Тогтоол №25637

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Нэхэмжлэгч “Эй Ти Эм” ХХК нь хариуцагч “Тэс Гоёл” ХХК-д холбогдуулан “Барилга угсралтын ажлын гэрээ”-ний үүргийг гаргуулах тухай нэхэмжлэл гаргасан. - **Нэхэмжлэгч**: “Эй Ти Эм” ХХК нь “Тэс Гоёл” ХХК-иас 243,000,000 төгрөг гаргуулахыг шаардсан. - **Хариуцагч**: “Тэс Гоёл” ХХК нь нэхэмжлэлийг хүлээн зөвшөөрөхгүй, гэрээний үүргийг бүрэн биелүүлсэн, нэхэмжлэгч нь ажлыг гүйцэтгээгүй, чанарын шаардлага хангахгүй байсан тул гэрээ цуцалсан гэж тайлбарласан. ### 📌 НОТЛОХ БАРИМТУУД - 2023 оны 06 дугаар сарын 02-ны өдөр “Барилга угсралтын ажлын гэрээ” байгуулж, нэхэмжлэгч нь хариуцагчийн “Тэнгэр” төсөл дээрх барилгын фасадны ажлыг 2,430,000,000 төгрөгөөр гүйцэтгэхээр тохиролцсон. - Гэрээний дагуу нийт үнийн дүнгийн 10 хувь буюу 243,000,000 төгрөгийг урьдчилгаа болгон төлсөн. - Хариуцагч нь 2023 оны 08 дугаар сарын 11-ний өдөр гэрээний үүргийг зөрчсөн үндэслэлээр нэхэмжлэгчид мэдэгдэл хүргүүлж гэрээг цуцалсан. - Нэхэмжлэгч нь гэрээний үүргийг биелүүлээгүй, ажлыг эхлүүлээгүй, ажлын хэсэгчилсэн гүйцэтгэлгүй байхад урьдчилгаа төлбөрийг буцаан олгоогүй гэж маргасан. ### 🏛️ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР - **Өдөр**: 2024-01-02, **Дугаар**: 03/ШШ2024/0095 Иргэний хэргийн анхан шатны шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Гэрээний 9.1-д зааснаар талууд гэрээг цуцлахаар тохиролцсон бөгөөд 9.2-д зааснаар нэхэмжлэгч ажлыг эхлүүлэхгүй бол хариуцагч гэрээг цуцлах эрхтэй байсан. - Шүүх хуралдааны явцад нэхэмжлэгч нь гэрээний дагуу ажлыг эхлүүлээгүй, барилгын материалын зураг батлуулаагүй, ажлын гүйцэтгэл гаргаагүй болох нь тогтоогдсон. - Нэхэмжлэгч нь урьдчилгаа төлбөрөө барьцаа болгон барьсан бөгөөд гэрээний үүргээ биелүүлээгүй тул Иргэний хуулийн 207.2-т заасны дагуу уг төлбөрийг буцаан шаардах үндэслэлгүй. - Иргэний хуулийн 207.2-т зааснаар “хэлцлийн гүйцэтгэлийг баталгаажуулж өгсөн мөнгө нь хэлцлийн үүргийг биелүүлээгүй тохиолдолд үүргийг зөрчсөн талд үлдэж болно.” Энэ заалт нь барьцаа мөнгийг үүргийг зөрчсөн тал буцаан шаардах эрхгүй болохыг илэрхийлнэ. - Иймд шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон нь үндэслэлтэй.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Талуудын хооронд байгуулагдсан ажил гүйцэтгэх гэрээний дагуу гүйцэтгэсэн ажлын үлдэгдэл төлбөр болон алданги гаргуулах тухай маргаан. - **Нэхэмжлэгч**: "Т" ХХК. - **Хариуцагч**: "А" ХХК. ### 📌 НОТЛОХ БАРИМТУУД - Нэхэмжлэгч гэрээнд заасан ажлыг бүрэн гүйцэтгэж хүлээлгэн өгсөн боловч хариуцагч төлбөрийн үлдэгдлийг төлөөгүй гэж маргасан. - Хариуцагч ажлын чанар дутуу, хугацаа хэтрүүлсэн гэх үндэслэлээр үлдэгдэл төлбөрийг төлөхөөс татгалзсан хамгаалалт гаргасан. - Хэрэгт авагдсан ажлын гүйцэтгэлийн акт болон тооцоо нийлсэн актаар өрийн үлдэгдэл баталгаажсан. ### 🏛️ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР - **Өдөр**: 2023-02-01, **Дугаар**: 101/ШШ2023/00730 Хариуцагчаас ажил гүйцэтгэх гэрээний үүрэгт 25,000,000 төгрөг гаргуулж нэхэмжлэгчид олгож, нэхэмжлэлийн шаардлагын үлдэх хэсгийг хэрэгсэхгүй болгов. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Иргэний хуулийн 343.1-д зааснаар ажил гүйцэтгэгч ажлын үр дүнг хүлээлгэн өгөх, захиалагч хөлс төлөх үүрэгтэй. - Ажил хүлээн авсан актад хариуцагч тухайн үедээ гомдлын шаардлага гаргаагүй тул ажлыг биет байдлын доголдолгүй, хүлээн авсанд тооцно. - Иргэний хуулийн 232.6-д заасан алданги тооцох гэрээний тохиролцоо тодорхой бус байсан тул алдангийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон. - Талуудын хооронд байгуулсан тооцоо нийлсэн акт нь үүрэг үүссэнийг нотлох хангалттай баримт гэж шүүх дүгнэв.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Хөрөнгө хуваалцах болон гэр бүлийн харилцааны маргаанд тулгуурласан. АНХАН ШАТ: Шүүх гэрлэлтийг цуцлан, хөрөнгийг хуваалцсан. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Гомдол нь гэрлэлтийг цуцлах үндэслэл болон хөрөнгийн хуваалцлын талаар байв. Давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн. ҮНДЭСЛЭЛ: Гэрлэлтийг цуцлах, хөрөнгийг хуваалцахтай холбоотой хуулийн заалтуудыг хэрэглэсэн.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Нэхэмжлэгч нь хариуцагчид 14,000,000 төгрөгийг зээлүүлсэн боловч хариуцагч гэрээний үүргээ биелүүлээгүй, мөнгөн хөрөнгийг буцаан төлөөгүйгээс үүссэн маргаан. - **Нэхэмжлэгч**: Зээлийн үндсэн төлбөр болон хүүд нийт 15,200,000 төгрөг гаргуулах. - **Хариуцагч**: Тухайн мөнгийг зээлж аваагүй, хамтарч бизнес хийхээр тохиролцсон хөрөнгө оруулалт байсан тул нэхэмжлэлийг зөвшөөрөхгүй. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2023-03-24, **Дугаар**: 183/ШШ2023/01002 - **Шийдвэр**: Нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хангаж, хариуцагчаас 15,200,000 төгрөг гаргуулж нэхэмжлэгчид олгохоор шийдвэрлэсэн. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 281.1-д зааснаар талуудын хооронд зээлийн гэрээний харилцаа үүссэн, мөнгөн хөрөнгийг шилжүүлсэн нь банкны хуулгаар тогтоогдсон. ### ⚖️ ДАВЖ ЗААЛДАХ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР - **Өдөр**: 2023-05-22, **Дугаар**: 210/МА2023/01044 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч - **Гомдлолын шалтгаан**: Шүүх хэрэгт цугларсан нотлох баримтыг буруу үнэлсэн, талуудын хооронд хөрөнгө оруулалтын харилцаа үүссэн байхад зээлийн гэрээ гэж дүгнэсэн нь үндэслэлгүй. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, хариуцагчийн гомдлыг хэрэгсэхгүй болгосон. