Тогтоол №27672

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэг талын автомашины эзэн нөгөө талын автомашины жолоочоос учирсан хохирлыг нэхэмжилжээ. АНХАН ШАТ: Хариуцагчаас нэхэмжилсэн хохирлын зарим хэсгийг гаргуулахаар шийдвэрлэв. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагч анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэргийн бодит байдал, нотлох баримт, хуулийг буруу тайлбарласан гэж гомдол гаргав. Нэхэмжлэгч анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хууль зүйн үндэслэлтэй гэж үзэж, хариуцагчийн гомдлыг хүлээн авах боломжгүй гэж хариу тайлбар хийв. ҮНДЭСЛЭЛ: Замын хөдөлгөөний дүрмийг зөрчсөн нь тогтоогдож, учирсан хохирол нь буруутай үйлдлийн улмаас гарсан байх тул хохирлыг барагдуулах нь зүйтэй. Өмнөх хэргийн шийдвэрийг дахин нотлохгүй гэж үзсэн анхан шатны шүүхийн дүгнэлт нь хуульд нийцсэн байна. Хариуцагчийн давж заалдах гомдлыг хангахгүй орхиж, анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээв.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэг талын жолоочийн буруутай үйлдлээс үүдэлтэй автомашины эвдрэл, гэмтлийг нөхөн төлүүлэх нэхэмжлэл. АНХАН ШАТ: Авто осолд буруутай этгээдээс гэм хорын хохирол гаргуулж, нэхэмжлэгчид төлүүлэхээр шийдвэрлэсэн. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагч тал нь зам тээврийн ослын улмаас учирсан хохирлын хэмжээ, түүнийг тогтоосон баримтууд болон төлбөрийн хугацаанд маргаж, шүүхийн шийдвэрт өөрчлөлт оруулахыг шаардсан. ХЯНАЛТЫН ШАТ: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, хариуцагч болон түүний өмгөөлөгчийн давж заалдах гомдлыг хэрэгсэхгүй болгосон. ҮНДЭСЛЭЛ: Зам тээврийн осол, учирсан гэм хорын хохирлыг тогтоосон баримтууд нь хуулийн дагуу үндэслэлтэй байсан. Гэм хор учруулсан этгээд өөрийн буруу биш гэдгээ нотлоогүй тул гэм хорын хариуцлагаас чөлөөлөгдөхгүй. Хохирлыг арилгахдаа гэм хор учруулахаас өмнөх байдалд нь сэргээх үүрэгтэй. Хариуцагч нь өөрийн татгалзлаа баримтаар нотлоогүй.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: М.Б нь тээврийн хэрэгсэл жолоодож явахдаа Б.А-ийн машиныг мөргөж, зам тээврийн осол гаргасны улмаас Б.А-д хохирол учирсан. - **Нэхэмжлэгч**: Б.А, зөрчлийн улмаас учирсан хохирол 5,175,000 төгрөг гаргуулах. - **Хариуцагч**: М.Б, нэхэмжлэгчийн машины эд ангийн үнэлгээг зах зээлийн ханшнаас хэт өндөр гэж үзэж, дахин шинжээч томилуулах хүсэлттэй. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2018-08-16, **Дугаар**: 130/ШШ2018/00573 - **Шийдвэр**: Хариуцагч М.Б-аас 4,075,000 төгрөг гаргуулж, нэхэмжлэгч Б.А-т олгосон. Нэхэмжлэлийн 1,100,000 төгрөгийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 497.1, 499.1-т заасныг баримтлан, М.Б-ын буруугаас осол гарч, нэхэмжлэгчид 4,075,000 төгрөгийн хохирол учирсан нь шинжээчийн дүгнэлтээр тогтоогдсон. ### ⚖️ ДАВЖ ЗААЛДАХ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР - **Өдөр**: 2018-09-25, **Дугаар**: 130/ШШ2018/00573 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүх нэг талыг баримтлан шийдвэр гаргасан, мөргөсөн машины эд ангид дахин шинжилгээ хийлгэх хүсэлтийг хангаагүй. