Тогтоол №10768·Иргэн · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: Б нь "С" ХХК-д холбогдуулан газрыг албадан чөлөөлүүлэх нэхэмжлэл гаргасан. Хариуцагч "С" ХХК нь уг газрын шударга эзэмшигчээр тогтоолгож, эзэмших эрхийг өөрийн нэр дээр шилжүүлэхийг Б-д даалгуулах сөрөг нэхэмжлэл гаргасан.
- **Нэхэмжлэгч**: Б нь дуудлага худалдаагаар газар эзэмших эрхтэй болсон бөгөөд газрын үнийг "С" ХХК-аас зээлж төлсөн, зээлийн барьцаанд гэрчилгээг үлдээсэн, одоо өөрөө газраа эзэмшихээр болсон тул чөлөөлүүлэхийг шаардсан.
- **Хариуцагч**: "С" ХХК нь шатахуун түгээх станц ажиллуулах зорилгоор Б-г дуудлага худалдаанд оролцуулж, дэнчин болон газрын үнийг төлөн, гэрээ байгуулж, өнөөг хүртэл үйл ажиллагаа явуулж, төлбөрөө төлж ирсэн шударга эзэмшигч тул сөрөг нэхэмжлэлийг хангаж, газрын эрхийг шилжүүлэхийг даалгуулахыг хүссэн.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2024-10-01, **Дугаар**: 181/ШШ2024/03663
- **Шийдвэр**: Б-ын нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгож, "С" ХХК-ийг газрын шударга эзэмшигчээр тогтоож, эзэмших эрхийг "С" ХХК-ийн нэр дээр шилжүүлэн өгөхийг Б-д даалгасан.
- **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 89.2, 90.1, 92.1, 96.3-т заасныг баримтлан Б-г шударга эзэмшигч биш гэж үзэж, "С" ХХК-ийг шударга эзэмшигч гэж дүгнэсэн.
### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- **Өдөр**: 2024-12-02, **Дугаар**: 210/МА2024/02095
- **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэр хууль ёсны бөгөөд үндэслэл бүхий биш, нотлох баримтыг нэг талыг барьж үнэлсэн.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийн тогтоох хэсгийн 1 дэх заалтад Иргэний хуулийн 89.2, 90.1, 92.1, 96.3-т гэснийг 90.2, 92.1 дэх хэсэгт гэж өөрчилж, бусад заалтыг хэвээр үлдээсэн.
- **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 90.2, 92.1 дэх хэсэгт заасныг баримтлан "С" ХХК-ийг шударга эзэмшигч гэж үзсэн.
### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- **Өдөр**: 2025-01-21, **Дугаар**: 001/ШХТ2025/00057
- **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлал Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 172.2.1-д заасан шаардлагыг хангаагүй, нотлох баримтыг нэг талыг барьж үнэлсэн.
- **Шийдвэр**: Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэр, магадлалыг тус тус хүчингүй болгож, хэргийг дахин хэлэлцүүлэхээр анхан шатны шүүхэд буцаасан.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Хоёр шатны шүүх хариуцагч "С" ХХК-ийг ямар үндэслэлээр маргаж буй газрын шударга эзэмшигч гэж дүгнэсэн нь тодорхойгүй, эрх зүйн үндэслэлээ шийдвэр, магадлалд тодорхой заагаагүй.
- Аливаа хөрөнгийг эзэмших эрхийг хуулийн эсхүл хэлцлийн үндсэн дээр олж авдаг тул хариуцагч дээрх газрын эзэмших эрхийг ямар журмаар олж авах эрхтэй болох, ийм эрх байгаа эсэх талаар шүүх тодруулаагүй.
- Хариуцагч нь дуудлага худалдааны үнэ төлсөн, газар өмчлөгчтэй гэрээ байгуулж газрын төлбөрийг тогтмол төлж байгаа, нэхэмжлэгч тухайн байгууллагад ажиллаж байсан зэрэг нь сөрөг нэхэмжлэлийг хангах хангалттай үндэслэл болохгүй.
- Нэхэмжлэгч Иргэний хуулийн 90.1-д заасан шударга эзэмшигч байгаа тохиолдолд тэрээр мөн хуулийн 92.1-д заасан эзэмших эрхээ хэрэгжүүлэхэд саад болж байгаа үйлдлийг зогсоохыг шаардах эрхтэй.
- Нэхэмжлэгч маргаж буй газрыг шатахуун түгээх газар, агуулахын зориулалтаар эзэмших эрхтэй байгаа нь Газрын тухай хуулийн 29 дүгээр зүйлд заасан иргэнд газар эзэмшүүлэх зохицуулалтад нийцэх эсэх талаар дүгнэлт хийх шаардлагатай.
- Газрын тухай хуулийн 33.1.2-т зааснаар иргэн, аж ахуйн нэгж, байгууллагад газар эзэмшүүлэх асуудлыг дуудлага худалдаа, төсөл шалгаруулах зарчмаар шийдвэрлэхээр байхад маргаж буй газрын газар зохион байгуулалтын төлөвлөгөө, зориулалт, хэмжээ, байршлыг зааж дуудлага худалдаанд оруулах тухай эрх бүхий этгээдийн шийдвэр хэрэгт авагдаагүй.
- Аж ахуйн үйл ажиллагааны тусгай зөвшөөрлийн тухай хуулийн 15.10.17 болон Газрын тухай хуулийн 31.4-т зааснаар шатахуун түгээх, агуулахын үйл ажиллагаа явуулахад тусгай зөвшөөрөл, судалгаа шаардлагатай байхад энэ талаарх баримт хэрэгт авагдаагүй байна.
- Дээрх нөхцөл байдлуудтай холбогдуулан нэхэмжлэлийн шаардлагыг шийдвэрлэхэд нэхэмжлэгчийн эрх зүйн байдал тодорхой тогтоогдсон байх шаардлагатай байна.
- Хэрэгт цугларсан баримтын хүрээнд дүгнэлт хийж, хэргийг эцэслэн шийдвэрлэх боломжгүй байна.