Төв аймгийн Эрүү, Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Худалдах, худалдан авах гэрээний үүрэг биелүүлээгүйгээс үүдэлтэй төлбөр төлөх үүрэг нэхэмжлэх маргаан. Нэхэмжлэгч тал тээврийн хэрэгслийг хариуцагчид хүлээлгэн өгсөн боловч хариуцагч тал төлбөрийн үлдэгдэл төлөхгүй байгаа тул үлдэгдэл төлбөр гаргуулахыг шаардсан. Хариуцагч тал тээврийн хэрэгслийн засварын зардлыг нэхэмжлэгч тал төлөхгүй байгаа тул гэрээг цуцалж, төлсөн мөнгөө эргүүлэн авах ёстой гэж маргасан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Тээврийн хэрэгслийг гэрээний дагуу хүлээлгэн өгсөн тул үлдэгдэл төлбөр болон холбоотой мөнгөн дүнг гаргуулна гэж үзсэн.
• Хариуцагч: Тээврийн хэрэгслийн засварын зардлыг нэхэмжлэгч тал төлөхгүй байгаа тул гэрээгээ цуцалж, өгсөн мөнгөө эргүүлэн авах ёстой гэж үзсэн.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх нэхэмжлэгийг хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэсэн бөгөөд давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шийдвэрийг хүчингүй болгож, дахин шийдвэрлүүлэхээр буцаасан. Шүүх хэргийн бодит байдлыг тодорхойлохын тулд шинжээч томилох хүсэлтийг үндэслэлгүйгээр хэрэгсэх нь хэргийн мэтгэлцэх эрхийг хязгаарлах эрсдэлтэй тул дахин шийдвэрлэхээр буцаасан.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Шинжлэх ухаан, тусгай мэдлэг шаардлагатай асуудлыг тодруулахын тулд шинжээч томилох хүсэлтийг үндэслэлгүйгээр хэрэгсэх нь хэргийн оролцогчдын мэтгэлцэх эрхийг хязгаарлах үйлдэл болдог тул шүүх хэргийн бодит байдлыг тодорхойлох ажиллагааг хөндлөнгийн байх зарчмаар явуулах ёстой (Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хууль 47.1).
• Шүүх хэргийн бодит байдлыг тогтоохын тулд талуудын мэтгэлцэх эрх, үүргийг хангахын тулд хэргийн нөхцөл байдлыг тодорхойлох ажиллагааг хөндлөнгийн байдлаар явуулах ёстой тул анхан шатны шүүхийн шийдвэр буруу болсон гэж дүгнэв (Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хууль 38.6).
• Шинжлэх ухаан, тооцоо, техникийн тусгай мэдлэг шаардлагатай асуудлыг тодруулахын тулд шинжээч томилох нь зайлшгүй шаардлагатай нөхцөл байдал мөн эсэхийг тодорхойлохгүйгээр шинжээч томилох хүсэлтийг хэрэгсэх нь шүүх хуралдааны явцад нотлох баримт бүрдүүлэх боломжийг хязгаарлах эрсдэлтэй (Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хууль 25.2.2, 38.1).