Тогтоол №22203

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Орон сууц худалдах, худалдан авах гэрээний үр дагавар, эзэмшил, өмчлөлийн маргаан. Нэхэмжлэгчид орон сууцыг хууль бус эзэмшилээс чөлөөлүүлэхийг шаардав. Хариуцагч худалдах, худалдан авах хэлцлийг хүчин төгөлдөр бусд тооцуулж, төлсөн мөнгө болон учирсан хохирлыг нэхэмжилсэн. АНХАН ШАТ: Орон сууцыг нэхэмжлэгч нарт олгож, хариуцагчийн сөрөг нэхэмжлэлийн зарим хэсгийг хангаж, үлдсэнийг нь хэрэгсэхгүй болгосон. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагч анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хууль ёс, үндэслэлгүй, нэхэмжлэлийн хүрээг хэтрүүлсэн, талцалтай хэмээн гомдол гаргав. ҮНДЭСЛЭЛ: Анхан шатны шүүх хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны журмыг зөрчсөний улмаас шийдвэр хууль ёсны болон үндэслэлтэй байх шаардлагыг хангаагүй. Сөрөг нэхэмжлэлийн шаардлагыг үндсэн нэхэмжлэлтэй тооцож, хамтатган шийдвэрлэх болон нэхэмжлэлийн үндэслэл, шаардлагыг тодруулах шаардлагатай гэж үзэн хэргийг дахин хянуулахаар анхан шатны шүүхэд буцаалаа.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нар нь өөрийн өмчлөлийн орон сууцыг хариуцагч хууль бус эзэмшлээс чөлөөлүүлэхийг шаардсан. Хариуцагч нь уг орон сууцыг худалдан авсан, гэхдээ гэрчилгээ аваагүй, худалдан авах гэрээг хүчин төгөлдөр бусд тооцуулж, төлсөн мөнгө болон хохирол гаргуулах сөрөг нэхэмжлэл гаргасан. АНХАН ШАТ: Нэхэмжлэлийг хангаж, орон сууцыг хариуцагчийн хууль бус эзэмшлээс чөлөөлөхөөр шийдвэрлэсэн. Хариуцагчийн сөрөг нэхэмжлэлийг хүлээн авахаас татгалзсан. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагчийн өмгөөлөгч анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хууль буруу хэрэглэсэн, хэт нэг талыг барьсан, нотлох баримтыг үнэлээгүй гэх үндэслэлээр эс зөвшөөрч, шийдвэрийг хүчингүй болгож, хэргийг дахин хэлэлцүүлэхээр буцаах гомдол гаргасан. ҮНДЭСЛЭЛ: Анхан шатны шүүх хэргийн оролцогчийн эрхээ эдлэх боломжоор хангах үүргээ биелүүлээгүй нь хууль ёсны бөгөөд үндэслэлтэй шийдвэр гаргахад сөргөөр нөлөөлсөн тул анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, хэргийг дахин хэлэлцүүлэхээр буцаахаар тогтоосон.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Орон сууцыг албадан чөлөөлүүлэх нэхэмжлэлтэй холбоотой хэрэг. Нэхэмжлэгч нь орон сууцыг худалдан авсан боловч хариуцагч хууль бусаар эзэмшиж, орох боломж олгохгүй байна гэж маргажээ. Хариуцагч нь орон сууцыг бусдад худалдах эрх бүхий итгэмжлэл хуурамчаар хийгдсэн, уг итгэмжлэлийн хугацаа дууссан байхад орон сууцыг худалдан авсан тул гэрээ хүчин төгөлдөр бус гэж маргажээ. АНХАН ШАТ: Нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгож, нэхэмжлэгчийн төлсөн улсын тэмдэгтийн хураамжийг улсын төсвийн орлогод үлдээжээ. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Нэхэмжлэгч болон түүний өмгөөлөгч анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг зөвшөөрөхгүй, орон сууц нь хууль ёсны өмчлөл болохыг тогтоосон боловч хариуцагч хууль бусаар эзэмшиж байгааг тогтоох хууль зүйн үндэслэлгүй гэж дүгнэснийг буруутгаж, нэхэмжлэлийг хангаж өгөхийг шаарджээ. ҮНДЭСЛЭЛ: Анхан шатны шүүх хэргийг хянан шийдвэрлэхдээ хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны журмыг зөрчсөн. Хэргийн бодит байдлыг тогтоохдоо хариуцагч биш өөр иргэн тус сууцанд амьдарч байгааг анхаарч, уг иргэнийг хэрэгт татан оролцуулах, тэдгээрийн хоорондын харилцааг тодруулах ёстой байсан. Шүүх уг шаардлагатай ажиллагааг хийгээгүй тул анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, хэргийг дахин хянан шийдвэрлүүлэхээр анхан шатны шүүхэд буцаажээ.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Нэхэмжлэгч О.Б нь Б.Ууганбаяраас худалдан авсан орон сууцыг хариуцагч нар хууль бусаар эзэмшиж, өмчлөх эрхийг нь зөрчиж байгаа тул орон сууцыг чөлөөлүүлэхээр шүүхэд нэхэмжлэл гаргасан. - **Нэхэмжлэгч**: О.Б нь 2016-03-15-нд Б.Ууганбаяраас орон сууц худалдан авсан бөгөөд 2016-04-01-нд өмчлөх эрхээ улсын бүртгэлд бүртгүүлсэн. Гэтэл хариуцагч нар орон сууцыг хууль бусаар эзэмшиж байгаа тул чөлөөлүүлэхийг хүссэн. - **Хариуцагч**: Г.