Тогтоол №24740

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь орон сууц худалдан авч, бүртгүүлсэн боловч хариуцагч байрнаас гарахгүй байгаа тул албадан чөлөөлүүлэхээр нэхэмжилсэн. Хариуцагч байрны төлбөрийг хийгээгүй гэж маргасан. АНХАН ШАТ: Иргэний хуулийн 106.1, 106.2-т заалтыг үндэслэн орон сууцыг хариуцагчийн хууль бус эзэмшлээс албадан чөлөөлж, улсын тэмдэгтийн хураамжийг хариуцагчаас гаргуулж нэхэмжлэгчид олгох шийдвэрлэсэн. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагчийн өмгөөлөгч нь өөр шүүх хуралдаанд давхацсан тул хэргийг хойшлуулах хүсэлтийг хангаагүй, эзгүйд шийдвэрлэсэн нь процессын зөрчил гэж гомдол гаргасан. Нэхэмжлэгчийн төлөөлөгч нь хойшлуулах хүсэлтээ нотлох баримтгүй, мөн хариуцагч нь хууль ёсны эзэмшилээ нотлоогүй гэж хариу тайлбарлав. ҮНДЭСЛЭЛ: Анхан шатны шүүх нь хэргийн баримтыг бүрэн тогтоогоогүй, нэхэмжлэгч сууцны өмчлөгч болох нь тогтоогдсон ч хэнээс, ямар байдлаар худалдан авсан, төлбөрийг хэнд хийсэн нь тодорхойгүйгээс хариуцагчийн эзэмшил хууль ёсны эсэхийг дүгнэх боломжгүй. Иймд Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 168.1.1-д зааснаар анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, хэргийг дахин хэлэлцүүлэхээр буцаасан.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь хариуцагчийг орон сууцны хууль бус эзэмшлээс чөлөөлүүлэхээр шаардсан. Нэхэмжлэгч нь орон сууцыг худалдан авч өмчлөгч болсон, харин хариуцагч нь өмчлөгчийн зөвшөөрөлгүйгээр орон сууцыг эзэмшдэг. Хариуцагчийн зүгээс тус орон сууцыг худалдан авахаар тохиролцож, урьдчилгаанд төлбөр хийсэн боловч орон сууцны гэрчилгээг ломбардад тавьсан, давхар зарсан хэмээн мэдэгдсэн. АНХАН ШАТ: Иргэний хуулийн холбогдох зүйл заалтыг баримтлан, нэхэмжлэлийг хангаж, хариуцагчийг орон сууцнаас албадан чөлөөлж, улсын тэмдэгтийн хураамжийг гаргуулж шийдвэрлэсэн. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагч нь анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг эс зөвшөөрч, хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны журмыг зөрчсөн, нотлох баримтыг дутуу бүрдүүлсэн, гуравдагч этгээдүүдийг оролцуулаагүй нь хэргийн бодит байдлыг тогтооход саад болсон гэж гомдол гаргасан. ҮНДЭСЛЭЛ: Анхан шатны шүүх нь маргааны үйл баримтыг бүрэн тогтоогоогүй, хариуцагч хэний зөвшөөрлөөр, ямар эрх үндэслэлтэйгээр орон сууцыг эзэмшиж байгааг тодруулаагүй, мөн гуравдагч этгээдүүдийг оролцуулаагүй нь хэргийг шийдвэрлэхэд учир дутагдалтай байжээ. Иймд анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, хэргийг дахин шийдвэрлүүлэхээр буцаасан.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь орон сууцыг худалдан авсан бөгөөд хариуцагч нь уг орон сууцыг хууль бусаар эзэмшиж байна гэж улсын бүртгэлд бүртгэгдсэн өмчлөх эрхээ зөрчиж байна хэмээн гомдол гаргасан. АНХАН ШАТ: Иргэний хуулийн 106 дугаар зүйлийн 106.1-д заасныг үндэслэн орон сууцыг хариуцагчийн хууль бус эзэмшлээс албадан чөлөөлж, улсын тэмдэгтийн хураамжийг гаргуулахаар шийдвэрлэв. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч нь анхан шатны шүүх хэргийг хэт нэг талыг барьж, хариуцагчийн сөрөг нэхэмжлэлийг хүлээж аваагүй, техникийн алдаа гаргасан гэж гомдол гаргасан. Давж заалдах шатны шүүх гомдлыг хангаж, шийдвэрийг хүчингүй болгон хэргийг дахин хэлэлцүүлэхээр буцаалаа. ҮНДЭСЛЭЛ: Нэхэмжлэгч нь орон сууцыг худалдан авсан гэх боловч өмчлөх эрхээ нотлох баримт хангалтгүй, анхан шатны шүүх хэргийн бодит байдлыг бүрэн тогтоолгүй, зохигчдоор бүрэн мэтгэлцүүлэлгүй шийдвэр гаргасан. Мөн өмнө нь орон сууцтай холбоотой үүссэн маргааныг энэ хэрэгт хамааруулахдаа Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 40 дүгээр зүйлийн 40.4-ийг зөрчсөн байна.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч орон сууцыг худалдан авсан гэх үндэслэлээр хариуцагчийг албадан чөлөөлүүлэхийг шаарджээ. Хариуцагч нь гэрээг газраар сольж авсан, улмаар бусдад дамжуулан шилжүүлсэн байхад нэхэмжлэгч өмчлөх эрхээ хэрэгжүүлээгүй гэж маргажээ. АНХАН ШАТ: Хариуцагчдыг орон сууцнаас албадан чөлөөлж, улсын тэмдэгтийн хураамж гаргуулах шийдвэр гаргажээ. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Анхан шатны шүүх хуулийг зөв хэрэглээгүй, нотлох баримтыг буруу үнэлсэн гэх гомдлыг үндэслэн анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгожээ. ХЯНАЛТЫН ШАТ: Тус хэргийг хянах шатны шүүх хуралдаанаар хэлэлцээгүй байна. ҮНДЭСЛЭЛ: Нэхэмжлэгч нь орон сууцыг худалдан авах гэрээгээр худалдагч талаас өмчлөлдөө бодитоор шилжүүлж авсан эсэх, эсвэл эрхийн доголдолгүй хөрөнгийг хүлээн авч эзэмших эрхтэй эсэх нь тогтоогдоогүй тул Иргэний хуулийн 106 дугаар зүйлийн 106.1 дэх хэсэгт заасан үндэслэл хангагдахгүй байх тул давж заалдах шатны шүүхээс анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгох нь зүйтэй байна.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Нэхэмжлэгч О.Б, Р.Ц нар нь өөрсдийн өмчлөлийн 31 м.кв талбайтай, 2 өрөө орон сууцнаас хариуцагч Ш.Э-ийг албадан чөлөөлүүлэхээр шүүхэд хандсан. Хариуцагч нь уг орон сууцыг худалдан авахаар тохирч, төлбөрийн хэсгийг төлсөн тул хууль ёсоор эзэмшиж байгаа гэж маргасан. - **Нэхэмжлэгч**: О.Б, Р.Ц нар нь маргаан бүхий орон сууцны хууль ёсны өмчлөгчид бөгөөд хариуцагч нь худалдах-худалдан авах гэрээ байгуулаагүй, төлбөрөө төлөөгүй тул 10 жил хууль бусаар эзэмшиж байна гэж үзсэн. - **Хариуцагч**: Ш.Э нь маргаан бүхий орон сууцыг нэхэмжлэгч нараас худалдан авахаар тохирч, 115,000,000 төгрөгийг төлсөн тул үлдэгдэл төлбөрийг төлж, өмчлөх эрхийг шилжүүлж авах хүсэлтэй байгаа бөгөөд хууль ёсоор эзэмшиж байна гэж маргасан. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2024-07-01, **Дугаар**: 182/ШШ2024/02930 - **Шийдвэр**: Нэхэмжлэлийн шаардлагыг хангаж, хариуцагчийг орон сууцнаас чөлөөлүүлэх. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 106.1-д зааснаар хариуцагч нь 2024-01-30-ны өдрөөс эхлэн орон сууцыг хууль бусаар эзэмшсэн. ### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ - **Өдөр**: 2024-09-13, **Дугаар**: 210/МА2024/01763 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүх нотлох баримтыг буруу үнэлж, хариуцагчийн эзэмшил хууль бус гэж үзсэн нь үндэслэлгүй. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 106.1-д заасан нэхэмжлэлийн үндэслэл тогтоогдохгүй байна. Талуудын хооронд орон сууцны зээл төлөгдсөний дараа худалдах-худалдан авах гэрээ байгуулах, үлдэгдэл төлбөрийг хариуцагч төлөхөөр тохиролцсон нь хэргийн баримтаар тогтоогдож байгаа тул хариуцагчийн эзэмшил хууль бус биш. ### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ - **Өдөр**: 2024-12-03, **Дугаар**: 001/ШХТ2024/01536 - **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч - **Гомдлолын шалтгаан**: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлал нь хууль ёсны бөгөөд үндэслэл бүхий байх шаардлагыг хангаагүй, нотлох баримтыг тал бүрээс нь үнэлээгүй, хуулийг буруу хэрэглэсэн. - **Шийдвэр**: Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэр, магадлалыг тус тус хүчингүй болгож, хэргийг дахин хэлэлцүүлэхээр анхан шатны шүүхэд буцаасан. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Нэхэмжлэгч нар Иргэний хуулийн 106.1-д үндэслэн хөрөнгөө бусдын эзэмшлээс шаардаж байгаа боловч хариуцагчийн эзэмшил хууль бус болох нь хангалттай тогтоогдоогүй. - Нэхэмжлэлийн шаардлагын үндэслэл тодорхойгүй, өөрөөр хэлбэл хариуцагчийн эзэмшлийг хууль бус гэж үзэж байгаа үндэслэл нь худалдах-худалдан авах гэрээний үүргээ биелүүлээгүй эсхүл гэрээ байгуулагдаагүй аль нь болох нь тодорхойгүй байна. - Маргаан бүхий үл хөдлөх эд хөрөнгийн хувьд талууд худалдах-худалдан авахаар тохиролцсон эсэх, үнэ болон төлөх нөхцлийг хэрхэн тохиролцсон, хариуцагч гэрээний үүргийг зөрчсөн эсэх, нэхэмжлэгч ямар үндэслэлээр гэрээнээс татгалзаж байгаа зэрэг ач холбогдол бүхий үйл баримтууд тодорхойгүй. - Давж заалдах шатны шүүх талуудын хооронд тохиролцоо байсан гэж дүгнэхдээ ямар нотлох баримтыг үндэслэсэн нь тодорхойгүй, энэхүү нөхцөл байдал нь хариуцагчийн эзэмшлийг хууль ёсны гэж үзэх хангалттай үндэслэл болох эсэхийг бүрэн дүгнээгүй. - Маргааны үйл баримтын талаар шүүхээс эцэслэн дүгнэж, эрх зүйн дүгнэлт өгөх боломжгүй, хэрэглэвэл зохих хуулийг хэрэглэх нөхцөл бүрдээгүй байна. - Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 172.2.1-д заасан хууль хэрэглээний зөрүүг арилгах үндэслэлтэй байна.