Тогтоол №26337

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Банкны эрх хүлээн авагч нь зээлдэгчээс зээлийн гэрээ болон барьцааны гэрээний үүргээ биелүүлээгүй тул төлбөрийг гаргуулж, барьцаалсан хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах тухай нэхэмжлэл гаргасан. Зээлдэгч нь цар тахлын улмаас төлбөрийг хойшлуулах талаар банктай тохиролцсон, гэрээний үүргээ биелүүлсэн гэж маргажээ. АНХАН ШАТ: Зээлдэгч нараас тодорхой хэмжээний мөнгийг гаргуулж, барьцаалсан хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулахыг даалгасан. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Нэхэмжлэгч нь анхан шатны шүүхийн шийдвэрт тооцооны алдаа гарсан тул нэхэмжлэлийн шаардлагаа өөрчлөн засах тухай гомдол гаргасан. Давж заалдах шатны шүүх нь нэхэмжлэлийн шаардлагын зарим хэсгийг хүлээн зөвшөөрч, анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг өөрчлөн, төлбөрийн хэмжээг нэмэгдүүлсэн. ҮНДЭСЛЭЛ: Зээлдэгч нь гэрээнд заасан хугацаанд төлбөр хийгээгүй, гэрээний үүргээ биелүүлээгүй нь тогтоогдсон. Банк татан буугдаж, эрх хүлээн авагч томилогдсон. Шүүх нь зээлдэгчээс төлбөрийг гаргуулах, барьцаалсан хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах шийдвэр гаргасан нь хуульд нийцсэн. Анхан шатны шүүхийн шийдвэрт тооцооны алдаа гарсан тул давж заалдах шатны шүүх үүнийг залруулсан.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Банк нь зээлдэгчээс зээлийн гэрээний дагуу төлөгдөх төлбөрийг шаардан, барьцааны хөрөнгөөр баталгаа гаргуулах нэхэмжлэл гаргасан. Зээлдэгч нь зээлийн санхүүжилтийг дамжуулсан банк нь төслийн санхүүжүүлэгч биш тул шаардах эрхгүй, нэмэгдүүлсэн хүүг хууль бусаар тогтоосон гэж маргасан. АНХАН ШАТ: Зээлдэгчээс тодорхой хэмжээний төлбөрийг гаргуулж, үүргийн гүйцэтгэлийг барьцааны хөрөнгөөр хангуулах шийдвэр гаргасан. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагч нь анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг үндэслэлгүй, талцалтай гэж гомдол гаргасан. Нэхэмжлэгч нь шийдвэрт тооцооны алдаа байгааг дурдаж, өөрчлөлт оруулахыг хүссэн. ҮНДЭСЛЭЛ: Зээлийн гэрээ нь хуульд заасан хэлбэрийн шаардлагыг хангасан, хүчин төгөлдөр байна. Зээлдэгч нь гэрээний үүргээ биелүүлэхээс зайлсхийсэн тул банк гэрээг хугацаанаас өмнө цуцлах эрхтэй. Нэмэгдүүлсэн хүүний хэмжээг тогтоохдоо хууль болон гэрээний заалтыг баримталсан. Анхан шатны шүүхийн шийдвэрт хууль хэрэглээний зарим алдааг залруулсан.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Банк зээлдэгчийн нэхэмжилсэн хүүгийн тооцооны зөрүү болон гэрээгээр хүлээсэн үүргийг бүрэн биелүүлээгүй гэх үндэслэлээр зээлийн гэрээг цуцлан, төлөгдөөгүй үлдэгдэл болон хүүг барьцаа хөрөнгөөр гаргуулахээр шаардсан. АНХАН ШАТ: Зээлдэгчээс төлөгдөөгүй зээл, хүү, нэмэгдсэн хүүг гаргуулж, төлбөрийг барьцаа хөрөнгөөр хангуулах шийдвэр гаргасан. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагч нь анхан шатны шүүх талуудын маргааныг бүрэн тодорхойлоогүй, хүүг буруу тооцсон, гэрээний хугацаа дуусаагүй байхад нэмэгдүүлсэн хүү тооцсон нь хууль бус гэж гомдол гаргасан. ҮНДЭСЛЭЛ: Зээлдэгч нь гэрээний дагуу төлбөр хийх үүргээ зөрчсөн тул банк гэрээг цуцалж, үлдэгдэл болон хүүг шаардах эрхтэй. Зээлдэгч нь хүүг буруу тооцсон гэх нотлох баримтыг шүүхэд гаргаж өгөөгүй бөгөөд энэ нь хэргийн баримтаар тогтоогдоогүй. Зээлийн үлдэгдэл, хүү, нэмэгдүүлсэн хүүг тооцоход хууль буруу хэрэглэгдээгүй. Зээлдэгч нь зээлийн төлбөрийг хугацаанд нь төлөөгүй тохиолдолд барьцааны зүйлүүдийг албадан худалдаж, үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулахыг шүүх даалгасан нь хуульд нийцсэн. Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, хариуцагчийн гомдлыг хангахгүй орхисон.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: "Их дааган" ХХК нь Голомт банкнаас хоёр зээлийн гэрээгээр нийт 80,000,000 төгрөг зээлсэн бөгөөд зээлийн гэрээний үүргийн гүйцэтгэлийг баталгаажуулах зорилгоор Б.Оюунцэцэгийн өмчлөлийн орон сууцыг барьцаалсан. Зээлдэгч зээлийн төлбөрөө хугацаанд нь төлөөгүй тул банк шүүхэд хандсан. - **Нэхэмжлэгч**: Голомт банк ХХК нь "Их дааган" ХХК-иас 59,044,652 төгрөгийн зээлийн үүргийг гаргуулж, барьцаа хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулахыг шаардсан. - **Хариуцагч**: "Их дааган" ХХК нь санхүүгийн хүндрэлээс болж төлбөрөө төлж чадаагүй, банк төлбөр шаардахыг удаашруулснаас өр хуримтлагдсан тул хүү, нэмэгдүүлсэн хүүг багасгахыг хүссэн. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2019-12-20, **Дугаар**: 102/ШШ2019/03451 - **Шийдвэр**: "Их дааган" ХХК-аас 59,044,652 төгрөг гаргуулж Голомт банкинд олгож, Б.Оюунцэцэгийн өмчлөлийн барьцаат орон сууцыг албадан дуудлага худалдаагаар худалдаж, үнээс үүргийн гүйцэтгэлийг хангахыг даалгасан. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 451.1, 452.1, 453.1, 175.1. ### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ - **Өдөр**: 2020-02-14, **Дугаар**: 363 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагчийн төлөөлөгч - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэр нь хүү, нэмэгдүүлсэн хүүг буруу тооцсон, барьцаа хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах нь үндэслэлгүй. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийн зээлийн үүргийг гаргуулах хэсгийг хэвээр үлдээж, барьцаа хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгон өөрчилсөн. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 451.1, 452.1, 453.1, 175.1. ### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ - **Өдөр**: 2020-05-14, **Дугаар**: 363 - **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч - **Гомдлолын шалтгаан**: Барьцаа хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг хүлээн зөвшөөрөхгүй. - **Шийдвэр**: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг хэвээр үлдээж, нэхэмжлэгчийн гомдлыг хангахгүй орхисон. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Хоёр шатны шүүх зохигчийн хоорондын зээлийн гэрээний хүчин төгөлдөр байдал, зээлийн үүргийг нэхэмжлэгч биелүүлсэн, хариуцагч төлөх хуваарийг зөрчсөн талаар Иргэний хуулийн 451.1-д нийцсэн дүгнэлт хийсэн. - Зээлийн гэрээний үүргийг хариуцагч ноцтой зөрчсөн тул нэхэмжлэгч гэрээг хугацаанаас өмнө цуцалж, үүргийг шаардсан нь Иргэний хуулийн 225.1-д заасныг зөрчөөгүй. - Шүүх хэрэгт авагдсан нотлох баримтыг үндэслэн хариуцагчийн төлбөрийн тооцооллыг зөв тогтоосон нь Иргэний хуулийн 451.1, 453.1-д нийцсэн. - Их дааган ХХК-ийн зээлийн үүргийг хангах зорилгоор Б.Оюунцэцэг өөрийн өмчлөлийн үл хөдлөх хөрөнгийг барьцаалсан. Иргэний хуулийн 154.3-т зааснаар барьцааны зүйл нь үүрэг гүйцэтгэгчийн бус бусдын өмчлөлийн хөрөнгө байж болно. - Нэхэмжлэгч Голомт банк ХХК нь үүргийн гүйцэтгэлийг барьцааны зүйлээр хангуулах шаардлага гаргасан боловч барьцаалуулагч Б.Оюунцэцэгт холбогдуулан нэхэмжлэл гаргаагүй. - Барьцаалуулагч нь өөрийн өмчлөлийн хөрөнгийг бусдын зээлийн үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулахаар шүүхийн шийдвэрийн дагуу худалдан борлуулах шаардлагатай холбоотой эрхүүдийг Иргэний хууль болон Үл хөдлөх эд хөрөнгийн барьцааны тухай хуульд зааснаар эдлэх юм. - Иймд барьцааны зүйлийн өмчлөгч бус, барьцааны гэрээний тал болоогүй Их дааган ХХК-д холбогдуулж нэхэмжлэгч барьцааны зүйлээр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах шаардлага гаргасныг анхан шатны шүүх анхаараагүй барьцааны зүйлээр үүргийн гүйцэтгэлийг хангаж шийдвэрлэсэн нь Иргэний хуулийн 174.1, 175.1-д нийцэхгүй байна.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Банкны зээлийн гэрээний дагуу төлөгдөөгүй үүргийг гаргуулах, барьцаа хөрөнгөөр хангуулах нэхэмжлэлтэй холбоотой хэрэг. Хариуцагч нар зээлээ төлөх хуваариа өөрчилж, хүүгийн хэмжээг нэмэгдүүлсэн нь гэрээний зөрчил үүсгэсэн. АНХАН ШАТ: Хариуцагч нараас нийт 287 803 518 төгрөг гаргуулж, төлөөгүй тохиолдолд барьцааны хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулахаар шийдвэрлэв. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Нэхэмжлэгч нь анхан шатны шүүхийн шийдвэрт заасан хүү, нэмэгдүүлсэн хүүгийн тооцоог буруу хийсэн, барьцаа хөрөнгийг бүрэн үнэлээгүй гэж гомдол гаргасан. Шүүх хүү, нэмэгдүүлсэн хүүгийн тооцоог Иргэний хууль, гэрээний дагуу хийсэн, газрын эзэмших эрхийн хугацаа дууссан тул барьцаалагдах боломжгүй гэж дүгнэн давж заалдах гомдлыг хангахгүй орхив. ҮНДЭСЛЭЛ: Банкны зээл, барьцааны гэрээ нь хууль, гэрээний шаардлагыг хангасан. Зээлдэгч үүргээ биелүүлээгүй учир зээлүүлэгчийн эрхийг хамгаалсан хуулийн зохицуулалтыг хэрэглэнэ. Банкны нэхэмжлэлийг хэтэрхий удаашруулсан гэх үндэслэлгүй, учир нь зээлдэгч үүргээ зохих ёсоор биелүүлээгүй. Шүүх гэрээний хүү, нэмэгдүүлсэн хүүг тооцохдоо Иргэний хууль, гэрээний заалтыг зөв хэрэглэсэн. Газар эзэмших эрхийн гэрчилгээний хугацаа дууссан нь барьцаалах боломжгүй гэсэн дүгнэлт үндэслэлтэй.