Н, М.М нар нь тухайн орон сууцыг Б.Чулуунхүүгээс газраар арилжаалахаар тохиролцон, 2016 оны 4 дүгээр сард нүүж орсон. О.Б-ийн худалдах-худалдан авах гэрээг мэдээгүй бөгөөд уг гэрээг хүчин төгөлдөр бусд тооцуулахаар нэхэмжлэл гаргасан тул О.Б-ийн нэхэмжлэлийг хүлээн зөвшөөрөхгүй. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2017-05-29, **Дугаар**: 101/ШШ2017/01850 - **Шийдвэр**: Орон сууцыг Г.Н, М.М нарын хууль бус эзэмшлээс чөлөөлүүлж, улсын тэмдэгтийн хураамжийг хариуцагч нараас гаргуулж нэхэмжлэгчид олгуулахаар шийдвэрлэсэн. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 106.1. ### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ - **Өдөр**: 2017-08-02, **Дугаар**: 1743 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч нар - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, хариуцагч нарын гомдлыг хангахгүй орхисон. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 106.1. ### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ - **Өдөр**: 2017-09-21, **Дугаар**: 101/ШШ2017/01850 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч нарын төлөөлөгч Б.П - **Гомдлолын шалтгаан**: Шүүх нотлох баримтууд болон хэргийн үйл баримтанд хууль ёсны бөгөөд үндэслэл бүхий дүгнэлт өгөөгүй, хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны журам зөрчсөн, гэрчийн мэдүүлэг авалгүй хэргийг шийдвэрлэсэн, хэргийг түдгэлзүүлэх нөхцөл байдал үүссэн байхад хүсэлтийг хангалгүй шийдвэрлэсэн. - **Шийдвэр**: Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэр, магадлалыг хүчингүй болгож, хэргийг дахин хэлэлцүүлэхээр анхан шатны шүүхэд буцаасан. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Хариуцагч нар нэхэмжлэлийг зөвшөөрөөгүй бөгөөд уг байрыг ажил гүйцэтгэх гэрээний хөлсөнд авсан, газраар солих тохиролцоотойгоор нүүж орсон гэх тайлбарыг нэхэмжлэгч үгүйсгэж чадаагүй. - Нэхэмжлэгч О.Б нь орон сууцыг Б.Ууганбаяраас худалдан авсан тул Иргэний хуулийн 243 дугаар зүйлд заасан үүргээ биелүүлэхийг буюу гэрээний зүйлийг бодитой шилжүүлэхийг худалдагчаас шаардах эрхтэй. - Шүүх хэргийг шийдвэрлэхдээ Иргэний хуулийн холбогдох зохицуулалтыг буруу тайлбарлан хэрэглэсэн. - Хэрэгт байгаа баримтын хэмжээнд нэхэмжлэлийн талаар дүгнэлт хийх, хэргийг эцэслэн шийдвэрлэх боломжгүй байна. - Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 176.2.5-д заасныг үндэслэн шийдвэр, магадлалыг хүчингүй болгож, хэргийг дахин хэлэлцүүлэхээр анхан шатны шүүхэд буцаасан. - Хариуцагч нараас хяналтын журмаар гомдол гаргахдаа төлсөн улсын тэмдэгтийн хураамж 70,200 төгрөгийг буцааж олгосон.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Орон сууцыг бусдын хууль бус эзэмшлээс чөлөөлүүлэх, худалдан авах гэрээг хүчин төгөлдөр бусд тооцуулах тухай нэхэмжлэлтэй иргэний хэрэг. Нэхэмжлэгч нь орон сууцыг худалдан авч, төлбөрийг бүрэн хийсэн бөгөөд хариуцагч нь бусдын барьцаанд тавьж, хууль бусаар эзэмшиж байгаа гэж маргаж байна. Хариуцагч нь гэрээг дүр үзүүлэн хийсэн, өмчлөх эрхийг хууль бусаар шилжүүлсэн, нөхцөл хангагдаагүй хэмээн тайлбарласан. АНХАН ШАТ: Нэхэмжлэлийг хангаж, орон сууцыг хариуцагчийн хууль бус эзэмшлээс чөлөөлүүлж, албадан гаргах, гэрээг дүр үзүүлсэн, хүчин төгөлдөр бус хэлцэл болохыг тогтоож, сөрөг нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч гомдол гаргаж, анхан шатны шүүхийн шийдвэр хууль ёсны болон үндэслэл бүхий байх шаардлагыг хангаагүй, хэргийн бодит байдлыг тогтооход ач холбогдолтой зарим ажиллагааг хийж гүйцэтгээгүй, гэрч нарын мэдүүлгийг үнэлэлгүй хэргийг тал хувьт нь шийдвэрлэсэн гэж үзсэн. ҮНДЭСЛЭЛ: Давж заалдах шатны шүүхээс анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, хэргийг дахин хэлэлцүүлэхээр буцаасан. Шүүх нь гэрч нарыг асуулгах хариуцагчийн хүсэлтийг үндэслэлгүй орхисон, эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны явцад бүрдүүлсэн баримтуудыг хавсаргасан боловч дүгнэлт хийгээгүй, банк болон хариуцагчийн харилцан хамаарлыг бүрэн тогтоогоогүй зэрэг хууль зөрчсөн үйлдлүүдийг дурдсан.