Тогтоол №27715

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Өвлөх эрхийн гэрчилгээг хүчингүй болгуулах тухай нэхэмжлэл. АНХАН ШАТ: Гэрчилгээнүүдийг хүчингүй болгож, улсын тэмдэгтийн хураамжийг хариуцагчаас гаргуулж, нэхэмжлэгч ба гуравдагч этгээд нарт хуваарилан олгох шийдвэр гаргав. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагч нь анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг эс зөвшөөрч, нотариатын үйлдэл хуульд нийцсэн, хуулийг буруу тайлбарласан гэж гомдол гаргав. ҮНДЭСЛЭЛ: Нотариатч нь өвлөх эрхийн гэрчилгээ олгохдоо хуульд заасан журмыг зөрчсөн, хууль ёсны өвлөгчдийн эрхийг бүрэн тогтоогоогүй, улсын бүртгэлийн гэрчилгээний бичилтийг залруулж бичээгүй нь нотариатын үйлдэл хийхтэй холбоотой хуулиар тогтоосон журмыг зөрчсөн байна. Анхан шатны шүүхийн шийдвэрт хууль хэрэглээний өөрчлөлт оруулан, хариуцагчийн давж заалдах гомдлыг хангахгүй орхив.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Нэхэмжлэгч Н.Наталъяа нь нас барсан эцэг М.Нарангийн өвийг өвлөх хүсэлтээ 2017 онд нотариатад гаргаж, өвийн нэгдсэн бүртгэлд бүртгүүлсэн боловч, хариуцагч нотариатч Г.Хужаа 2018 онд нэхэмжлэгчийн ах К.Андрейд өвлөх эрхийн гэрчилгээг олгосон. - **Нэхэмжлэгч**: Г.Хужаагийн олгосон өвлөх эрхийн гэрчилгээ болон нотариатын үйлдлийг хүчингүйд тооцуулах. Нотариатч нь өөр өвлөгч байгаа эсэхийг шалгах үүргээ биелүүлээгүй, өвийн нэгдсэн бүртгэл дэх хүсэлтийг шалгаагүй. - **Хариуцагч**: К.Андрей нь өөр өвлөгч байхгүй, өөр өвлөгч гарч ирсэн тохиолдолд түүнд оногдох хэсгийг үл маргах журмаар өвлүүлэхээ мэдэгдсэн тул нотариатын үйлдэл хууль зөрчөөгүй. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2020-08-04, **Дугаар**: 101/ШШ2020/02761 - **Шийдвэр**: Нотариатын үйлдэл болон өвлөх эрхийн гэрчилгээг хүчингүй болгосон. - **Үндэслэл**: Нотариатын тухай хуулийн 43.1. ### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ - **Өдөр**: 2020-09-18, **Дугаар**: 1984 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэр хууль бус. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон. - **Үндэслэл**: Нотариатын тухай хуулийн 31.3-т заасан үндэслэл тогтоогдоогүй. Нотариатч нь хууль, журамд нийцүүлэн шалгаж, Иргэний хуулийн 531.2-т заасан хугацаа өнгөрсний дараа гэрчилгээ олгосон. ### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ - **Өдөр**: 2022-11-18, **Дугаар**: 2657 - **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч Н.Наталъяа - **Гомдлолын шалтгаан**: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлал хуульд нийцээгүй, хуулийг буруу тайлбарлаж хэрэглэсэн. - **Шийдвэр**: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг хүчингүй болгож, анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Давж заалдах шатны шүүх Иргэний хуулийн 531.3-т заасан зохицуулалтыг буруу тайлбарлан хэрэглэсэн. - Иргэний хуулийн 531.3-т заасан "өөр өвлөгч байхгүй нь лавтай баримтаар нотлогдвол" гэдэг нь зөвхөн хугацаанаас өмнө гэрчилгээ олгох тохиолдолд хамаарахгүй, харин өвлөх эрхийн гэрчилгээ хүссэн бүх өвлөгчид хамаарна. - Нотариатч нь Нотариатын тухай хуулийн 21.2.5-д зааснаар нотариатын үйлдэлд холбогдох баримт бичгийн үнэн зөвийг хянаж, нягтлах үүрэгтэй. - Нэхэмжлэгч нь М.