Тогтоол №20759

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Орон сууцыг хууль бус эзэмшлээс чөлөөлүүлэх тухай нэхэмжлэл. Нэхэмжлэгч нь орон сууцны өмчлөгч гэдгээ нотлох баримттай, хариуцагч нь орон сууцыг хууль ёсны үндэслэлгүйгээр эзэмшиж байна гэж үзсэн. Хариуцагч нь уг орон сууцыг худалдан авсан гэх боловч худалдан авалтын эрхийг нотлох хангалттай баримт гаргаж өгөөгүй. АНХАН ШАТ: Иргэний хуулийн 106.1-д заасны дагуу орон сууцыг хариуцагчийн хууль бус эзэмшлээс чөлөөлж, улсын тэмдэгтийн хураамжийг шийдвэрлэсэн. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч нь анхан шатны шүүх хуралдааныг хойшлуулах хүсэлтийг хангаагүй, шүүх ажиллагааны журмыг зөрчсөн, шийдвэр үндэслэлгүй гэж гомдол гаргасан. Давж заалдах шатны шүүх нь хариуцагчийн гомдлыг хангахгүй орхиж, улсын тэмдэгтийн хураамжийн хуваарилалтад өөрчлөлт оруулсан. ҮНДЭСЛЭЛ: Нэхэмжлэгч нь орон сууцыг гэрээний үндсэн дээр худалдан авч, улсын бүртгэлд бүртгүүлэн өмчлөх эрхээ хууль ёсоор тогтоосон. Хариуцагч нь орон сууцыг эзэмших эрхээ нотлох баримт гаргаж өгөөгүй, гаргасан баримтууд нь маргаантай орон сууцтай шууд холбоогүй байсан. Анхан шатны шүүх нь хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааг хуулийн дагуу явуулж, бодит байдлыг зөв тогтоож, хуулийг зөв хэрэглэсэн.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь хариуцагчийг хууль бус эзэмшлээс орон сууц чөлөөлүүлэхээр шаардсан. Хариуцагч нь орон сууцыг гэрээгээр худалдан авсан бөгөөд төлбөрийг бүрэн хийсэн гэж тайлбарласан. АНХАН ШАТ: Иргэний хуулийн 106 дугаар зүйлийн 106.1-д заасныг баримтлан, маргаантай орон сууцыг хариуцагчдын хууль бус эзэмшлээс гаргуулж нэхэмжлэгчид олгох шийдвэр гаргасан. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагч нь анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, хэргийг дахин хянуулах шаардлагатай гэж гомдол гаргасан. Учир нь, өөрийн нэхэмжлэлтэй холбоотой хэргийг түдгэлзүүлэх санал гаргасныг хангаагүй гэж үзсэн. ҮНДЭСЛЭЛ: Давж заалдах шатны шүүх нь анхан шатны шүүх хууль ёсны болон үндэслэлтэй шийдвэр гаргасан, хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны явцад ноцтой зөрчил гараагүй гэж үзэн хариуцагчийн гомдлыг хангахгүй орхисон. Нэхэмжлэгч нь үл хөдлөх эд хөрөнгө өмчлөх эрхийн гэрчилгээгээр баталгаажсан эзэмшигч бөгөөд хариуцагчдын эзэмшил хууль бус болох нь тогтоогдсон. Хариуцагчийн өөр хэргийг түдгэлзүүлэх санал нь энэ хэргийн шийдвэрт нөлөөлөхгүй.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь хариуцагчийг хууль бус эзэмшил, ашиглалтаас орон сууц чөлөөлүүлэх, эрэн сурвалжлуулах зардлыг гаргуулах шаардлага гаргав. Хариуцагч нь орон сууцыг худалдан авахаар гэрээ байгуулж, төлбөр хийсэн боловч өмчлөх эрхийн гэрчилгээ аваагүй, мөн эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэж байгаа тул орон сууцыг чөлөөлөх боломжгүй гэж тайлбарлав. АНХАН ШАТ: Иргэний хуулийн 106 дугаар зүйлийн 106.1, 106.2-т заасны дагуу орон сууцыг хариуцагчийн хууль бус эзэмшлээс чөлөөлж, эрэн сурвалжлуулахад гарсан зардлыг гаргуулах, улсын тэмдэгтийн хураамжийг гаргуулах шийдвэрлэв. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагч нь анхан шатны шүүх хуралдааны товыг мэдэгдээгүй, шүүх хуралдаанд оролцох эрхийг нь зөрчсөн, мөн холбогдох эрүүгийн хэргийг анхаараагүй гэж гомдол гаргав. Давж заалдах шатны шүүх хариуцагчийн гомдлыг хангахгүй орхиж, анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээв. ҮНДЭСЛЭЛ: Нэхэмжлэгч нь улсын бүртгэлээр баталгаажсан өмчлөх эрхтэй бөгөөд энэ нь хууль ёсны бөгөөд Иргэний хуулийн 106 дугаар зүйлийн 106.1 дэх хэсэгт заасны дагуу өмчөө бусдын хууль бус эзэмшлээс шаардах эрхтэй. Хариуцагч нь орон сууцыг хууль ёсоор эзэмших эрхтэй болохыг нотолсон баримт хэрэгт авагдаагүй, мөн эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэж буй нь өмчлөгчийн шаардах эрхийг үгүйсгэх үндэслэл болохгүй. Анхан шатны шүүх хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааг хуульд заасан журмын дагуу явуулж, нотлох баримтад үндэслэн зөв дүгнэж, хуулийг зөв тайлбарлан хэрэглэсэн.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Орон сууцыг хууль бус эзэмшлээс чөлөөлүүлэх тухай нэхэмжлэл. Нэхэмжлэгч нь орон сууцыг худалдан авч, өмчлөх эрхээ улсын бүртгэлд бүртгүүлсэн. Хариуцагч нар уг байрыг өөрсдийн эзэмшлийнх гэж үзэн чөлөөлөхөөс татгалзсан. АНХАН ШАТ: Иргэний хуулийн 106 дугаар зүйлийн 106.1-ийг баримтлан орон сууцыг хариуцагч нарын хууль бус эзэмшлээс чөлөөлж, улсын тэмдэгтийн хураамжийг гаргуулах шийдвэрлэсэн. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагч Ж.Н нь байрыг худалдан авахаар тохиролцсон, мөн байрны үнийг бэлнээр төлсөн, энэ нь шүүхэд нотлогдоогүй гэх үндэслэлээр анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгуулахаар гомдол гаргасан. Давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шийдвэрийн хариуцагч “ТА” ХХК-д холбогдох хэсгийг хэрэгсэхгүй болгож, бусад хэсгийг хэвээр үлдээсэн. ҮНДЭСЛЭЛ: Нэхэмжлэгч нь орон сууцыг хууль ёсны дагуу худалдан авч, өмчлөх эрхээ улсын бүртгэлд бүртгүүлсэн нь тогтоогдсон. Хариуцагч нар нь байрыг худалдан авсан гэх болон төлбөр хийсэн гэх баримтаа нотлоогүй. Хариуцагч “ТА” ХХК нь гэрээгээр хүлээсэн үүргээ биелүүлээгүй, харин нэхэмжлэгчийн эрхэд хохирол учруулсан үндэслэл тогтоогдоогүй тул түүнд холбогдох шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь орон сууцыг худалдаж авсан хэмээн тогтоогдсон боловч хариуцагчид тус орон сууцыг хууль бусаар эзэмшиж байна гэж үзэн чөлөөлүүлэхээр нэхэмжилжээ. Хариуцагчид нь тус орон сууцыг өмнөх эзэмшигчээс нь худалдаж авсан гэж тайлбарласан. АНХАН ШАТ: Нэхэмжлэлийг хангаж, орон сууцыг хариуцагчдын эзэмшлээс чөлөөлж, улсын тэмдэгтийн хураамж гаргуулах шийдвэр гаргасан. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагчид шийдвэрийг эс зөвшөөрч, өөрсдийн эзэмшлийн нотлох баримтуудыг шаардсан. Гэвч давж заалдах шатны шүүх шийдвэрийг хууль ёсны бөгөөд үндэслэлтэй гэж үзэн хэвээр үлдээжээ. ҮНДЭСЛЭЛ: Нэхэмжлэгч нь худалдах-худалдан авах гэрээ болон улсын бүртгэлээр баталгаажсан өмчлөх эрхийн үндсэн дээр орон сууцыг эзэмших эрхтэй. Хариуцагчид нь тус орон сууцыг хууль ёсны үндэслэлээр эзэмшиж байгаагаа нотлоогүй бөгөөд өмнөх эзэмшигч нь орон сууцыг аль хэдийн нэхэмжлэгч талд шилжүүлэн өгсөн байсан. Үндэслэлгүй эзэмшил нь Иргэний хуулийн холбогдох зүйл заалтуудаар хүлээн зөвшөөрөгдөхгүй.