнгөн хөрөнгө шилжүүлээгүй тул хүчин төгөлдөр бус хэлцэл бөгөөд фидуцийн гэрээний зорилго болох хөрөнгийг буцаан авах эрхтэй гэж үзсэн.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх нэхэмжлэлийн үндсэн шаардлагыг ханган, сөрөг нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон. Давж заалдах шат анхан шатны шийдвэрт өөрчлөлт оруулж, нэхэмжлэлийн үндсэн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон тул зээлийн гэрээ болон фидуцийн гэрээг хүчин төгөлдөр бус байх хэлцэл гэж тогтоов. Учир нь нэхэмжлэгч компани нь зээлийн үйл ажиллагаа эрхлэх эрх бүхий хуулийн этгээд байсан боловч хуульд заасан журмын дагуу зээлийн мөнгөн хөрөнгийг хариуцагч нарт бодитоор шилжүүлсэн болох нь нотлогдоогүй тул гэрээ нь хүчин төгөлдөр бус байна. Мөн хариуцагч нар нь гуравдагч этгээдийн өмчлөлийн хөрөнгийг шаардах эрхгүй тул сөрөг нэхэмжлэлийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон нь зөв гэж үзсэн.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Зээлдэгчийн зээлийн дансанд гүйлгээ хийгдсэнээр зээлийг олгосонд тооцдог тул мөнгөн хөрөнгийг бодитоор шилжүүлсэн баримт байхгүй бол зээлийн гэрээ нь хүчин төгөлдөр бус байна (Иргэний хууль 284, Банк, эрх бүхий хуулийн этгээдийн мөнгөн хадгаламж, төлбөр тооцоо, зээлийн үйл ажиллагааны тухай хууль 21).
• Дүр үзүүлэн хийсэн хэлцэл нь байгуулагдсан үеэсээ эрх зүйн үр дагавар агуулахгүй тул хүчин төгөлдөр бус байна (Иргэний хууль 56.1.2).
• Эзмэшигчийн шаардах эрхийг зохицуулсан заалтыг баримтлаагүй, мөн гуравдагч этгээдийн эрхийг хязгаарлах шаардлагагүй байсан тул сөрөг нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон нь зөв байна (Иргэний хууль 106.2).