Орхон аймгийн Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Зээлийн гэрээний сунгалтын нөхцөл болон үүрэг биелүүлэх хугацааг хойшлуулах нь үндсэн гэрээний нөхцөлийг хэвээр хадгалсан гэж үзэх эсэх маргаан үүстэй. Нэхэмжлэгч нь хариуцагчаас зээлийн үндсэн мөнгөн дүн, хүү болон алданги нэхэмжилсэн тул хариуцагч нь гэрээг сунгасан нь үндсэн гэрээний нөхцөл хэвээр байгааг илтгэнэ гэж үзжээ. Хариуцагч нь зээлийн төлөлтийг хэсэгчилэн төлж, гэрээний сунгалтыг нотариатаар батлуулсан боловч үндсэн зээлийн үлдэгдэл болон алданги нэхэмжлэлийг хүлээн зөвшөөрөхгүй байсан юм.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Зээлийн гэрээг сунгах замаар хүү болон алданги төлөх үүрэг хэвээр хадгалагдсан тул үндсэн зээл, хүү, алданги нэхэмжлэлийг хүлээн зөвшөөрөх ёстой гэсэн байр суурьтай.
• Хариуцагч: Зээлийн төлөлтийг чадах чинээгээрээ төлж, гэрээний сунгалтыг хийсэн тул нэхэмжлэгчийн алданги нэхэмжилгийг үндэслэлгүй гэж үзсэн.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх хариуцагчаас зээлийн үндсэн мөнгийг хэсэгчилэн, алдангийг хязгаарлаж гаргуулна гэж шийдсэн. Давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шийдвэрийг өөрчилж, хариуцагчаас үндсэн зээл, хүү болон алдангийг нэгдсэн байдлаар гаргуулж олгох шийдвэр гаргасан. Учир нь гэрээний сунгалтыг үндсэн гэрээнээс тусдаа шинэ гэрээ байгуулах замаар биш, харин гэрээний үүрэг биелүүлэх хугацааг хойшлуулсан хэлцэл гэж үзэх үндэстэй тул үндсэн гэрээний нөхцөл хэвээр хадгалагдсан гэж дүгнэв.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Гэрээний сунгалтыг үндсэн гэрээний нэг адил байгуулж, нөхцөлийг харилцан тохиролцоно гэж үзэх нь гэрээ байгуулах санал гаргах, гарын үсэг зурах замаар гэрээ байгуулах зарчимтай (Иргэний хууль 195.1, 195.2, 196.1.2) тул гэрээний сунгалтыг үндсэн гэрээний нөхцөл хэвээр байгааг илтгэх баримт гэж үзнэ.
• Гэрээний сунгалтыг үндсэн гэрээний нэг адил үйлдэж, нөхцөл хэвээр байгаа эсэх, хугацааг хэрхэн сунгасан тухай зааж гарын үсэг зурсанаар гэрээ сунгуулсан гэж үзэх ёстой тул гэрээний сунгалтыг үндсэн гэрээний салшгүй хэсэг гэж дүгнэнэ.
• Гэрээний сунгалтыг үндсэн гэрээний нөхцөл хэвээр байгааг илтгэх баримт байсан тул хариуцагч нь хүү болон алданги төлөх үүргээс чөлөөлөгдөх эрх зүйн үндэслэлгүй гэж дүгнэв.