Тогтоол №6335·Иргэн · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: Хариуцагч нар 2013 онд 9 айлын орон сууц барьж, нэхэмжлэгч нар тус бүр 2 өрөө байрыг худалдан авсан. Гэвч байр ашиглалтад орсны дараа халаалт муу, цонх мөстдөг, хана мөөгөнцөртдөг, бохир үнэртдэг зэрэг доголдлууд илэрч, улсын комисс хүлээж аваагүй, нийтийн бохир усны системд холбогдоогүй болох нь тогтоогдсон.
- **Нэхэмжлэгч**: Орон сууц худалдах-худалдан авах гэрээг цуцалж, байрны төлбөр болон банкны зээлийн хүүгийн хохирлыг хариуцагч нараас гаргуулах. Р.Б 86,578,578 төгрөг, Д.Б 68,671,704 төгрөг, Б.Д 81,468,643 төгрөгийг тус тус нэхэмжилсэн.
- **Хариуцагч**: Нэхэмжлэлийн шаардлагыг хүлээн зөвшөөрөхгүй. Барилгыг чанартай барьсан, худалдан авагч нарт бүрэн мэдээлэл өгсөн, доголдлыг мэдэх боломжтой байсан тул гомдол гаргах хугацаа өнгөрсөн. Мэргэжлийн хяналтын газрын дүгнэлт нь шинжээчийн дүгнэлт биш.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2018-10-24, **Дугаар**: 130/ШШ2018/00686
- **Шийдвэр**: Зохигчдын хооронд байгуулсан орон сууц худалдах-худалдан авах гэрээг цуцалж, Э.Б-ээс 57,000,000 төгрөгийг Д.Б-д, Д.Д-ээс 55,000,000 төгрөгийг Б.Д-д, 58,800,000 төгрөгийг Р.Б-д тус тус олгож, нэхэмжлэлийн илүү нэхэмжилсэн 65,918,925 төгрөгийг хэрэгсэхгүй болгосон.
- **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 227.1, 229.1, 243.1, 254.1, 256.1.
### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- **Өдөр**: 2018-12-21, **Дугаар**: 212/МА2019/00003
- **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч нар
- **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэр үндэслэлгүй.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, хариуцагч нарын давж заалдах гомдлыг хангахгүй орхисон.
- **Үндэслэл**: Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 56.1, 60.1, Улсын тэмдэгтийн хураамжийн тухай хуулийн 7.1.1, 44.1.1.
### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- **Өдөр**: 2019-01-29, **Дугаар**: 212/МА2019/00003
- **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч Э.Б, Д.Д
- **Гомдлолын шалтгаан**: Шийдвэр, магадлалд хуулийг буруу хэрэглэсэн, шинжээчийн дүгнэлт гэх нь хууль ёсны бус, гэрээ цуцалсан тохиолдолд талууд авсан өгснөө харилцан буцаах ёстой.
- **Шийдвэр**: Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэр, магадлалд өөрчлөлт оруулж, хариуцагч нарын гомдлын заримыг хангасан.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Хариуцагч нарын барьсан орон сууц нь хүн амьдрах таатай нөхцлийг бүрдүүлээгүй, эрүүл мэндэд сөрөг нөлөөгүй, аюулгүй байдлыг хангасан шаардлагад нийцээгүй нь Мэргэжлийн хяналтын газрын дүгнэлтээр тогтоогдсон.
- Зохигчдын хооронд Иргэний хуулийн 243.1-д заасан худалдах-худалдан авах гэрээний харилцаа үүссэн. Худалдан авсан эд хөрөнгийн доголдолтой холбогдуулан худалдан авагч гэрээнээс татгалзаж, учирсан хохирлоо нэхэмжилсэн нь Иргэний хуулийн 254.1, 256.1-ийг зөрчөөгүй.
- Шүүх гэрээнээс татгалзсан үндэслэлийг дүгнэж, гэрээний дагуу шилжүүлсэн мөнгийг хариуцагч нараас гаргуулахаар шийдвэрлэсэн нь үндэслэлтэй.
- Иргэний хуулийн 225.1-д зааснаар аль нэг тал гэрээнээс татгалзсан бол талууд гэрээний зүйлийг биет байдлаар нь буцааж өгөх үүрэгтэй. Шүүх орон сууцыг хариуцагчид буцааж өгөлгүй орхигдуулсан нь алдаатай.
- Нэхэмжлэгч нар нь худалдан авсан орон сууцыг зээлийн гэрээний үүргийн гүйцэтгэлд барьцаалсан байх тул орон сууцыг буцааж өгөхдөө зээлийн барьцаанаас чөлөөлж өгөхийг нэхэмжлэгч нарт даалгах нь зүйтэй.
- Орон сууцыг худалдаж авахын тулд банкнаас зээл авсанд хариуцагчийг буруутгах үндэслэлгүй тул зээлийн хүүгийн хэмжээгээр хохирсон гэх шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон нь үндэслэлтэй.
- Нэхэмжлэгч нар доголдол илэрсэн үеэс шаардлага гаргаж, хариуцагч арга хэмжээ авч байсан тул "хөөн хэлэлцэх хугацаа өнгөрсөн" гэх хариуцагчийн гомдлыг хангахгүй орхих нь зүйтэй.
- Иргэний хуулийн 243.1, 225.1, 205.1, 227.1-д заасныг баримтлан гэрээг цуцалж, төлбөрийг гаргуулах, орон сууцыг барьцаанаас чөлөөлж хариуцагч нарт буцаан олгохыг нэхэмжлэгч нарт даалгах нь зөв.
ХуульTech