Наранг нас барснаас хойш 6 сарын дараа буюу 2017-02-21-ний өдөр өв хүлээн авах хүсэлтээ нотариатад гаргаж, Монголын Нотариатчдын танхимын Өвийн нэгдсэн бүртгэлд бүртгүүлсэн нь тогтоогдсон. - Нотариатч Г.Хужаа нь өөр хууль ёсны өвлөгч байгаа эсэхийг нягтлан шалгах үүргээ биелүүлээгүй нь Нотариатын тухай хууль болон Нотариатын үйлдэл хийх зааврыг зөрчсөн. - Анхан шатны шүүх хэрэгт цугларсан баримтад тулгуурлан үйл баримтыг үндэслэл бүхий тодорхойлж, маргаантай харилцааг зохицуулсан Иргэний болон Нотариатын тухай хуулийн холбогдох зохицуулалтыг зөв тайлбарлан хэрэглэсэн.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь нас барсан хүний компанийн хувьцааг хууль бусаар өөр хүнд өвлүүлэх эрхийн гэрчилгээ олгосон нотариатын үйлдлийг хүчингүй болгуулах шаардлага гаргасан. АНХАН ШАТ: Нотариатын үйлдлийг хүчингүй болгож, улсын тэмдэгтийн хураамжийг шилжүүлэн шийдвэрлэсэн. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Гуравдагч этгээдийн гомдлолыг үндэслэн анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, гомдлыг хангахгүй орхисон. ҮНДЭСЛЭЛ: Нотариатч нь нас барсны охин болох хууль ёсны өвлөгчийг өв хүлээн авах ажиллагаанд оролцуулаагүй, мөн хуулиар тогтоосон хугацааг анхаараагүй нь нотариатын үйлдэлд алдаа гаргасныг тогтоосон. Анхан шатны шүүх хэргийг шийдвэрлэхдээ хуулийг зөв тайлбарлан хэрэглэж, нэхэмжлэлийн зарим хэсгийг хангаж шийдвэрлэсэн нь үндэслэлтэй байна.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь нас барсан эцгийнхээ өвлөх эрхийг тогтоолгож, улмаар өмчлөх эрхийн гэрээг гэрчилсэн нотариатын үйлдлийг хүчингүй болгуулах шаардлага гаргасан. Хариуцагч нь нэхэмжлэлийг эс зөвшөөрч, бусдыг гүтгэж байна гэж тайлбарласан. АНХАН ШАТ: Нэхэмжлэгчийг хууль ёсны өвлөгчөөр тогтоож, газар бэлэглэлийн гэрээг гэрчилсэн нотариатын үйлдлийг хүчингүй болгож, улсын тэмдэгтийн хураамжийн зарим хэсгийг хариуцагчаас гаргуулж, нэхэмжлэгчид олгох шийдвэрлэсэн. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагч нар анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хууль бус, үндэслэлгүй гэж үзэн, нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгуулахаар гомдол гаргасан. Өвлөх эрхийг тогтоосон, гэрээг хүчингүй болгосон үндэслэлүүдийг хөндсөн. ХЯНАЛТЫН ШАТ: Анхан шатны шүүх маргааны үйл баримтыг бүрэн тогтоож чадаагүй, нэхэмжлэгчээс гадна бусад өвлөгч байгаа эсэх, өвлөх эрхээс татгалзсан эсэхийг тогтоогоогүй нь хэргийн шийдвэрлэлтэд учир дутагдалтай болсон гэж дүгнэсэн. ҮНДЭСЛЭЛ: Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн холбогдох зүйл заалтыг удирдлага болгон, анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, хэргийг дахин хэлэлцүүлэхээр мөн шүүхэд буцаасан.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Д.Намсрай, Н.Дуламжав нар орон сууцыг хамтран өмчилдөг байсан. Н.Дуламжав нас барсны дараа Д.Намсрай 2015 онд өвлөх эрхийн гэрчилгээгээр орон сууцыг өөрийн нэр дээр авч, Ц.