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Иргэний хуулийн 281.1-д зааснаар зээлийн гэрээгээр зээлдүүлэгч нь зээлдэгчийн өмчлөлд мөнгө буюу төрлийн шинжээр тодорхойлогдох бусад эд юмс шилжүүлэх, зээлдэгч нь ижил хэмжээний мөнгө, эсхүл ижил төрөл, тоо, чанарын эд юмсыг буцаан өгөх үүргийг тус тус хүлээдэг. - Хариуцагч нь авсан мөнгөө "хөрөнгө оруулалт" гэж тайлбарлаж байгаа боловч үүнийг нотлох баримт (хамтран ажиллах гэрээ, ашиг хуваарилах тохиролцоо гэх мэт) хэрэгт авагдаагүй. - Нэхэмжлэгчээс хариуцагчийн дансанд мөнгө шилжүүлсэн баримт, талуудын хооронд үүссэн мессеж болон бусад харилцаагаар зээлийн харилцаа тогтоогдсон гэж үзсэн анхан шатны шүүхийн дүгнэлт үндэслэлтэй. - Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 25.2.2, 38.1-д зааснаар хариуцагч өөрийн татгалзлын үндэслэлийг нотолж чадаагүй.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Иргэн Д.М-ийг "Эрдэнэс Тавантолгой" ХК-ийн гүйцэтгэх захирлын 2018 оны 06 дугаар сарын 28-ны өдрийн Б/83 тоот тушаалаар ажлаас халсан нь хууль бус эсэх маргаан. - **Нэхэмжлэгч**: Д.М, Ажлаас халсан тушаалыг хүчингүй болгуулж, урьд эрхэлж байсан ажилд эргүүлэн тогтоолгох, ажилгүй байсан хугацааны цалинтай түйцэх хөлс гаргуулах. - **Хариуцагч**: "Эрдэнэс Тавантолгой" ХК, Тушаал хууль ёсны, учир нь нэхэмжлэгч нь ажлын байрны тодорхойлолтод заасан шаардлага хангахгүй байсан. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2019-03-21, **Дугаар**: 207/ШШ2019/00742 - **Шийдвэр**: Нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон. - **Үндэслэл**: Иргэн Д.М нь ажлын байранд тавигдах шаардлага хангахгүй байсан тул Хөдөлмөрийн тухай хуулийн 40.1.4-т заасан үндэслэлээр ажлаас чөлөөлсөн нь хууль зөрчөөгүй. Ажлын байрны тодорхойлолтыг боловсруулж, танилцуулсан нь ажлаас халах тушаал гарах үндэслэл болсон. ### ⚖️ ДАВЖ ЗААЛДАХ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР - **Өдөр**: 2019-06-18, **Дугаар**: 207/МА2019/00092 - **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүх Хөдөлмөрийн хуулийг буруу тайлбарлаж хэрэглэсэн, тушаал гарах үндэслэл болоогүй бичиг баримтыг үндэслэл болгосон. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Нэхэмжлэгч Д.М нь ажлын байрны тодорхойлолтод заасан "уул уурхайн үйлдвэрлэл дэх хөдөлмөрийн аюулгүй байдал, эрүүл ахуйн тогтолцоог хэрэгжүүлэх туршлагатай байх" шаардлагыг хангаагүй нь тогтоогдсон. - Ажлын байрны тодорхойлолтыг нэхэмжлэгчид танилцуулж, зөвшөөрсөн нь хөдөлмөрийн харилцааны нэг хэсэг болсон. - Хөдөлмөрийн тухай хуулийн 40.1.4-т заасан "ажилтанг мэргэжил, ур чадвар, эрүүл мэндийн хувьд гүйцэтгэж байгаа ажилд тэнцэхгүй болсон" гэх үндэслэлээр ажлаас халах нь хууль зүйн үндэслэлтэй. - Тушаал гарахаас өмнө нэхэмжлэгчийн ажлын гүйцэтгэлийг үнэлсэн акт болон ажлын байрны тодорхойлолтын шаардлагыг хангаагүй тухай дүгнэлт нь тушаал гаргахад хангалттай үндэслэл болсон. - Анхан шатны шүүхийн шийдвэр нь хууль ёсны бөгөөд үндэслэлтэй байх тул давж заалдах шатны шүүх хэвээр үлдээх нь зүйтэй.