Тогтоол №25414

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь үл хөдлөх эд хөрөнгөө хууль бус эзэмшлээс чөлөөлүүлэхээр шаардсан. Хариуцагч нар гэрээний үнийн дүн, гэрээгээр хүлээсэн үүргээ биелүүлээгүй, засвар хийсэн зэрэг үндэслэлээр нэхэмжлэлийг эс зөвшөөрөв. АНХАН ШАТ: Нэхэмжлэгчийн шаардлагыг хангаж, үл хөдлөх эд хөрөнгийг албадан чөлөөлүүлж, улсын тэмдэгтийн хураамжийг гаргуулахаар шийдвэрлэв. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагчийн гомдлыг үндэслэлтэй гэж үзэж, анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, дахин хэлэлцүүлэхээр буцаав. ҮНДЭСЛЭЛ: Анхан шатны шүүх нь гэрээний үүргийн болон өмчийн эрх зүйн аль үндэслэлээр шаардлага гаргасныг тодруулаагүй. Талуудын хооронд үүссэн маргааны үйл баримтад эрх зүйн дүгнэлт хийгээгүй, зохигчдын тэгш эрхийн зарчмыг хангаагүй, нотлох баримт гаргуулах, шинжээч томилуулах хүсэлтийг хангаагүй нь хуульд заасан журмыг зөрчсөн байна.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь өөрт хамаарах хэмээн үзсэн үл хөдлөх хөрөнгийг бусдад худалдсан гэрээнүүдийг хүчин төгөлдөр бусд тооцуулж, өмчлөх эрхийг өөртөө тогтоолгох, бүртгэлийг хүчингүй болгуулах шаардлага гаргасан. АНХАН ШАТ: Нэхэмжлэлийн шаардлага үндэслэлгүй хэмээн үзэж бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэсэн. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, хэргийг дахин хэлэлцүүлэхээр буцаасан. ХЯНАЛТЫН ШАТ: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг хэвээр үлдээж, хариуцагчдын гомдлыг хангахгүй орхисон. ҮНДЭСЛЭЛ: Анхан шатны шүүх нь хэргийн оролцогчдоос гаргасан хүсэлтүүдийг хуульд заасан журмаар шийдвэрлээгүй, хэргийн оролцогч бүрэн оролцсон гэж үзэх боломжгүй байсан нь давж заалдах шатны шүүхийн дүгнэлтийг баталгаажуулсан.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Нэхэмжлэгч нь гуравдагч этгээдээс газар болон үл хөдлөх эд хөрөнгө худалдан авч, өмчлөх эрхээ бүртгүүлсэн боловч хариуцагч нар уг хөрөнгийг чөлөөлж өгөхгүй байгаа тул хууль бус эзэмшлээс чөлөөлүүлэхийг шаардсан. - **Нэхэмжлэгч**: Б--ын иргэн Ү- /Wuningbatu/ нь үл хөдлөх эд хөрөнгийг хууль бус эзэмшлээс чөлөөлүүлэх. - **Хариуцагч**: Б- ХХК, Б- ХХК нь үл хөдлөх эд хөрөнгийн худалдах, худалдан авах гэрээг хүчин төгөлдөр бус гэж үзэж, нэхэмжлэлийн шаардлагыг эс зөвшөөрсөн. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2022-05-17, **Дугаар**: 184/ШШ2022/01655 - **Шийдвэр**: Нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 106.1-д заасан үндэслэлгүй. ### ⚖️ ДАВЖ ЗААЛДАХ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР - **Өдөр**: 2022-08-08, **Дугаар**: 210/МА2022/01072 - **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгчийн өмгөөлөгч, гуравдагч этгээдийн төлөөлөгч, өмгөөлөгч. - **Гомдлолын шалтгаан**: Шүүх хэрэглэх ёстой хуулийг хэрэглээгүй, нэхэмжлэлийн шаардлагын хүрээнээс хальсан дүгнэлт хийсэн. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, хэргийг дахин шийдвэрлүүлэхээр буцаасан. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Анхан шатны шүүх нэхэмжлэгч болон гуравдагч этгээдийн хооронд байгуулагдсан үл хөдлөх эд хөрөнгө худалдах, худалдан авах гэрээний хүчин төгөлдөр байдлын талаар дүгнэлт хийсэн нь үндэслэл муутай. - Учир нь уг гэрээний хүчин төгөлдөр байдалтай холбоотой иргэний хэрэг Баянгол дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны шүүхэд хянан шийдвэрлэх ажиллагаа явагдаж байгаа. - Хариуцагч нараас хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааг түдгэлзүүлэх хүсэлт гаргасан боловч анхан шатны шүүх хангахаас татгалзсан нь Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 80.1.4-т заасныг зөрчсөн. - Нэхэмжлэгч нь нэхэмжлэлийн үнийг Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 63.1.2-т заасанчлан зах зээлийн үнээр тодорхойлоогүй, улсын тэмдэгтийн хураамжийг дутуу төлсөн байхад анхан шатны шүүх анхаараагүй. - Эдгээр хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны алдааг давж заалдах шатны шүүхээс залруулах боломжгүй тул хэргийг дахин шийдвэрлүүлэхээр буцаах нь зүйтэй.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь орон сууцны өмчлөх эрхээ баталгаажуулах, гэрээг хүчин төгөлдөр бусд тооцуулах шаардлага гаргасан. Хариуцагч нь гэрээний үүрэг үүсээгүй болохыг тогтоолгох сөрөг нэхэмжлэл гаргасан. Гуравдагч этгээд нь хууль бус эзэмшлээс орон сууц чөлөөлүүлэх шаардлага гаргасан. АНХАН ШАТ: Нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, хэргийг дахин шийдвэрлүүлэхээр анхан шатны шүүхэд буцаасан. ҮНДЭСЛЭЛ: Шүүхээс хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагаанд оролцогчдын эрх зүйн байдлыг зөв тодорхойлоогүй нь шийдвэрийг хууль ёсны болон үндэслэлтэй болгож чадаагүй. Нэхэмжлэгчийн өөрчилсөн нэхэмжлэлийн шаардлага нь хариуцагчдын эрх ашгийг хөндсөн тул тэдгээрийг хариуцагчаар оролцуулах ёстой байсан. Гуравдагч этгээдийн бие даасан шаардлага болон нэхэмжлэгчийн хүсэлтийг тодруулж шийдвэрлэх шаардлагатай.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Орон сууц худалдах, худалдан авах гэрээг хүчин төгөлдөр бус хэлцэлд тооцуулах тухай нэхэмжлэл. АНХАН ШАТ: Орон сууц худалдах, худалдан авах гэрээг хүчин төгөлдөр бус хэлцэлд тооцсон. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Бие даасан шаардлага гаргаагүй гуравдагч этгээд анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хууль зүйн үндэслэлгүй, оролцогчдын эрхийг бүрэн тодруулаагүй гэж гомдол гаргасан. Давж заалдах шатны шүүх нэхэмжлэлийн шаардлага тодорхойгүй, улмаар үр дагавар шийдвэрлэгдээгүй байхад хэргийг шийдвэрлэснийг буруутгаж, хэргийг дахин хэлэлцүүлэхээр буцаав. ҮНДЭСЛЭЛ: Нэхэмжлэлийн шаардлага болон түүний хууль зүйн үндэслэлийг тодруулах ажиллагаа хийгээгүй, улмаар гэрээний үр дагаврыг бүрэн шийдвэрлээгүй нь хууль буруу хэрэглэсэн гэж үзсэн. Гуравдагч этгээдийн эрх зүйн байдлыг зөв тодорхойлоогүй, түүний эрх ашгийг хохироосон байдал нь шүүхийн шийдвэрийн үндэслэлд тусгагдаагүй болно.