Цэенхандыг хамтран өмчлөгчөөр бүртгүүлэн, 2017 онд өөрийгөө болон Ц.Цэенхандыг өмчлөгчөөс хасуулсан хэлцлүүдийг хийж, нотариатаар гэрчлүүлсэн. - **Нэхэмжлэгч**: Д.Ц нь эх Н.Дуламжав нас барсны дараа өвөг эцэг Д.Намсрай нь зөнөгрөл өвчтэй байхдаа хийсэн нотариатын үйлдлүүд хууль бус тул 2015 оны 08 дугаар сарын 26-ны өдрийн өвлөх эрхийн гэрчилгээ, мөн өдрийн хамтран өмчлөгч нэмж оруулах хэлцэл, 2017 оны 02 дугаар сарын 10-ны өдрийн хамтран өмчлөгч хасуулах хэлцлийг гэрчилсэн нотариатын үйлдлүүдийг хүчингүй болгуулахыг шаардсан. - **Хариуцагч**: Б.Ш нь Д.Намсрай гэрээ хийх үедээ бие эрүүл, ухаан саруул байсан бөгөөд хуульд заасан үндэслэлээр нотариатын үйлдэл хийхээс татгалзах боломжгүй байсан тул нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгохыг хүссэн. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2018-10-24, **Дугаар**: 101/ШШ2018/03282 - **Шийдвэр**: Нэхэмжлэлийг хангаж, нотариатын үйлдлүүдийг хүчингүйд тооцсон. - **Үндэслэл**: Нотариатын тухай хуулийн 31.3, 43.1-д зааснаар нотариатч нь бусад өвлөгч байгаа эсэх талаар мэдээллийг зөвхөн Нотариатын танхимын өвийн бүртгэлийн талаарх лавлагаагаар хязгаарлаж өвлөх эрхийн гэрчилгээ олгосон нь нотариатын үйлдэл хийх зааврыг зөрчсөн. ### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ - **Өдөр**: 2018-12-26, **Дугаар**: 44 - **Гомдлол гаргагч**: Гуравдагч этгээд - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэр хууль бус. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон. - **Үндэслэл**: Нэхэмжлэгч Д.Ц нь хууль ёсны өвлөгч боловч хуульд заасан хугацаанд өвлөх эрхээ хэрэгжүүлээгүй тул өвөөс татгалзсан гэж үзсэн. ### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ - **Өдөр**: 2019-02-07, **Дугаар**: 001/ХЯ2019/00096 - **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч - **Гомдлолын шалтгаан**: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлал үндэслэл бүхий бус тул хүчингүй болгох. - **Шийдвэр**: Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэр, магадлалыг хүчингүй болгож, хэргийг дахин хэлэлцүүлэхээр анхан шатны шүүхэд буцаасан. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Хоёр шатны шүүх Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 40.1, 40.2, 116.1.3, 118.4-т заасан шаардлагыг зөрчсөн. - Нэхэмжлэгч Д.Цг Д.Намсрайн зээ охин, Н.Дуламжавын төрсөн охин болохыг нотолсон баримт хэрэгт авагдаагүй, нэхэмжлэл гаргах эрх бүхий этгээд мөн эсэх нь тодорхойгүй байхад шүүхүүд нэхэмжлэгчийн эрх зүйн байдлын талаар талууд маргаагүй гэх үндэслэлээр хэргийг шийдвэрлэсэн нь буруу. - Д.Намсрай нь нотариатын үйлдэл хийлгэх үедээ бусдын асрамжид байсан гэх нэхэмжлэгчийн талбар, холбогдох баримтууд болон түүнийг эс зөвшөөрсөн хариуцагч, гуравдагч этгээдийн тайлбар, хэрэгт цугларсан баримтыг харьцуулан үнэлэлгүй орхигдуулсан. - Нэхэмжлэлийн шаардлагын үндэслэл, зорилго, нэхэмжлэгчийн шаардах эрхийн хугацааны талаар дүгнэлт хийгээгүй. - Хяналтын шатны шүүхээс хэрэгт цугларсан баримтын хүрээнд дүгнэлт хийж, хэргийг эцэслэн шийдвэрлэх боломжгүй байна.