Тогтоол №23124

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Түрээсийн гэрээгээр байр түрээсэлж, улмаар гэрээний үүргээ биелүүлээгүй болон байранд нь гэмтэл учруулсан гэх үндэслэлээр нэхэмжлэгч тал түрээсийн төлбөр, алданги, цахилгаан, засварын зардал, шинжээчийн зардал гаргуулах, эд хөрөнгийг буцаан суулгуулах, буулгуулах зэргээр нэхэмжилсэн. Хариуцагч нь нэхэмжлэлийг эс зөвшөөрч, өөрийн учирсан хохирлын төлбөр, алдагдсан орлого, ажилтны цалин, барааны үнэ, засварын зардал зэргийг нэхэмжилсэн. АНХАН ШАТ: Анхан шатны шүүх түрээсийн гэрээг хүчин төгөлдөр бусд тооцож, нэхэмжлэгчийн шаардлагыг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгож, хариуцагчийн төлсөн түрээсийн төлбөр болон муудсан барааны үнийг гаргуулах, хариуцагчийн эд хөрөнгийг чөлөөлүүлэх тухай сөрөг нэхэмжлэлийн шаардлагаас татгалзсаныг баталж шийдвэрлэсэн. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Нэхэмжлэгч анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хууль хэрэглээ, дүгнэлт, тал ​​баримталсан үндэслэлээр эс зөвшөөрч, гомдол гаргасан. Давж заалдах шатны шүүх хэргийг бүхэлд нь хянан үзээд, анхан шатны шүүх нь нэхэмжлэгч болон түүний өмгөөлөгчид хэргийн материалтай танилцах эрхийг хангаагүй, Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийг ноцтой зөрчсөн тул анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, хэргийг дахин хэлэлцүүлэхээр анхан шатны шүүхэд буцаах шийдвэр гаргасан. ҮНДЭСЛЭЛ: Давж заалдах шатны шүүх хэргийн оролцогчийн эрхийг зөрчсөн байдлыг тогтоож, шүүхийн шийдвэрт нөлөөлсөн хэмээн үзсэн. Улсын тэмдэгтийн хураамжийг буцаан олгуулахаар шийдвэрлэсэн.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч түрээсийн гэрээний дагуу төлбөр, алданги, ашиглалтын зардал гаргуулах, хариуцагч барьцааны мөнгийг буцаан гаргуулах шаардлагатай. Хариуцагч нь төлбөр төлөх үүргээ биелүүлээгүй, нэхэмжлэгч нь гэрээний нөхцлийг зөрчсөн гэх маргаантай. АНХАН ШАТ: Түрээсийн гэрээний үүрэг, ашиглалтын зардлыг хариуцагчаас гаргуулж, барьцааны мөнгийг нэхэмжлэгчээс гаргуулж хариуцагчид олгох шийдвэр гаргасан. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагч анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, хэргийг дахин хэлэлцүүлэхээр буцаах гомдол гаргасан. Учир нь анхан шатны шүүх хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны журмыг зөрчсөн, тухайлбал гэрчээс мэдүүлэг авах, сөрөг нэхэмжлэлийн нэмэгдүүлсэн шаардлагыг хүлээн авахаас татгалзахдаа улсын тэмдэгтийн хураамжийг дутуу төлсөн алдааг залруулах боломж олгоогүй гэж үзжээ. ҮНДЭСЛЭЛ: Давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шүүх Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн гэрчээс мэдүүлэг авах ажиллагааны журмыг зөрчсөн, улсын тэмдэгтийн хураамжийг буруу тооцсон, талуудын эрхийг хязгаарласан гэх үндэслэлээр анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, хэргийг дахин хэлэлцүүлэхээр буцаасан.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Нэхэмжлэгч Э ХХК нь хариуцагч Б А ХХХК-тай ажлын байр түрээслэх болон ажлын байрны талбай хадгалах гэрээ байгуулсан. Нэхэмжлэгч түрээсийн гэрээг цуцалж, барьцаа болон хадгалалтын гэрээний үүрэг зөрчсөнөөс учирсан хохирлыг нэхэмжилсэн. Хариуцагч сөрөг нэхэмжлэл гаргаж, гэрээг хугацаанаас өмнө цуцалснаас учирсан хохирол болон талбайн тохижилтын зардлыг шаардсан. - **Нэхэмжлэгч**: Э ХХК, барьцаанд төлсөн 6,106,800 төгрөг, хадгалалтын гэрээний үүрэг зөрчсөнөөс учирсан хохирол 18,435,000 төгрөг, нийт 24,541,800 төгрөг гаргуулах. - **Хариуцагч**: Б А ХХХК, гэрээг хугацаанаас өмнө цуцалснаас учирсан хохирол барьцаа төлбөрөөс хасч үлдсэн зөрүү 2,014,970 төгрөг, олох байсан орлого 14,804,660 төгрөг, зардал 15,853,000 төгрөг, нийт 32,672,630 төгрөг гаргуулах сөрөг нэхэмжлэл. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2021-09-28, **Дугаар**: 102/ШШ2021/02432 - **Шийдвэр**: Хариуцагч Б А ХХХК-аас 6,106,800 төгрөг гаргуулан нэхэмжлэгч Э ХХК-д олгож, нэхэмжлэлийн үлдэх 18,435,000 төгрөгийг, мөн сөрөг нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 492.1.1, 236.1.1-д заасан үндэслэлээр нэхэмжлэлийн зарим хэсгийг хангаж, үлдсэнийг болон сөрөг нэхэмжлэлийг гэрээний үүрэг дуусгавар болсон гэх үндэслэлээр хэрэгсэхгүй болгосон. ### ⚖️ ДАВЖ ЗААЛДАХ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР - **Өдөр**: 2022-01-28, **Дугаар**: 210/МА2022/00234 - **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч, Хариуцагч - **Гомдлолын шалтгаан**: Нэхэмжлэгч хохирлын шаардлагыг бүрэн хангаагүйд, хариуцагч сөрөг нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгож, барьцааг буцаан олгосон нь үндэслэлгүй гэж гомдол гаргасан. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, хэргийг дахин шийдвэрлүүлэхээр буцаасан. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Анхан шатны шүүх маргааны үйл баримтад хамааралтай хуулийг хэрэглээгүй. - Иргэний хуулийн 318.3-т заасан үл хөдлөх эд хөрөнгө түрээслэх гэрээг бүртгүүлэх шаардлага нь бие даасан өмчлөх эрхийн гэрчилгээтэй хөрөнгөд хамаарах эсэх, маргааны зүйл болсон талбай нь бие даасан үл хөдлөх эд хөрөнгө мөн эсэх нь тодорхойгүй байхад гэрээг хүчин төгөлдөр бус гэж дүгнэсэн нь буруу. - Хадгалалтын гэрээний үүргийн зөрчлөөс учирсан хохирлыг шаардах эрх үүсэхгүй гэж Иргэний хуулийн 236.1.1-ийг буруу хэрэглэсэн. Шүүх хариуцагчийн гэрээний үүргийн зөрчил, нэхэмжлэгчид учирсан хохирлын хоорондын шалтгаант холбоог тодруулах ёстой байсан. - Талуудын хооронд хадгалалтын гэрээний харилцаа үүссэн эсэх, эсвэл түрээсийн гэрээ байгуулахтай холбоотой харилцаа үүссэн эсэхийг тодруулаагүй. Хэрэв эд хөрөнгө хадгалуулах гэрээний харилцаа үүссэн бол Иргэний хуульд заасан гэрээний агуулгаар талуудын хүлээх үүргийг тодорхойлох шаардлагатай. - Дээрх нөхцөл байдлууд тодорхойгүй байхад давж заалдах шатны шүүхээс эрх зүйн дүгнэлт хийх боломжгүй тул хэргийг дахин шийдвэрлүүлэхээр буцаасан.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Нэхэмжлэгч Х.Ананд нь хариуцагч Ц.Нацагдоржтой байр түрээслэхээр амаар тохиролцон, урьдчилгаа төлбөр болон тоног төхөөрөмж, засварын материалд зориулж мөнгө зарцуулсан боловч түрээсийн гэрээ байгуулагдаагүй, байрны түлхүүрийг сольсон тул хохирол нэхэмжилсэн. - **Нэхэмжлэгч**: Ц.Нацагдорж нь өмчлөгчийн зөвшөөрөлгүйгээр хэлцэл хийсэн нь хүчин төгөлдөр бус тул учирсан хохирол 32,378,594 төгрөгийг гаргуулах. - **Хариуцагч**: Маргаантай байр нь Н.Баярсайханы өмчлөлд байдаг тул өмнөөс нь гэрээ байгуулах эрхгүй. Түрээсийн гэрээ байгуулагдаагүй бөгөөд нэхэмжлэгч хохирлоо нотлоогүй. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2016-09-19, **Дугаар**: 102/ШШ2016/05124 - **Шийдвэр**: Нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 318.1, 227.1-д зааснаар. ### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ - **Өдөр**: 2016-12-05, **Дугаар**: 1984 - **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүх хэрэглэвэл зохих хуулийг хэрэглээгүй, нотлох баримт бүрдүүлэх хүсэлтийг хэрэгсэхгүй болгосон. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, хэргийг дахин шийдвэрлүүлэхээр буцаасан. - **Үндэслэл**: Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 38.6, 25.1.3, 168.1.7-г зөрчсөн. ### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ - **Өдөр**: 2017-03-29, **Дугаар**: 210/МА2017/00346 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч Ц.Нацагдорж - **Гомдлолын шалтгаан**: Давж заалдах шатны шүүх хууль бус дүгнэлт хийсэн, анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээх. - **Шийдвэр**: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг хэвээр үлдээж, хариуцагчийн гомдлыг хангахгүй орхисон. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Нэхэмжлэгч нэхэмжлэлийн үндэслэлээ Иргэний хуулийн 56.6-д зааснаар хохирол шаардах эрхтэй гэж тодорхойлсон байхад анхан шатны шүүх үндэслэл бүхий дүгнэлт хийгээгүй. - Хэргийн оролцогчийн хүсэлтээр нотлох баримт бүрдүүлэх талаар Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 38.6-г анхан шатны шүүх зөрчсөн. - Нэхэмжлэгчийн худалдан авсан эд хөрөнгийн зарим хэсэг түрээслэх гэж байсан байранд байгаа эсэх, засвар хийгдсэн эсэх нь тодорхойгүй байхад давж заалдах шатны шүүх дүгнэлт хийх боломжгүй гэж үзсэн нь үндэслэлтэй. - Анхан шатны шүүх нэхэмжлэгчийн үзлэг хийлгэх хүсэлтийг үндэслэлгүйгээр хэрэгсэхгүй болгосон нь буруу. - Давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шүүхийг Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 38.6, 25.1.3, 168.1.7-г зөрчсөн гэж дүгнэн, хэргийг дахин хянан шийдвэрлүүлэхээр буцаасан нь хуульд нийцсэн. - Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 172.2-т заасан үндэслэл тогтоогдоогүй.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нийслэлийн өмчийг түрээслүүлсэн этгээд, түрээслэгч хооронд түрээсийн гэрээний үүрэг болон гүйцэтгэлцээгүй, гэрээг цуцлах, эд хөрөнгийг буцаан авахтай холбоотой маргаан үүссэн. АНХАН ШАТ: Нэхэмжлэгчийн түрээсийн төлбөр болон алданги гаргуулах, түрээсийн зүйлийг чөлөөлүүлэх шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгож, хариуцагчийн засварын зардлыг гаргуулах сөрөг нэхэмжлэлийг хүлээж авахаас татгалзаж шийдвэрлэсэн. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Нэхэмжлэгч нь анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хууль ёсны болон үндэслэлтэй гэж үзэхгүй, түрээсийн гэрээг хүчин төгөлдөр гэж үзсэн нөхцөлд түрээсийн төлбөр болон алданги гаргуулах шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон нь буруу гэж үзсэн. Хариуцагч нь анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээхийг хүссэн. ҮНДЭСЛЭЛ: Давж заалдах шатны шүүхээс анхан шатны шүүхийн шийдвэр нь түрээсийн гэрээний үүргээ биелүүлээгүйгээс гэрээг цуцлах, эд хөрөнгийг эзэмшлээс гаргуулах тухай үндэслэлээ тодруулаагүй, гэрээ хэрхэн дуусгавар болсон нь тодорхойгүй, түрээсийн төлбөр төлөөгүйгээс гэрээг цуцлах урьдчилсан нөхцөл бүрдсэн эсэх нь тодорхойгүй байсан зэрэг нь Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийг зөрчсөн үндэслэлтэй гэж дүгнэн, анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, хэргийг дахин шийдвэрлүүлэхээр буцаасан.