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, хариуцагчийн давж заалдах гомдлыг хангахгүй орхисон. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Хэрэгт цугларсан нотлох баримтууд болон зохигчийн тайлбараар М.Б нь замын хөдөлгөөний зөрчил гаргаж, Б.А-ийн тээврийн хэрэгслийг мөргөсөн үйл баримт тогтоогдсон. - Зөрчлийн улмаас нэхэмжлэгчид учирсан тээврийн хэрэгслийн эвдрэл, солих болон засварлах ажлын хөлс нийт 4,075,000 төгрөгийн хохирол нь шинжээчийн дүгнэлтээр тогтоогдсон. - Анхан шатны шүүх Иргэний хуулийн 497.1, 499.1-т заасан зохицуулалтыг зөв тайлбарлан хэрэглэж, хохирлыг хариуцагчаас гаргуулахаар шийдвэрлэсэн нь үндэслэлтэй. - Иргэний хуулийн 497.2-т зааснаар гэм хор учруулсан этгээд гэм хор учруулсан нь түүний буруугаас болоогүй гэдгийг нотлох үүрэгтэй боловч хариуцагч энэ үүргээ гүйцэтгээгүй. - Хариуцагчийн шинжээч томилуулах хүсэлтийг шүүх хуралдааны үед гаргасан нь Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 38.6, 105.1, 105.2, 170.1-т нийцсэн бөгөөд хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааг мэтгэлцэх үндсэн дээр хэрэгжүүлэх зарчмыг зөрчөөгүй. - Хариуцагчид нотлох баримт бүрдүүлэх, шинжээч томилуулах хүсэлтээ урьд нь гаргах боломж байсан.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь хариуцагчийг зам тээврийн осол гаргаж, автомашинд нь хохирол учруулсан гэж буруутган нэхэмжлэл гаргасан. Хариуцагч нь осол гаргахдаа нэхэмжлэгчийн буруутай үйлдэл нөлөөлсөн, учирсан хохирлын үнэлгээ хэт өндөр гэж маргасан. АНХАН ШАТ: Хариуцагч нь зам тээврийн хөдөлгөөний дүрмийг зөрчиж, нэхэмжлэгчийн автомашинтай мөргөлдсөний улмаас 7,143,600 төгрөгийн хохирол учирсныг тогтоож, хариуцагчаас 1,951,000 төгрөгийг гаргуулж нэхэмжлэгчид олгож шийдвэрлэсэн. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагч нь анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг эс зөвшөөрч, шүүх нь мэргэшсэн үнэлгээчдийн дүгнэлтийг үндэслэн хийсэн үнэлгээг хүчингүй болгох нөхцөлийг харгалзан үзээгүй гэж гомдол гаргасан. Нэхэмжлэгчийн өмгөөлөгч нь хариуцагчийн гомдлыг эс зөвшөөрч, анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээхийг хүссэн. ҮНДЭСЛЭЛ: Давж заалдах шатны шүүх нь нэхэмжлэгчийн автомашинд учирсан хохирлыг тогтоохдоо шинжээчээр томилогдсон байгууллагын тогтоосон хохирлын хэмжээ болон даатгалын нөхөн төлбөрийг хасч тооцсон нь хууль зүйн үндэслэлтэй гэж үзсэн. Хариуцагчийн буруутай үйлдлийн улмаас осол гарсан нь тогтоогдсон тул гэм хорын хэмжээг багасгах үндэслэлгүй гэж дүгнэн, анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Б.Батцоож жолоодохдоо замын хөдөлгөөний дүрмийг зөрчин эсрэг урсгал сөрж, Г.Сэвжидийн машиныг мөргөж зам тээврийн осол гаргасны улмаас Г.Сэвжидийн автомашинд болон зорчигчдод гэм хор учирчээ. - **Нэхэмжлэгч**: Г.Сэвжид нь Б.