Тогтоол №27019

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь хариуцагчаас түрээсийн төлбөр болон ашиглалтын зардлыг гаргуулахаар шаардсан. Хариуцагч нь гэрээ хүчин төгөлдөр бус тул гэрээгээр шилжүүлсэн төлбөр болон учруулсан хохирлыг буцаан гаргуулахаар сөрөг нэхэмжлэл гаргасан. АНХАН ШАТ: Хариуцагчаас тодорхой хэмжээний мөнгийг гаргуулж, хариуцагчийн сөрөг нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагч нь анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хууль хэрэглээ, үр дагаврыг арилгах талаар алдаатай байна хэмээн гомдол гаргасан. ҮНДЭСЛЭЛ: Талуудын хооронд түрээсийн гэрээний харилцаа үүссэн боловч гэрээ нь хэлбэрийн хувьд хуулийн шаардлага хангахгүй, хүчин төгөлдөр бус байсныг тогтоосон. Хүчин төгөлдөр бус гэрээний үр дагаврыг Иргэний хуулийн зохих зүйл заалтыг баримтлан шийдвэрлэсэн бөгөөд хариуцагчаас ашигласан хугацааны төлбөрийг гаргуулах үндэслэлтэй. Хариуцагчийн сөрөг нэхэмжлэлийн шаардлага нь нотлогдоогүй, хуулийн үндэслэлгүй байна. Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Талууд үл хөдлөх эд хөрөнгийг түрээслэх гэрээ байгуулсан. Нэхэмжлэгч гэрээг хүчин төгөлдөр бус гэж үзэн төлсөн мөнгөө буцаан шаардсан. Хариуцагч гэрээ хүчин төгөлдөр гэж үзсэн. АНХАН ШАТ: Талуудын хоорондын түрээсийн гэрээг хүчин төгөлдөр бус хэлцэлд тооцож, хариуцагчаас нэхэмжлэгчид мөнгө гаргуулж өгөхөөр шийдвэрлэсэн. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагч анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг эс зөвшөөрч гомдол гаргасан. Давж заалдах шатны шүүх гэрээ хүчин төгөлдөр бус болохыг тогтоож, анхны шийдвэрт өөрчлөлт оруулсан. ҮНДЭСЛЭЛ: Гэрээ нь Иргэний хуулийн 318 дугаар зүйлийн 318.3-т заасны дагуу улсын бүртгэлд бүртгүүлээгүй тул 318.4-т заасны дагуу хүчин төгөлдөр бус. Хүчин төгөлдөр бус гэрээний үр дагаврыг Иргэний хуулийн 492 дугаар зүйлийн 492.1.1-д заасны дагуу шийдвэрлэж, талуудын ашигласан хугацаа, төлбөрийг тооцон мөнгө гаргуулах нь зүйтэй.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Л.Б нь Г.Бын өмчлөлийн үл хөдлөх хөрөнгийг гоо сайхны газрын зориулалтаар 3 жилийн хугацаатай түрээслэхээр гэрээ байгуулж, урьдчилгаа болон барьцааны мөнгө төлсөн. Гэвч тус байр нь үйлчилгээ явуулахад тохиромжгүй байсан тул гэрээг цуцлах хүсэлт гаргаж, төлсөн мөнгө болон засварын зардлыг нэхэмжилжээ. Хариуцагч Г.Б нь нэхэмжлэлийг эс зөвшөөрч, түрээсийн байрны зориулалтыг өөрчилж, доторх тоног төхөөрөмжийг үнэгүйдүүлэн, өөрийн санаачлагаар гэрээг цуцалсан тул учирсан хохирол болон засварын зардлыг нэхэмжлэгчээс гаргуулахаар сөрөг нэхэмжлэл гаргасан. - **Нэхэмжлэгч**: Л.Б нь 2015-07-27-ны өдрийн түрээсийн гэрээг хүчин төгөлдөр бусд тооцуулах, 24,423,527 төгрөг гаргуулахыг шаардсан. - **Хариуцагч**: Г.Б нь нэхэмжлэлийг эс зөвшөөрч, 68,000,000 төгрөг гаргуулахаар сөрөг нэхэмжлэл гаргасан. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2017-04-11, **Дугаар**: 183/ШШ2017/00826 - **Шийдвэр**: Түрээсийн гэрээг хүчин төгөлдөр бусд тооцож, хариуцагчаас 5,086,713 төгрөгийг гаргуулж, нэхэмжлэлийн үлдсэн хэсгийг болон сөрөг нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 318.4, 493.6. ### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ - **Өдөр**: 2017-08-14, **Дугаар**: 1825 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэр буруу, хууль хэрэглээний алдаатай. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийн зарим заалтыг өөрчлөн найруулж, бусад заалтыг хэвээр үлдээсэн. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 492.1.1, 493.7. ### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ - **Өдөр**: 2017-11-20, **Дугаар**: 00826 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч Г.Б - **Гомдлолын шалтгаан**: Гэрээг хүчин төгөлдөр бус гэж дүгнэсэн нь буруу, Иргэний хуулийн 40.1, 40.2, 493.7-г буруу тайлбарласан. - **Шийдвэр**: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг хэвээр үлдээж, хариуцагчийн гомдлыг хангахгүй орхисон. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Талуудын хооронд байгуулсан түрээсийн гэрээ нь хүчин төгөлдөр бус гэсэн анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн дүгнэлт хуульд нийцсэн. - Хүчин төгөлдөр бус хэлцлийн үр дагаврыг шийдвэрлэхдээ давж заалдах шатны шүүх Иргэний хуулийн 492.1.1-ийг зөв тайлбарлан хэрэглэсэн. - Нэхэмжлэгчээс төлсөн урьдчилгаа болон барьцааны мөнгөнөөс түрээслэгчийн хүлээх үүргийг тооцон хасч, үлдэх мөнгийг гаргуулсан нь үндэслэлтэй. - Нэхэмжлэгч байранд хариуцагчийн зөвшөөрлөөр засвар хийсэн тул хариуцагч өөрийн эд хөрөнгийг засан сайжруулсан мөнгийг нэхэмжлэгчээс гаргуулах үндэслэлгүй. - Сөрөг нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон нь Иргэний хуулийг зөв тайлбарлан хэрэглэсэн. - Хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааг Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуульд заасан журмын дагуу явуулсан.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч "ХХК" нь хариуцагч "ХХК"-д түрээсийн төлбөр болон алданги гаргуулах нэхэмжлэл гаргасныг хариуцагч эс зөвшөөрч, байгуулсан гэрээг хүчин төгөлдөр бус болгон хохирол гаргуулахээр сөрөг нэхэмжлэл гаргасан. АНХАН ШАТ: Хариуцагчаас түрээсийн төлбөр гаргуулж, гэрээг хүчин төгөлдөр бусд тооцсон ба сөрөг нэхэмжлэлийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Анхны шийдвэрийг өөрчлөн, хариуцагчаас түрээсийн төлбөр гаргуулж, үлдэх үндсэн шаардлага болон сөрөг нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон. ХЯНАЛТЫН ШАТ: Хариуцагчийн гомдлыг хангахгүй орхиж, давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг хэвээр үлдээсэн. ҮНДЭСЛЭЛ: Шүүх нь түрээсийн гэрээг хүчин төгөлдөр бус гэж үзэх үндэслэлгүй, талуудын хоорондын гэрээний зохицуулалтыг зөв тайлбарлан хэрэглэсэн, шүүх хуралдааны оролцогч талууд гэрээгээр тогтоогдсон түрээсийн төлбөр, алдангийн талаарх нэхэмжлэлийг хэлэлцсэн, улсын бүртгэлд бүртгүүлээгүй нь гэрээг хүчин төгөлдөр бусд тооцох үндэслэл болохгүй хэмээн үзсэн.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: М нь Д-тэй үйлдвэр, үйлчилгээний зориулалттай байрыг түрээслэхээр 2016 оны 01 дүгээр сарын 19-ний өдрийн №16/02 тоот гэрээ байгуулсан. Д нь гэрээний хугацаа дуусахаас өмнө байрыг чөлөөлсөн тул М түрээсийн төлбөр болон алданги нэхэмжилсэн. Д нь гэрээг хүчин төгөлдөр бус хэлцэл болохыг тогтоолгох сөрөг нэхэмжлэл гаргасан. - **Нэхэмжлэгч**: М нь Д-ээс түрээсийн төлбөр 49,812,133 төгрөг, алданги 24,906,066 төгрөг, нийт 74,718,199 төгрөгийг гаргуулах. - **Хариуцагч**: Д нь түрээсийн гэрээг хүчин төгөлдөр бус хэлцэл болохыг тогтоолгох, ашиглаагүй хугацааны төлбөр төлөхгүй байх. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2018-03-01, **Дугаар**: 101/ШШ2018/00727 - **Шийдвэр**: Д-ээс 35,600,131 төгрөг гаргуулан М-д олгож, нэхэмжлэлийн үлдсэн хэсгийг хэрэгсэхгүй болгосон. Түрээсийн гэрээг хүчин төгөлдөр бус хэлцэл болохыг тогтоосон. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 492.1.1, 318.4. ### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ - **Өдөр**: 2018-04-27, **Дугаар**: 1001 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч Д - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг эс зөвшөөрсөн. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, хариуцагчийн давж заалдах гомдлыг хангахгүй орхисон. - **Үндэслэл**: Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 166.4. ### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ - **Өдөр**: 2018-07-27, **Дугаар**: 00727 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч Д - **Гомдлолын шалтгаан**: Түрээсийн зүйлийг ашиглаагүй хугацааны төлбөр 31,740,131 төгрөгийг төлүүлэхээр шийдвэрлэсэн нь үндэслэлгүй. - **Шийдвэр**: Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэр, магадлалыг хэвээр үлдээж, хариуцагчийн хяналтын журмаар гаргасан гомдлыг хангахгүй орхисон. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Талуудын хооронд байгуулсан түрээсийн гэрээг улсын бүртгэлд бүртгүүлээгүй тул Иргэний хуулийн 318.4-т нийцүүлэн хүчин төгөлдөр бус хэлцэл гэж дүгнэсэн нь зөв. - Хүчин төгөлдөр бус хэлцлээр шилжүүлсэн зүйлийг харилцан буцааж өгөх боловч, үл хөдлөх эд хөрөнгийг эзэмшиж, ашиглаж байсан байдлыг биет байдлаар буцаах боломжгүй тул Иргэний хуулийн 492.1.1-д заасны дагуу ашигласан хугацааны төлбөрийг тооцсон нь үндэслэлтэй. - Хариуцагч үл хөдлөх эд хөрөнгийг 2017 оны 08 дугаар сарын 10-ны өдөр нэхэмжлэгчид хүлээлгэж өгсөн нь баримтаар тогтоогдсон бөгөөд хариуцагч үүнийг няцааж чадаагүй. - Шүүх хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааг хуульд заасан журмын дагуу явуулж, Иргэний хуулийн холбогдох заалтуудыг зөв тайлбарлан хэрэглэсэн байна.