Тогтоол №10290·Иргэн · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: Д.Б нь А.Э-т холбогдуулан хууль бус эзэмшлээс орон сууц чөлөөлүүлэх тухай нэхэмжлэл гаргасан. Д.Б нь маргаан бүхий орон сууцны өмчлөгчөөр улсын бүртгэлд бүртгэгдсэн. Хариуцагч А.Э нь тус орон сууцыг "ЛИ" ХХК-тай гэрээ байгуулан, төлбөрөө бүрэн төлж худалдан авсан бөгөөд 5 жил орчим амьдарч байгаа тул нэхэмжлэлийг эс зөвшөөрчээ.
- **Нэхэмжлэгч**: Д.Б нь орон сууцны өмчлөгчөөр бүртгэлтэй тул А.Э-н хууль бус эзэмшлээс чөлөөлүүлэхийг шаардсан.
- **Хариуцагч**: А.Э нь тус орон сууцыг "ЛИ" ХХК-аас худалдаж авч, төлбөрөө бүрэн төлсөн, өмчлөх эрхийн гэрчилгээг "ЛИ" ХХК өөртөө гаргуулж, Д.Б-д өрөнд шилжүүлсэн нь хууль бус хэлцэл гэж маргасан.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2022-12-01, **Дугаар**: 1715
- **Шийдвэр**: Нэхэмжлэлийг хангаж, орон сууцыг А.Э болон түүний гэр бүлийн гишүүдийн хууль бус эзэмшлээс гаргуулж, Д.Б-д олгосон.
- **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 106.1, 106.3-т заасныг баримтлан, Д.Б-н өмчлөх эрхийн бүртгэл үндэслэлтэй, А.Э нь хэлцлээ үл хөдлөх эд хөрөнгийн бүртгэлийн газарт бүртгүүлээгүй, Д.Б-д холбогдох эрүүгийн хэрэг үүсгэгдээгүй тул хэрэг түдгэлзүүлэх үндэслэлгүй.
### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- **Өдөр**: 2023-02-28, **Дугаар**: 209/МА2023/00016
- **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч А.Э
- **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг эс зөвшөөрч гомдол гаргасан.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, хариуцагчийн гомдлыг хангахгүй орхисон.
- **Үндэслэл**: Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 162.4-т заасан.
### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- **Өдөр**: 2023-04-20, **Дугаар**: 001/ШХТ2023/00448
- **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч А.Э
- **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан болон давж заалдах шатны шүүх хуулийг зөрүүтэй хэрэглэж, хэргийн бодит байдалд нийцээгүй дүгнэлт гаргасан.
- **Шийдвэр**: Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэр, магадлалыг тус тус хэвээр үлдээж, хариуцагч А.Э-н гомдлыг хангахгүй орхисон.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Нэхэмжлэгч Д.Б нь 2019-02-21-ний өдрийн гэрчилгээгээр маргаан бүхий орон сууцны өмчлөгч болох нь тогтоогдсон.
- Иргэний хуулийн 106.1-т зааснаар өмчлөгч нь өөрийн эд хөрөнгийг бусдын хууль бус эзэмшлээс шаардах эрхтэй.
- А.Э нь 2017-01-04-ний өдрөөс орон сууцыг эзэмшилдээ авч, "ЛИ" ХХК-тай худалдах-худалдан авах гэрээ байгуулсан боловч энэ үед уг орон сууцыг Д.Б нь хөрөнгө оруулалтын гэрээний үүрэгт барьцаалсан байсан нь бүртгэлтэй барьцааны гэрээгээр тогтоогдсон.
- Иргэний хуулийн 183.1-д зааснаар эрх шилжүүлж авч байгаа этгээд улсын бүртгэлд бичигдсэн тэмдэглэлийг буруу ташаа болохыг мэдэж байсан эсэх нь чухал. А.Э нь орон сууцыг худалдаж авахаас өмнө бүртгэлийг шалгасан бол барьцаанд байгааг мэдэх боломжтой байсан.
- Д.Б нь ипотекийн эрхээ хэрэгжүүлэх явцдаа үл хөдлөх эд хөрөнгийг өмчлөлдөө шилжүүлж авсан бөгөөд түүнийг өмчлөх эрхээ авах үед А.Э-н ирээдүйд өмчлөлдөө шилжүүлэхийг шаардах эрхийг илэрхийлсэн үндсэн болон урьдчилсан бүртгэл хийгдээгүй байсан.
- Хариуцагчийн эзэмшил нь өмчлөгчийн хувьд хууль ёсных биш тул орон сууц чөлөөлүүлэх нэхэмжлэлийг хангасан шүүхийн шийдвэр, магадлал үндэслэл бүхий байна.
- Д.Б нь 2016 онд барьцааны гэрээг улсын бүртгэлд бүртгүүлэх үед А.Э нь өмчлөгчөөр бүртгүүлээгүй, харин 2017 онд орон сууцыг эзэмшилдээ авсан тул Иргэний хуулийн 109.3, 183.1 зэрэг зохицуулалт хамаарахгүй.