Батцоожийн буруутай үйлдлээс өөрийн автомашинд учирсан 1.938.000 төгрөгийн хохирол, зорчигчдын эмчилгээний зардал, машины тээвэрлэлтийн зардал, олох байсан орлого, сэтгэл санааны хохирол зэрэг нийт 4.544.680 төгрөгийг нэхэмжилжээ. - **Хариуцагч**: Б.Батцоож осол гарахад нэхэмжлэгчийн хурд хэтрүүлсэн нь нөлөөлсөн тул өөрийгөө буруугүй гэж үзэн, нэхэмжлэлийн шаардлагыг хүлээн зөвшөөрөхгүй, шинжээчийн дүгнэлтийг нягтлахыг хүсжээ. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2017-01-13, **Дугаар**: 182/ШШ2017/00132 - **Шийдвэр**: Хариуцагч Б.Батцоожоос 2.648.000 төгрөг гаргуулж нэхэмжлэгч Г.Сэвжидэд олгож, нэхэмжлэлийн шаардлагаас 1.896.680 төгрөгийг хэрэгсэхгүй болгосон. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 499.1, 510.1-д зааснаар тээврийн хэрэгслийг ашиглах явцад учирсан гэм хорыг эзэмшигч нөхөн төлөх үүрэгтэй. ### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ - **Өдөр**: 2017-03-15, **Дугаар**: 741 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч Б.Батцоож - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэр нь шинжээчийн дүгнэлтийг өрөөсгөл үндэслэсэн, ослын шалтгааныг бүрэн тодорхойлоогүй гэж үзсэн. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, хариуцагчийн давж заалдах гомдлыг хангахгүй орхисон. - **Үндэслэл**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэр нь хууль зүйн үндэслэлтэй байна. ### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ - **Өдөр**: 2017-05-15, **Дугаар**: 741 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч Б.Батцоож - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан болон давж заалдах шатны шүүх ослын шалтгааныг зөв тодорхойлоогүй, шинжээчийн дүгнэлтийг өрөөсгөл үндэслэж, нэхэмжлэгчийн хурдыг тодорхойлоогүй, сэтгэл санааны хохирол болон бусад зардлыг үндэслэлгүй гэж үзсэн. - **Шийдвэр**: Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэр, магадлалыг хэвээр үлдээж, хариуцагчийн гомдлыг хангахгүй орхисон. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Хариуцагч Б.Батцоож Замын хөдөлгөөний дүрмийн 8.2-т заасан “эсрэг хөдөлгөөнтэй хоёр эгнээгээр зорчдог замд гүйцэж түрүүлэх буюу тойрон гарахаас бусад тохиолдолд эсрэг урсгал сөрөхийг хориглоно” гэсэн заалтыг зөрчсөн нь шинжээчийн дүгнэлтээр тогтоогдсон. - Ослын улмаас нэхэмжлэгчийн автомашинд учирсан 1.938.000 төгрөгийн хохирол, тээврийн хэрэгслийг УБ хотод авчрахад гарсан 590.000 төгрөгийн зардал, хүү С.Бархасын эмчилгээний 120.000 төгрөгийн төлбөр нь нотлох баримтаар тогтоогдсон. - Иргэний хуулийн 499.1-д зааснаар тээврийн хэрэгслийг ашиглах явцад бусдын эд юмс эвдэрч, гэмтсэн бол тухайн тээврийн хэрэгслийг эзэмшигч учирсан гэм хорыг нөхөн төлөх үүрэгтэй. - Шүүх хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааг хуульд заасан журмын дагуу явуулж, хэрэгт авагдсан нотлох баримтын хүрээнд нэхэмжлэлийн шаардлага тус бүрээр дүгнэлт өгч, зарим хэсгийг хангасан нь хууль зүйн үндэслэлтэй байна. - Хариуцагчийн гомдлыг хангахгүй орхисон нь Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 172 дугаар зүйлд заасан үндэслэл тогтоогдоогүй тул үндэслэлтэй байна.