Тогтоол №10643·Иргэн · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: "М" ХХК, "М Л" ХХК, Зэвсэгт хүчний Барилга-инженерийн цэргийн удирдах газар нарын хооронд Газрын тосны бүтээгдэхүүн худалдах, худалдан авах гурвалсан гэрээ байгуулагдсан. "М Л" ХХК нь "М" ХХК-д гэрээний үүрэгт 700,004,554 төгрөг, алданги 350,022,277 төгрөг, нийт 1,050,006,831 төгрөг төлөх ёстой байсан. "М Л" ХХК нь үндсэн төлбөрөө төлсөн боловч алдангийн төлбөрийг төлөхөөс татгалзсан.
- **Нэхэмжлэгч**: "М" ХХК нь "М Л" ХХК-д гэрээний үүрэгт 700,004,554 төгрөг, алданги 350,022,277 төгрөг, нийт 1,050,006,831 төгрөг гаргуулахыг шаардсан.
- **Хариуцагч**: "М Л" ХХК нь гэрээний үүрэгт 700,004,554 төгрөгийг төлж барагдуулсан тул алданги төлөх үндэслэлгүй гэж маргасан.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2024-03-20, **Дугаар**: 182/ШШ2024/01256
- **Шийдвэр**: Нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон.
- **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 243.1, 232.6, 224.2.3-т заасныг баримтлан, төлбөр төлөгч "М Л" ХХК хугацаа хэтрүүлсэн гэх үндэслэл тогтоогдохгүй байна гэж үзсэн.
### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- **Өдөр**: 2024-05-20, **Дугаар**: 210/МА2024/01068
- **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэр алданги тооцох хууль зүйн үндэслэлийг буруу тайлбарлаж, гэрээний заалтуудыг харгалзаж үзээгүй.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийн тогтоох хэсгийн 1 дэх заалтад "224 дүгээр зүйлийн 224.2.3" гэснийг хасаж, бусад заалтыг хэвээр үлдээсэн.
- **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 232.6-д нийцүүлэн алдангийн тооцоолол тодорхойгүй, нэхэмжлэгч алданги шаардах эрхээ нотолж чадаагүй гэж үзсэн.
### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- **Өдөр**: 2024-09-16, **Дугаар**: 001/ШХТ2024/01038
- **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг эс зөвшөөрч, Иргэний хуулийн 232 дугаар зүйлийг буруу тайлбарлаж, гэрээний заалтуудыг харгалзаж үзээгүй.
- **Шийдвэр**: Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэр, магадлалд өөрчлөлт оруулж, хариуцагчаас 38,500,250.47 төгрөгийг гаргуулж нэхэмжлэгчид олгосон.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Хоёр шатны шүүх хэргийн үйл баримтыг адил тогтоосон боловч алданги тооцох үндэслэлийг зөрүүтэй дүгнэсэн нь Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 172.2.1-д заасан үндэслэлийг бүрдүүлсэн.
- "М Л" ХХК нь 2023-11-30-ны өдөр тооцоо нийлсэн өдрөөс хойш 2 хоногийн дотор төлбөрөө төлөх үүрэгтэй байсан.
- "М Л" ХХК нь төлбөрөө 2023-12-13-ны өдөр төлсөн нь 11 хоногийн хугацаа хэтрүүлсэн зөрчил юм.
- Гэрээний 5.1-д заасны дагуу хугацаа хэтрүүлсэн хоног тутамд 0.5 хувийн алданги тооцохоор тохиролцсон нь Иргэний хуулийн 232.1-д нийцнэ.
- Иймд 2023-12-02-ноос 2023-12-13-ны өдрийг хүртэлх 11 хоногийн алданги болох 38,500,250.47 төгрөгийг хариуцагчаас гаргуулах үндэслэлтэй.
- Анхан шатны шүүхийн Иргэний хуулийн 223.2-т зааснаар үүрэг гүйцэтгүүлэгч хугацаа хэтрүүлсэн тул анз шаардах эрхээ алдсан гэх дүгнэлт, давж заалдах шатны шүүхийн алдангийн тооцоолол тодорхойгүй гэх дүгнэлтүүд буруу.