Тогтоол №13009·Иргэн · Давж шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: А.Г нь Б.А-аас хөдөө аж ахуйн тоног төхөөрөмж худалдан авсан бөгөөд тоног төхөөрөмж нь доголдолтой байсан тул гэрээг цуцалж, барьцаалсан автомашинаа буцаан авахыг шаардсан. Хариуцагч нь гэрээний үүргээ биелүүлээгүй тул төлбөр болон алданги нэхэмжилсэн.
- **Нэхэмжлэгч**: А.Г - Худалдах, худалдан авах гэрээг цуцалж, гэрээний зүйлийг буцаан өгөх, төлбөрийн баталгаа болгож хадгалуулсан автомашиныг буцаан гаргуулах.
- **Хариуцагч**: Б.А - Худалдах, худалдан авах гэрээний үүрэгт 12 600 000 төгрөг, алдангид 6 300 000 төгрөг, хууль зүйн туслалцаа авсны зардал 2 000 000 төгрөг, нийт 20 900 000 төгрөг гаргуулах.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2019-02-26, **Дугаар**: 101/ШШ2019/00624
- **Шийдвэр**: Нэхэмжлэлийн шаардлагаас гэрээ цуцлах хэсгийг хэрэгсэхгүй болгож, Сүбарү Форестер маркийн автомашиныг нэхэмжлэгчид олгож, нэхэмжлэгчээс 18 900 000 төгрөг гаргуулж хариуцагчид олгож, сөрөг нэхэмжлэлийн шаардлагаас 2 000 000 төгрөгийг хэрэгсэхгүй болгосон.
- **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 243.1, 255.1, 255.1.1, 106.1, 492.1.1, 232.6, 227.1. Худалдан авагч эд зүйлийг хүлээн авахдаа доголдлыг мэдэх боломжтой байсан тул гэрээг цуцлах эрхгүй.
### ⚖️ ДАВЖ ЗААЛДАХ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР
- **Өдөр**: 2019-05-13, **Дугаар**: 210/МА2019/00742
- **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүх нотлох баримтыг бүрэн судлаагүй, хууль буруу хэрэглэсэн.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийн тогтоох хэсгийн 1, 2 дахь заалтад өөрчлөлт оруулж, бусад хэсгийг хэвээр үлдээсэн.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Талуудын хооронд Иргэний хуулийн 243.1-д заасан худалдах, худалдан авах гэрээний харилцаа үүссэн.
- Нэхэмжлэгч А.Г нь гэрээний зүйлийг хүлээн авсан эсэхэд маргаагүй, харин доголдолтой байсан гэж тайлбарласан.
- Худалдагч Б.А нь гэрээнд заасан эд зүйлийг худалдан авагчид шилжүүлснээр гэрээний үүргээ биелүүлсэн.
- Нэхэмжлэгч тоног төхөөрөмжийг худалдан авахдаа шалгаж үзээгүй нь тогтоогдсон. Хуучин техник худалдан авч буй худалдан авагчийн хувьд эд зүйлийн доголдолтой байж болох талаар мэдэх боломжгүй гэх тайлбар нь үндэслэлгүй.
- Иргэний хуулийн 255.1.1-д зааснаар худалдан авагч эд зүйлийг доголдлыг мэдэх боломжтой байхад хүлээн авсан гэж үзэх үндэслэлтэй тул гэрээг цуцлах эрх үүсэхгүй.
- Тракторын сэлбэгийн хувьд биет байдлын доголдлын талаар маргаагүй, харин бичиг баримтыг хүлээлгэн өгөөгүй тул эрхийн зөрчилтэй гэх тайлбар нь Иргэний хуулийн 252.1-д нийцэхгүй.
- Цагдаагийн байгууллагад өгсөн тайлбарыг Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 43-т заасан гэрчийн мэдүүлэг гэж үзэхгүй ч бичмэл нотлох баримтын хэмжээнд үнэлэхэд эд хөрөнгийг доголдолтой гэх тайлбар няцаагдсан.
- Иймд нэхэмжлэгчийн хувьд доголдолтой холбоотойгоор гэрээнээс татгалзаж, төлбөрийг буцаан авах шаардах эрх үүсээгүй.
- Сөрөг нэхэмжлэл гаргахаас өмнө нэхэмжлэгч талд албан ёсоор сануулга өгсөн баримт байхгүй тул нэхэмжлэгчид хугацаа хэтрүүлсэнтэй холбоотой алданги төлөх үүрэг үүсэхгүй.
- Хариуцагчийн сөрөг нэхэмжлэлээс үндсэн төлбөр 12 600 000 төгрөгийг хангаж, алданги 6 300 000 төгрөг болон хууль зүйн туслалцаа авсаны хөлс 2 000 000 төгрөгийг хэрэгсэхгүй болгох нь зүйтэй.
- Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийн тогтоох хэсгийн 1 дэх заалтыг "Нэхэмжлэгч А.Гын нэхэмжлэлийн шаардлагаас 2015 оны 7 дугаар сарын 20-ны өдөр байгуулагдсан Тоног төхөөрөмж худалдах, худалдан авах гэрээг цуцлах хэсгийг хэрэгсэхгүй болгож, хариуцагчаас Сүбарү Форестер маркийн УНВ0252 улсын дугаартай автомашиныг гаргуулж нэхэмжлэгч А.Гад олгож, нэхэмжлэгч А.Гаас 12 600 000 төгрөг гаргуулан хариуцагч Б.Ад олгож, сөрөг нэхэмжлэлийн шаардлагаас 8 300 000 төгрөгт холбогдох хэсгийг хэрэгсэхгүй болгосугай" гэж өөрчилсөн.