Тогтоол №28617

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь хариуцагчтай байгуулсан зээлийн гэрээнүүдийг хүчин төгөлдөр бусд тооцуулж, өгөөгүй мөнгөө өгсөн болгож бичсэн үйлдлийг хууль бус болохыг тогтоолгон, тодорхой хэмжээний мөнгө гаргуулах шаардлага гаргасан. Хариуцагч нь нэхэмжлэлийг эс зөвшөөрч, өөрийн нэхэмжлэлийг гаргасан. АНХАН ШАТ: Зээлийн гэрээнүүдийг хүчин төгөлдөр бусд тооцож, нэхэмжлэгчийн нэхэмжлэлийг хангаж, хариуцагчийн сөрөг нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрт өөрчлөлт оруулж, нэхэмжлэгчийн нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгож, хариуцагчийн сөрөг нэхэмжлэлийн зарим хэсгийг хангасан. ХЯНАЛТЫН ШАТ: Хоёр шатны шүүхийн шийдвэр, магадлалыг дараах үндэслэлээр хүчингүй болгож, хэргийг дахин хэлэлцүүлэхээр анхан шатны шүүхэд буцаасан. ҮНДЭСЛЭЛ: 1. Нэхэмжлэлийн шаардлага болон түүний үндэслэлүүд тодорхойгүй байсан. 2. Шүүх нь зээлийн гэрээг хүчин төгөлдөр бус гэж үзэх үндэслэлээ Иргэний хуулийн холбогдох зүйл заалтуудтай нягталж гаргаагүй. 3. Зээлийн гэрээнүүд болон бусад баримтуудыг үнэлэхдээ Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн холбогдох зүйл заалтуудыг зөрчсөн. 4. Сөрөг нэхэмжлэлийг хүлээн авах, шийдвэрлэхдээ хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны журмыг зөрчсөн. 5. Хариуцагч Д.У-г нэхэмжлэлийн хариуцагчаар татаж, эрхийг нь бүрэн хангах ажиллагааг хийгээгүй.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Ц.З- нь Д.Н-ээс 2015 оны 04 дүгээр сарын 10-нд 22.100 ам.долларыг 6 сарын хугацаатай, сарын 3.8 хувийн хүүтэй зээлж, хугацаа хэтэрсэн тохиолдолд хоногт 0.5 хувийн алданги төлөхөөр тохирчээ. Ц.З- нь зээлийн үүргээ гүйцэтгээгүй тул Д.Н- нь үлдэгдэл зээл, алданги нийт 46.440.413 төгрөг нэхэмжилжээ. - **Нэхэмжлэгч**: Д.Н- нь Ц.З-ээс зээлийн гэрээний үүрэгт 46.440.413 төгрөг гаргуулахыг шаардсан. - **Хариуцагч**: Ц.З- нь 2015 оны 04 дүгээр сарын 10-ны өдрийн зээлийн гэрээг хүчин төгөлдөр бусд тооцуулах сөрөг нэхэмжлэл гаргаж, гэрээний дагуу мөнгө аваагүй гэж маргасан. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2018-01-19, **Дугаар**: 101/ШШ2018/00285 - **Шийдвэр**: Д.Н-ийн нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгож, 2015 оны 04 дүгээр сарын 10-ны өдрийн зээлийн гэрээг хүчин төгөлдөр бусд тооцсон. - **Үндэслэл**: Нэхэмжлэгч гэрээнд заасан мөнгийг хариуцагчид шилжүүлж өгснөө нотлоогүй тул Иргэний хуулийн 56.1.1-д зааснаар гэрээг хүчин төгөлдөр бус гэж үзсэн. ### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ - **Өдөр**: 2018-04-04, **Дугаар**: 849 - **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэр нь үндэслэлгүй гэж үзсэн. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг өөрчилж, Ц.З-ээс 38.683.500 төгрөг гаргуулж Д.Н-д олгож, сөрөг нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 281.1, 232.8-д зааснаар Ц.З- тооцоо нийлэх гэрээгээр хүлээсэн үүргээ биелүүлээгүй гэж үзсэн. ### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ - **Өдөр**: 2018-05-23, **Дугаар**: 00285 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч - **Гомдлолын шалтгаан**: Давж заалдах шатны шүүх хэргийн үйл баримтыг буруу үнэлж, нэхэмжлэгч мөнгө шилжүүлснээ нотолж чадаагүй байхад хариуцагчийг буруутгасан нь үндэслэлгүй. - **Шийдвэр**: Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэр, магадлалыг хүчингүй болгож, хэргийг дахин хэлэлцүүлэхээр анхан шатны шүүхэд буцаасан. