Тогтоол №25918

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь үл хөдлөх хөрөнгийг албадан чөлөөлүүлж, хохирол гаргуулах, хариуцагч нь гэрээг хүчин төгөлдөр бусд тооцуулж, төлсөн мөнгөө буцаан гаргуулах, зээлийн хүү шаардах эрхгүй болохыг тогтоолгох гэсэн үндсэн болон сөрөг нэхэмжлэлтэй. АНХАН ШАТ: Нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгож, хариуцагчийн сөрөг нэхэмжлэлийг хангаж, үл хөдлөх хөрөнгийг чөлөөлж, төлсөн мөнгийг буцаан олгож, зээлийн хүү, илүү төлсөн хөрөнгийг хэлэлцэхгүй орхив. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрт хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны журмыг зөрчсөн, шийдвэр хууль ёсны бөгөөд үндэслэл бүхий байх шаардлагыг хангаагүй үндэслэлээр давж заалдах гомдол гаргав. ҮНДЭСЛЭЛ: Анхан шатны шүүх нь талуудын эрх тэгш байх, мэтгэлцэх зарчмуудыг хангаагүйн улмаас хэргийн оролцогчийн эрх ноцтой зөрчигдсөн тул шийдвэрийг хүчингүй болгож, хэргийг дахин шийдвэрлүүлэхээр анхан шатны шүүхэд буцаав.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Нэхэмжлэгч нь хариуцагч нарт орон сууц худалдсан боловч төлбөрийг бүрэн аваагүй тул гэрээнээс татгалзаж, орон сууцыг буцаан гаргуулах, мөн зээлийн гэрээний үүргийн гүйцэтгэлд 10,000,000 төгрөг гаргуулахыг шаардсан. - **Нэхэмжлэгч**: Орон сууц худалдах, худалдан авах гэрээний төлбөр 30,000,000 төгрөгийг бүрэн аваагүй, зээлийн гэрээний 10,000,000 төгрөгийг аваагүй тул гэрээнээс татгалзаж, орон сууцыг буцаан гаргуулж, зээлийн төлбөрийг гаргуулах. - **Хариуцагч**: Орон сууцны төлбөр 30,000,000 төгрөгийг бүрэн төлсөн. 10,000,000 төгрөгийн зээлийн гэрээ нь орон сууцны үлдэгдэл төлбөр дээр хийгдсэн халхавчилсан гэрээ тул хүчингүй. Нэхэмжлэгчийн шаардлагыг зөвшөөрөхгүй. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2019-04-05, **Дугаар**: 104/ШШ2019/00106 - **Шийдвэр**: Нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 234.1, 281.1, 282.4. Нэхэмжлэгч, хариуцагч хоёр аль аль нь төлбөр төлсөн, аваагүй гэдгээ нотолж чадаагүй. Зээлийн гэрээгээр мөнгө хүлээлцээгүй. ### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ - **Өдөр**: 2019-06-17, **Дугаар**: 1132 - **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэр үндэслэлгүй. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийн тогтоох хэсгийн 1, 2 дахь заалтыг өөрчлөн, нэхэмжлэлийн шаардлагуудыг бүхэлд нь хангасан. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 243.1, 225.1, 205.1, 281.1. Хариуцагч нь төлбөр төлснөө нотлоогүй. Зээлийн гэрээний дагуу мөнгө хүлээлцсэн тул үүрэг үүссэн. ### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ - **Өдөр**: 2019-09-02, **Дугаар**: 00106 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч нар - **Гомдлолын шалтгаан**: Давж заалдах шатны шүүх нотлох баримтыг буруу үнэлж, хуулийг буруу хэрэглэсэн. - **Шийдвэр**: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг хүчингүй болгож, хэргийг дахин хэлэлцүүлэхээр буцаасан. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалд хэрэг шийдвэрлэхэд оролцсон шүүгчдийн нэг нь гарын үсэг зураагүй нь Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 166.1, 167.4, 168, 169.1, 68.1.5-д заасан журмыг зөрчсөн. - Давж заалдах шатны шүүхийн шүүх хуралдааны тэмдэглэлд хуралдаан даргалагч гарын үсэг зураагүй нь Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 51.1, 51.4, 96.1, 96.2-т заасан шаардлагыг хангаагүй. - Эдгээр зөрчлүүд нь давж заалдах шатны шүүх хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааг хуульд заасан журмын дагуу явуулсан гэж үзэх үндэслэлгүй болгосон. - Иймд магадлалыг хүчингүй болгож, хэргийг дахин хэлэлцүүлэхээр давж заалдах шатны шүүхэд буцаах үндэслэлтэй.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь хариуцагч нартай байгуулсан зээлийн гэрээнүүдийг хүчин төгөлдөр бус хэлцэлд тооцуулж, өгсөн авсныг буцаах, орон сууцнуудын өмчлөгчөөр тогтоолгохыг шаардсан. Хариуцагч нь зээлийн үүргээс мөнгө гаргуулах сөрөг нэхэмжлэл гаргасан. АНХАН ШАТ: Зээлийн гэрээнүүдийг хүчин төгөлдөр бус хэлцэлд тооцож, орон сууцыг хариуцагч нараас гаргуулан нэхэмжлэгчийн өмчлөлд шилжүүлэхийг даалгасан. Хариуцагчийн сөрөг нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагчийн төлөөлөгч нь анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг үндэслэлгүй гэж үзэн, нэхэмжлэлийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгож, сөрөг нэхэмжлэлийг хангах талаар гомдол гаргасан. ҮНДЭСЛЭЛ: Анхан шатны шүүх нь хэргийн баримтыг бүрэн тогтоогоогүй, талуудыг бүрэн мэтгэлцүүлээгүй нь хууль ёсны болон үндэслэлтэй байх шаардлагад нийцээгүй. Зээлийн гэрээний үүргийн хэмжээ, орон сууцны өмчлөх эрхийн байдал зэргийг тодруулах шаардлагатай.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Нэхэмжлэгч М.Шүрэнцэцэг нь хариуцагч Б.Болдбаатарт холбогдуулан 6 орон сууцыг албадан чөлөөлүүлэх нэхэмжлэл гаргасан. Хариуцагч Б.Болдбаатар нь 2016 оны 01 дүгээр сарын 08-ны өдрийн төлбөр төлж барагдуулах гэрээг хүчин төгөлдөр бус болохыг тогтоолгож, уг 6 орон сууцны өмчлөгчөөр тогтоолгох сөрөг нэхэмжлэл гаргасан. - **Нэхэмжлэгч**: М.Шүрэнцэцэг нь 2015 оны 07 дугаар сарын 16-ны өдөр хариуцагчаас үл хөдлөх хөрөнгө худалдан авч, улмаар 2016 оны 01 дүгээр сарын 08-ны өдөр уг хөрөнгийг Б.Энхцацралд худалдаж, төлбөрт нь маргаан бүхий 6 орон сууцыг шилжүүлэн авсан. Хариуцагч уг орон сууцуудыг хугацаанд нь борлуулаагүй, төлбөрийг барагдуулаагүй тул албадан чөлөөлүүлэхийг шаардсан. - **Хариуцагч**: Б.Болдбаатар нь нэхэмжлэгчээс зээл авч, зээлийн барьцаанд газар, үл хөдлөх хөрөнгө шилжүүлсэн байна. Зээлээ төлж дуусаад орон сууцуудыг буцаан авахаар төлбөр төлж барагдуулах хэлцэл хийсэн боловч уг хэлцэл нь зээлийн хүүг хэтрүүлж тооцсон, хууль зүйн мэдлэг дутуугаас үүссэн тул хүчин төгөлдөр бус болохыг тогтоолгож, орон сууцнуудыг өмчлөгчөөр тогтоолгохыг хүссэн. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2019-07-02, **Дугаар**: 101/ШШ2019/01933 - **Шийдвэр**: Үндсэн нэхэмжлэлийн шаардлагыг хангаж, хариуцагч Б.Болдбаатарт 6 орон сууцыг чөлөөлөхийг даалгасан; Сөрөг нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 106.1-д заасныг үндэслэн албадан чөлөөлүүлэх шаардлагыг хангаж, Иргэний хуулийн 56.1.2, 56.5-д заасан сөрөг нэхэмжлэлийн үндэслэлийг хангалтгүй гэж үзсэн. ### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ - **Өдөр**: 2019-08-30, **Дугаар**: 1597 - **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, хэргийг дахин шийдвэрлүүлэхээр буцаасан. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, хэргийг дахин шийдвэрлүүлэхээр анхан шатны шүүхэд буцаасан. - **Үндэслэл**: Зохигчдын хооронд байгуулагдсан үндсэн зээлийн хэмжээ, нэмэлт зээлийн харилцааг тодруулаагүй, гэрчийн мэдүүлэг авах хүсэлтийг хангахаас татгалзсан нь Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 38.6-г зөрчсөн гэж үзсэн. ### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ - **Өдөр**: 2021-03-11, **Дугаар**: 001/ХТ2021/00195 - **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч - **Гомдлолын шалтгаан**: Давж заалдах шатны шүүх Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 38.6-г буруу тайлбарлаж хэрэглэсэн. - **Шийдвэр**: Нийслэлийн Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн 2019 оны 08 дугаар сарын 30-ны өдрийн 1597 дугаар магадлалыг хэвээр үлдээж, нэхэмжлэгчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгчийн хяналтын журмаар гаргасан гомдлыг хангахгүй орхисон. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Нэхэмжлэлийн шаардлага, түүний үндэслэл тодорхой бус байсан нь Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 6 дугаар зүйлд заасан мэтгэлцэх зарчим хэрэгжих боломжгүй болгосон. - Талууд зээлийн гэрээний үүргийн төлбөр, тооцооны асуудлаар маргалдсан боловч зээлийн гэрээний үүргийн гүйцэтгэлд үл хөдлөх хөрөнгийг хэрхэн шилжүүлсэн нь тодорхойгүй байсан. - 2016 оны 01 дүгээр сарын 08-ны өдрийн Төлбөр төлж барагдуулах хэлцлээр хариуцагчид хөрөнгө борлуулах эрх шилжүүлсэн тухай итгэмжлэл хэрэгт авагдаагүй тул шаардах эрхийн үндэслэлийг хууль зүйн талаас нь дүгнэх боломжгүй байв. - Анхан шатны шүүх хариуцагчийн өмгөөлөгчийн гэрчээр асуулгах хүсэлтийг хангахаас татгалзсан нь Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 38.6-г зөрчсөн гэсэн давж заалдах шатны шүүхийн дүгнэлт хуульд нийцсэн. - Зохигчийн гаргасан шинжээч томилуулж, орон сууцны зах зээлийн үнэлгээг гаргуулах хүсэлтийг хангахаас татгалзсан нь үндэслэлгүй. - Давж заалдах шатны шүүх Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 38.6 дахь хэсгийг буруу тайлбарлаж хэрэглэсэн гэх нэхэмжлэгчийн гомдлыг хангахгүй орхих нь зүйтэй гэж үзсэн.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Зээлийн гэрээний хүчин төгөлдөр бус байдлыг тогтоолгох, төлсөн мөнгийг гаргуулах тухай нэхэмжлэл. АНХАН ШАТ: Зээлдүүлэгчээс олгосон мөнгө болон төлсөн хүүг үндэслэлгүй олсон хөрөнгө хэмээн үзэж, хариуцагчаас нэхэмжлэгчид мөнгө гаргуулах шийдвэр гаргасан. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагчийн гомдлоор хэргийг хянан үзэж, анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгон, хэргийг анхан шатны шүүхэд дахин хэлэлцүүлэхээр буцаасан. ҮНДЭСЛЭЛ: Анхан шатны шүүх хуулийг буруу тайлбарлаж хэрэглэсэн, хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны ноцтой зөрчил гаргасан, хэтэрхий төлсөн мөнгө болон зээлийн гэрээний хүчин төгөлдөр бус байдлын талаарх нэхэмжлэлийн үндэслэлийг тодорхой бичээгүй, хуулийн хүчин төгөлдөр шийдвэр байгаа эсэхийг харгалзаагүй зэрэг үндэслэлээр давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгосон.