Тогтоол №25857

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч орон сууцыг худалдан авах гэрээ байгуулан, урьдчилгаанд төлбөр хийж, засвар хийгээд нүүж орсон боловч дараа нь шүүхийн шийдвэрээр орон сууцыг буцаан шилжүүлэх болсон. Иймд орон сууцыг сайжруулахад гаргасан зардлаа буцаан шаардсан. Хариуцагч нь нэхэмжлэгч үлдэгдэл төлбөрийг төлөөгүй, орон сууцыг үндэслэлгүй эзэмшсэний орлого буюу түрээсийн төлбөрийг шаардсан. АНХАН ШАТ: Гэрээний дагуу орон сууцанд хийсэн засварын зардалаас тодорхой хэсгийг хариуцагчаас гаргуулах, бусад шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгох шийдвэр гаргасан. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Нэхэмжлэгчийн орон сууцанд хийсэн засварт гаргасан зардлыг буцаан шаардах нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгож, хариуцагчийн сөрөг нэхэмжлэлийн зарим хэсгийг хэрэгсэхгүй болгох, нэхэмжлэгчээс тодорхой хэмжээний мөнгө гаргуулж хариуцагчид олгох шийдвэр гаргасан. ХЯНАЛТЫН ШАТ: Анхан болон давж заалдах шатны шүүхүүд холбогдох хуулийн зүйл заалтыг буруу хэрэглэсэн, алдаатай шийдвэр гаргасан гэж үзэж, гомдлыг хангасан. ҮНДЭСЛЭЛ: - Худалдах-худалдан авах гэрээний дагуу орон сууцыг сайжруулахад гарсан зардлыг буцаан шаардах эрх үүсэхгүй, учир нь өмчлөх эрх шилжээгүй байна. - Гэрээ цуцлагдсанаас хойш орон сууцыг үндэслэлгүй эзэмшсэн гэх үндэслэлээр түрээсийн төлбөр шаардах нь хуульд нийцэхгүй. - Гэрээнээс татгалзсан шалтгаан, гэм буруу нь нэхэмжлэгчийн зардлыг буцаан шаардах эрхэд нөлөөлөхгүй. - Хоёр талын гэрээнд үүрэг гүйцэтгэх хугацаа, нөхцөл зөрчигдсөн. - Нэхэмжлэгч болон хариуцагч нар шүүхийн шийдвэрийг биелүүлээгүй. - Хяналтын шатны шүүх анхны нэхэмжлэл болон сөрөг нэхэмжлэлийг хоёуланг нь хэрэгсэхгүй болгосон.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь орон сууц худалдах, худалдан авах гэрээ байгуулаад, хариуцагч гэрээгээр хүлээсэн үүргээ биелүүлээгүй тул гэрээнээс татгалзаж, орон сууцыг чөлөөлүүлэн, гэрээний улмаас учирсан хохирлыг гаргуулах шаардлагатай. Хариуцагч нь орон сууцыг худалдан авахад зарцуулсан мөнгөө буцаан шаардаж, хөөн хэлэлцэх хугацаа дуусаагүй, мөн хууль бус эзэмшилт байхгүй гэж маргаж байна. АНХАН ШАТ: Анхан шатны шүүх нэхэмжлэгчийн шаардлагыг хангаж, хариуцагчаас тодорхой хэмжээний мөнгийг гаргуулж нэхэмжлэгчид олгож, хариуцагчийн нэхэмжлэлээс зарим хэсгийг хэрэгсэхгүй болгон шийдвэрлэсэн. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагч нь анхан шатны шүүхийн шийдвэртэй санал нийлэхгүй, нэхэмжлэгч нь мөнгөө өгөхгүй, цаг хугацаа ашиглан шамшигдуулж байна гэж гомдол гаргасан. Давж заалдах шатны шүүхээс нэхэмжлэгчийн нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгож, хариуцагчийн сөрөг нэхэмжлэлийн зарим хэсгийг хангаж, анхан шатны шүүхийн шийдвэрт өөрчлөлт оруулсан. ҮНДЭСЛЭЛ: Давж заалдах шатны шүүхээс нэхэмжлэгч нь хариуцагчийг орон сууцанд үнэ төлбөргүй амьдарч үр шим хүртсэн гэх үндэслэл нь Иргэний хуулийн зохих зүйл заалтад хамаарахгүй, мөн нэхэмжлэгчийн нэхэмжлэлийг хөлсөлж орлого олох зорилгоор худалдан авсан эсэх нь тогтоогдохгүй байна гэж үзжээ. Харин хариуцагчийн хувьд орон сууц худалдан авахад зарцуулсан мөнгөө буцаан шаардах эрх үүссэн, хөөн хэлэлцэх хугацаа дуусаагүй, мөн засварт зарцуулсан мөнгө болон цалингийн зээлийн төлбөрийг бүрэн хангаж чадаагүй тул анхан шатны шийдвэрийг өөрчилсөн.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Орон сууц захиалгын гэрээтэй холбоотойгоор үүссэн нэхэмжлэлийн шаардлага. Нэхэмжлэгч нь захиалгын гэрээг зөрчсөнөөс үүссэн хохирлыг (засварын зардал, ашиглалтын зардал, алдагдсан орлого, торгууль) шаардсан. Хариуцагч нь гэрээг зөрчөөгүй, нэхэмжлэгчийн нэхэмжилсэн зардлууд үндэслэлгүй гэж маргасан. АНХАН ШАТ: Хариуцагчаас нэхэмжлэгчид 4 908 946 төгрөгийг гаргуулж, үлдэх хэсгийг хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэсэн. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Нэхэмжлэгч анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг бүхэлд нь эс зөвшөөрч, алдагдсан орлого, торгуулийн хэсгийг нэмж хангуулахаар гомдол гаргасан. Хариуцагч анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг эс зөвшөөрч, зардлын нэхэмжлэлийг хүлээн авахаас татгалзсан. ҮНДЭСЛЭЛ: Талуудын хооронд байгуулагдсан орон сууц захиалгын гэрээний дагуу төлбөр төлөх нөхцөл хангагдаагүй тул гэрээ цуцлагдсан. Хуульд зааснаар гэрээ цуцлагдсан тохиолдолд талууд гэрээгээр авсан зүйлсээ харилцан буцааж өгөх, учирсан хохирлоо шаардах эрхтэй. Анхан шатны шүүхээс баримтласан дүгнэлт, хуулийн хэрэглээ нь зөв байсан. Гэрээ цуцлагдсан тул нэхэмжлэгч нь алдагдсан орлого, торгууль шаардах эрхгүй. Хариуцагч нь орон сууцны засварын зардал, ашиглалтын зардлыг төлөх үүрэгтэй.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь орон сууц худалдан авах гэрээний дагуу төлөгдөөгүй үлдэгдэл 14.000.000 төгрөгийг хариуцагчаас гаргуулах шаардлага гаргасан. Хариуцагч нь орон сууцанд засвар хийсэн ч шоргоолжтой байсан тул гэрээг цуцлан төлсөн мөнгөө буцаан авахыг шаардсан. АНХАН ШАТ: Иргэний хуулийн 243 дугаар зүйлийн 243.1-д заасны дагуу хариуцагчаас 14.000.000 төгрөгийг гаргуулан нэхэмжлэгчид олгож, улсын тэмдэгтийн хураамж болон нэхэмжлэгчийн гаргасан зардлыг хариуцагчаас гаргуулахаар шийдвэрлэсэн. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч нь анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хөөн хэлэлцэх хугацааг буруу тооцсон, хүчин төгөлдөр шүүхийн шийдвэрийг буруу тайлбарласан, хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны явцад эрхээ хамгаалж чадаагүй гэж гомдол гаргасан. ҮНДЭСЛЭЛ: Талууд орон сууц худалдах, худалдан авах гэрээ байгуулсан нь Иргэний хуулийн 243 дугаар зүйлийн 243.1-д нийцсэн. Хариуцагч нь гэрээг цуцлуулах, төлбөрөө буцаан авах үндэслэлээ нотлох баримтыг шүүхэд гаргаж өгөөгүй. Анхан шатны шүүх хуулийг зөв тайлбарлаж, хэргийг зөв шийдвэрлэсэн. Хариуцагчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгчийн давж заалдсан гомдол нь үндэслэлгүй байна.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь хариуцагчаас зээл болон орон сууц худалдах-худалдан авах гэрээний дагуу төлсөн мөнгөө буцаан шаардсан. Хариуцагч нь төлбөрүүдээ хийсэн, зарим мөнгийг нэхэмжлэгчийн өмнөөс төлсөн гэж маргасан. АНХАН ШАТ: Хариуцагчаас 31,380,000 төгрөгийг гаргуулж нэхэмжлэгчид олгох, нэхэмжлэлийн үлдэх хэсгийг хэрэгсэхгүй болгох шийдвэр гаргасан. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагч нь анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг эс зөвшөөрч, өөрөө нийт 83,058,475 төгрөг төлсөн тул нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгох, эсхүл дахин хэлэлцүүлэхээр буцаах гомдол гаргасан. Давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, хариуцагчийн гомдлыг хангахгүй орхисон. ҮНДЭСЛЭЛ: Шүүх нь талуудын хооронд зээлийн болон орон сууц худалдах-худалдан авах гэрээний харилцаа үүссэнийг тогтоож, Иргэний хуулийн холбогдох зүйл заалтуудыг зөв хэрэглэсэн. Хариуцагч нь орон сууцны урьдчилгаа төлбөрийг буцаан төлснөө нотлох баримт гаргаж өгөөгүй бөгөөд гэрээ нь биелэгдээгүй, цуцлагдсан гэж үзсэн нь хуульд нийцсэн.