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Зээлийн гэрээгээр зээлдүүлэгч нь мөнгө буюу төрлийн шинжээр тодорхойлогдох бусад эд хөрөнгийг зээлдэгчийн өмчлөлд шилжүүлэх, зээлдэгч нь ижил төрөл, тоо, чанар, хэмжээний эд хөрөнгө буюу мөнгийг тохирсон хугацаанд буцаан өгөх үүрэгтэй. (Иргэний хуулийн 281.1) - Мөнгө буюу эд хөрөнгийг зээлдэгчид шилжүүлэн өгснөөр зээлийн гэрээг байгуулсанд тооцно. (Иргэний хуулийн 282.4) - Нэхэмжлэгч 22.100 ам.долларыг хариуцагчид шилжүүлэн өгсөн эсэх, гэрээ хүчин төгөлдөр эсэх нь маргааны зүйл болсон. - Хариуцагч гэрээнд заасан мөнгийг аваагүй гэж маргасан бөгөөд нэхэмжлэгч мөнгийг шилжүүлэн өгснөө нотолсон баримт хэрэгт авагдаагүй. - Зээлийн гэрээний эрх зүйн харилцаа үүссэн эсэх талаар талууд зөрүүтэй тайлбар гаргасан тул бичмэл нотлох баримтыг бусад баримтаар нотлох шаардлагатай байсан. - Хариуцагчийн өмнөх зээлийн талаарх тайлбарыг нэхэмжлэгч үгүйсгэж чадаагүй бөгөөд шүүх энэ талаар дүгнэлт хийгээгүй нь Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 118.4-т нийцээгүй. - Хэргийн үйл баримт хангалттай бүрэн тогтоогдоогүй тул шүүх хэрэглэвэл зохих хуулийг зөв тайлбарлан хэрэглэсэн эсэхийг дүгнэж, хэргийг эцэслэн шийдвэрлэх боломжгүй байна.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь зээлийн гэрээний дагуу үндсэн зээл, хүү, нэмэгдүүлсэн хүүг шаардсан. Хариуцагч нь зээл авснаа хүлээн зөвшөөрч, хэсэг төлснөө дурдаад, нэхэмжлэлийг бүрэн хангаж чадахгүй гэж тайлбарласан. АНХАН ШАТ: Зээлийн гэрээний дагуу хариуцагчаас тодорхой хэмжээний төлбөрийг гаргуулах шийдвэр гаргасан. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Нэхэмжлэгч нь анхан шатны шүүх үндсэн зээлийг тооцоололд оруулаагүй гэж гомдол гаргасан. Давж заалдах шатны шүүх нь анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хууль ёс, үндэслэл бүхий байдал хангаагүй гэж үзэж, шийдвэрийг хүчингүй болгож, хэргийг дахин хянан хэлэлцүүлэхээр буцаасан. ҮНДЭСЛЭЛ: Талуудын хооронд байгуулагдсан зээлийн гэрээ тус бүрээр нэхэмжлэгчийн шаардах эрх, хариуцагчийн үүргийн хэмжээ, хариуцлагыг зөв тодорхойлоогүй. Зээлийн гэрээнүүдийн хугацаа, хүчин төгөлдөр байдал, хүү тооцоолол, хөөн хэлэлцэх хугацаа зэрэгт хангалттай дүгнэлт хийгээгүй. Мөн шүүхийн шийдвэр нь тодорхой бус, зарим хэсгийг орхигдуулсан нь хуульд нийцээгүй байна.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь хариуцагчаас зээлсэн мөнгө болон алданги гаргуулах нэхэмжлэл гаргасан. Хариуцагч нь мөнгийг хүмүүст зээлүүлж, эргүүлэн авч шилжүүлдэг байсан тул өөрийн дансаар шилжүүлсэн мөнгөө хасагдах ёстой, мөн зээл, хүү, алдангийн гэрээ хийгдээгүй гэж тайлбарласан. АНХАН ШАТ: Хариуцагчаас нэхэмжлэлийн шаардлагын хэсгийг хангаж, тодорхой мөнгийг гаргуулахаар шийдвэрлэсэн. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагчийн өмгөөлөгч нэхэмжлэлийн шаардлагыг буруу тооцсон, зээлийн гэрээ нотлогдоогүй, нотлох баримтыг буруу үнэлсэн хэмээн гомдол гаргасан. Давж заалдах шатны шүүх хэргийг бүхэлд нь хянаад, талууд өөрийн шаардлага, татгалзлаа нотлох баримтаа бодитой харьцуулан, дотоод итгэлээр зөв үнэлж чадаагүй, хангалттай үндэслэл гаргаж чадаагүй гэж дүгнэн, шийдвэрийг хүчингүй болгож, хэргийг дахин хэлэлцүүлэхээр анхан шатны шүүхэд буцаасан. ҮНДЭСЛЭЛ: Шүүх нь нотлох баримтын үнэлгээ, зохигчийн шаардлага, татгалзлын үндэслэлийг хангалттай тогтоогоогүй, Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн холбогдох заалтуудыг зөрчсөн байх тул анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, хэргийг дахин хэлэлцүүлэхээр буцаасан.