Тогтоол №26531

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч орон сууц, авто зогсоолын өмчлөх эрхээ тогтоолгохыг шаардсан. Хариуцагч нь барилгын материалын үнэ нэмэгдсэнтэй холбоотой гэрээг цуцалж, нэмэлт гэрээ байгуулах шаардлага тавьсан. АНХАН ШАТ: Нэхэмжлэлийг хангаж, орон сууц, авто зогсоолыг нэхэмжлэгчийн өмчлөх эрхтэй болохыг тогтоож, улсын тэмдэгтийн хураамжийг хариуцагчаас гаргуулсан. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагчийн гомдлоор хэргийг хянан хэлэлцсэн. Гомдол нь анхан шатны шүүх хэргийн оролцогчийн эрхийг хязгаарласан, шүүх хуралдааныг зохион байгуулахдаа журмыг зөрчсөн гэсэн үндэслэлтэй. Шийдвэрийг хүчингүй болгож, дахин хянан шийдвэрлүүлэхээр буцаасан. ҮНДЭСЛЭЛ: Анхан шатны шүүх хэргийн оролцогчийн хуулиар олгогдсон эрхийг зөрчсөн, тэр дундаа төлөөлөгчийн хэргийн материалтай танилцах, нотлох баримт бүрдүүлэх, мэтгэлцэх эрхийг хангаагүй нь Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн холбогдох заалтуудыг зөрчсөн гэж үзсэн. Иймд анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, дахин хянан шийдвэрлүүлэхээр буцаасан нь хуульд нийцнэ.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Нэхэмжлэгч орон сууц захиалан бариулах гэрээний дагуу төлбөрөө бүрэн төлсөн боловч хариуцагч ашиглалтын зардал нэхэмжлэн, өмчлөх эрхийн гэрчилгээ гаргахад шаардлагатай баримтыг өгөхөөс татгалзсан. - **Нэхэмжлэгч**: Д.У. Орон сууцны өмчлөх эрхийн улсын бүртгэлийн гэрчилгээ авахад шаардлагатай баримтыг хариуцагчаас гаргуулах. - **Хариуцагч**: "МТ" ХХК. Орон сууцны ашиглалтын зардал 1,633,050 төгрөгийг нэхэмжлэгчээс гаргуулах сөрөг нэхэмжлэл гаргасан. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2018-04-12, **Дугаар**: 101/ШШ2018/01279 - **Шийдвэр**: Үндсэн нэхэмжлэлийг хангаж, сөрөг нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 243.1-д зааснаар худалдагч хөрөнгийн эрх шилжүүлэх үүрэгтэй. Хариуцагч ашиглалтын зардлын тооцооллыг баримтаар нотлоогүй, Барилгын тухай хуулиар улсын комисс хүлээн авах хүртэлх зардлыг хариуцагч өөрөө хариуцна. ### ⚖️ ДАВЖ ЗААЛДАХ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР - **Өдөр**: 2018-02-23, **Дугаар**: 210/МА2018/00534 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч - **Гомдлолын шалтгаан**: Шүүх нотлох баримт гаргаж өгөх хүсэлтийг шийдвэрлэлгүй хэргийг шийдсэн нь үндэслэлгүй. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, хэргийг дахин хэлэлцүүлэхээр буцаасан. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Хариуцагч сөрөг нэхэмжлэлтэй холбоотой шинэ нотлох баримт гаргаж өгөх зорилгоор шүүх хуралдааныг хойшлуулах хүсэлт гаргасныг шүүх шийдвэрлээгүй орхисон нь Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 38.9-ийг зөрчсөн. - Шүүх хүсэлтийг шийдвэрлээгүй атлаа хариуцагчийг нотлох үүргээ биелүүлээгүй гэж дүгнэсэн нь буруу. - Сөрөг нэхэмжлэлийн шаардлага нь Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 81.1-д заасан үндэслэлд хамаарч байгаа эсэхийг анхан шатны шүүх анхаараагүй. - Дээрх процедурын алдааны улмаас хэрэгт авагдсан баримтын хүрээнд маргааныг эцэслэн шийдвэрлэх боломжгүй байна.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: “Э” ХХК нь Б.Х-тай орон сууц захиалгаар барих гэрээ байгуулж, орон сууцыг шилжүүлсэн боловч Б.Х- нь гэрээний үлдэгдэл төлбөр болон алдангийг төлөөгүй. - **Нэхэмжлэгч**: "Э" ХХК нь Б.Х-аас гэрээний үлдэгдэл төлбөр 50,270,000 төгрөг, алданги 25,135,000 төгрөг, нийт 75,405,000 төгрөгийг гаргуулахыг шаардсан. - **Хариуцагч**: Б.Х- нь нэхэмжлэлийн тайлбар өгөөгүй бөгөөд шүүх хуралдааныг хойшлуулж, эвлэрлийн гэрээ байгуулах хүсэлт гаргасан. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2019-01-10, **Дугаар**: 60 - **Шийдвэр**: Б.