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Нэхэмжлэгч Д.Г нь хариуцагч Г.Э-д автомашин захиалж, урьдчилгаа болон үлдэгдэл төлбөрт мөнгө шилжүүлсэн боловч автомашиныг аваагүй. Улмаар Г.Э нь 2015 оны 3 дугаар сарын 03-ны өдөр нийт авлагыг нэгтгэн, алданги тооцож төлөхөөр тохиролцсон байна. - **Нэхэмжлэгч**: Г.Э-ээс зээлийн гэрээний үүрэгт 15,584,660 төгрөг, ам.долларын ханшийн зөрүү 13,986,000 төгрөг, ломбардын зээлийн хүү 3,157,600 төгрөг, алданги 30,000,000 төгрөг, гаалийн татварын зөрүү 1,000,000 төгрөг, нийт 62,728,260 төгрөгийг гаргуулах. - **Хариуцагч**: Нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хүлээн зөвшөөрөхгүй. Зээлийн гэрээ байгуулаагүй, мөнгө аваагүй, худалдах-худалдан авах гэрээний үүрэг дуусгавар болсон. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2019-03-04, **Дугаар**: 182/ШШ2019/00395 - **Шийдвэр**: Нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 281.1, 232.6. ### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ - **Өдөр**: 2019-05-08, **Дугаар**: 817 - **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг эс зөвшөөрсөн. - **Шийдвэр**: Хариуцагч Г.Э-ээс 10,500,000 төгрөг гаргуулан нэхэмжлэгчид олгож, үлдэх нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 243.1, 205.1. ### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ - **Өдөр**: 2019-07-08, **Дугаар**: 00515 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагчийн өмгөөлөгч - **Гомдлолын шалтгаан**: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлал хууль зүйн үндэслэлгүй, нотлох баримтад нийцээгүй дүгнэлт хийсэн. - **Шийдвэр**: Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэр, магадлалыг хүчингүй болгож, хэргийг дахин хянан хэлэлцүүлэхээр анхан шатны шүүхэд буцаасан. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Нэхэмжлэлийн шаардлага болон түүний үндэслэлийг эрх зүйн үүднээс дүгнэхэд хэрэгт ач холбогдол бүхий үйл баримтууд тогтоогдсон байх ёстой. - Талуудын хооронд өмнөх үүргийг сольж зээлийн гэрээ байгуулсан эсэх, машины мөнгийг буцааж бүрэн өгсөн эсэх, хугацаандаа төлөөгүй бол алданги төлөхөөр тохирсон эсэх асуудлыг хоёр шатны шүүх тодруулж, зохих дүгнэлтийг хийгээгүй. - Гэрээний талууд өмнөх үүргийг өөр үүргээр солихоор тохиролцсон бол Иргэний хуулийн 236.1.3-т заасныг хэрэглэх эсэх талаар эрх зүйн дүгнэлтийг хийгээгүй. - Давж заалдах шатны шүүх гэрээнээс татгалзсан эрх зүйн үр дагаврыг шийдвэрлэхдээ, хариуцагчийн буцааж өгсөн мөнгө, биелүүлээгүй үүргийн хэмжээг тодорхой дүгнэх шаардлагатай байжээ. - Хариуцагч авсан мөнгөө буцааж төлсөн гэж маргасан нөхцөлд хэдэн төгрөг хүлээж авсан, буцааж хэдийг төлсөн, 10,500,000 төгрөгийг төлөөгүй гэх тооцоолол, үндэслэлийг анхаараагүй байна. - Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 176.2.5-д заасны дагуу шийдвэр, магадлалыг хүчингүй болгож, хэргийг дахин хянан хэлэлцүүлэхээр буцаасан.