Х-аас гэрээний үлдэгдэл төлбөр 50,270,000 төгрөг, алданги 25,135,000 төгрөгийг гаргуулж, "Э" ХХК-д олгосон. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 243.1, 232.4, Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 72.3. ### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ - **Өдөр**: 2019-02-25, **Дугаар**: 31 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч Б.Х- - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгуулах. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, гомдлыг хангахгүй орхисон. - **Үндэслэл**: Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 56.3, 162.4. ### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ - **Өдөр**: 2019-04-12, **Дугаар**: 60 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч Б.Х- - **Гомдлолын шалтгаан**: Шүүх хуралдааныг хойшлуулах хүсэлтийг хангалгүйгээр хэргийг шийдвэрлэсэн нь мэтгэлцэх эрхийг зөрчсөн. - **Шийдвэр**: Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэр, магадлалыг хүчингүй болгож, хэргийг дахин хянан шийдвэрлүүлэхээр анхан шатны шүүхэд буцаасан. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Анхан шатны шүүх хариуцагчийн шүүх хуралдааныг хойшлуулах хүсэлтийг хэрхсэн талаар шүүх хуралдааны тэмдэглэлд тусгаагүй, шүүгчийн захирамж гаргаагүй нь Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 105.1-д заасан журмыг зөрчсөн. - Хэргийн оролцогчийн хүсэлтийг шийдвэрлэхгүй орхигдуулсан нь мэтгэлцэх эрхийг хязгаарласан үндэслэл болно. - Хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны хуульд заасан журмыг зөрчсөн байхад давж заалдах шатны шүүх уг алдааг залруулаагүй. - Маргааны үндэслэл болсон орон сууц хэний өмчлөлд байгаа талаарх баримт авагдаагүй тул хэргийг дахин хянан шийдвэрлэх шаардлагатай.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Орон сууц өмчлөх эрхийг шилжүүлсэн хэлцлийг хүчин төгөлдөр бусд тооцуулах, улмаар орон сууцны шударга эзэмшигчээр тогтоолгох тухай нэхэмжлэлтэй холбоотой маргаан. Хариуцагч нь түрээсийн төлбөр, ашиглалтын зардал болон бусдад хөлслүүлж олох байсан орлого гаргуулах тухай сөрөг нэхэмжлэл гаргасан. АНХАН ШАТ: Нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгож, хариуцагчийн нэхэмжлэлийн зарим хэсгийг хангаж, улсын тэмдэгтийн хураамжийн талаар шийдвэрлэсэн. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Нэхэмжлэгч тал анхан шатны шүүх хуралдааныг зарласан талаар мэдэгдэлгүй, оролцох эрхийг хязгаарласан, баримт хуурамчаар үйлдсэн гэж үзэн анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгон хэргийг дахин хэлэлцүүлэхээр буцаасан. ҮНДЭСЛЭЛ: Анхан шатны шүүх нь хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны журмыг ноцтой зөрчиж, нэхэмжлэгч болон түүний төлөөлөгчийн шүүх хуралдаанд биечлэн оролцох, мэтгэлцэх эрхийг хангаагүйгээс шүүхийн шийдвэр хууль ёсны бөгөөд үндэслэл бүхий байх шаардлагыг хангаагүй.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Орон сууц захиалсан гэрээний дагуу орон сууцыг хугацаанд нь хүлээлгэн өгөөгүйгээс үүссэн алданги гаргуулах тухай нэхэмжлэл. АНХАН ШАТ: Гэрээний дагуу алданги гаргуулах шаардлагыг хангаж, хариуцагчаас нэхэмжлэгчид мөнгө гаргуулж өгсөн. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагчийн гомдлоор анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, хэргийг дахин хянан хэлэлцүүлэхээр буцаасан. ҮНДЭСЛЭЛ: Анхан шатны шүүх хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааг хууль зөрчин явуулсан, хариуцагчийг төлөөлөх эрхгүй этгээдийг оролцуулж шийдвэр гаргасан, талуудын эрхийг хангаагүйгээс анхан шатны шүүхийн шийдвэр хууль ёсны болон үндэслэл бүхий байх шаардлагыг хангаагүй болсон.