Тогтоол №10298·Иргэн · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: Нэхэмжлэгч Б нь “Ц” ХХК-тай орон сууц захиалгаар барих гэрээ байгуулсан боловч барилгын ажил хугацаандаа хийгдээгүй тул гэрээг цуцлан, төлсөн төлбөрөө буцаан авахаар болсон. Хариуцагч нь төлбөрийг тохирсон хугацаанд бүрэн төлж барагдуулаагүй тул нэхэмжлэгч үлдэгдэл төлбөр болон учирсан хохирлыг шаардсан.
- **Нэхэмжлэгч**: Үлдэгдэл төлбөр 29,671,832 төгрөг, мөн гэрээний дагуу төлсөн мөнгийг хариуцагч хугацаанд нь буцаан олгоогүйн улмаас арилжааны банканд хадгалуулсан бол олох байсан 19,663,277 төгрөгийн хохирол, нийт 49,335,109 төгрөгийг гаргуулах.
- **Хариуцагч**: Гэрээ цуцлагдсан, 14,080,325 төгрөгийн үлдэгдэл үлдсэн, банкны хадгаламжийн хүүгээр хохирол тооцож нэхэмжлэх эрх зүйн үндэслэл байхгүй тул хохирол төлөхийг зөвшөөрөхгүй.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2023-03-01, **Дугаар**: 181/ШШ2023/00680
- **Шийдвэр**: Хариуцагч “Ц” ХХК-аас 33,743,602 төгрөгийг гаргуулж, нэхэмжлэгч Б-д олгож, үлдсэн 15,591,507 төгрөгийг хэрэгсэхгүй болгосон.
- **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 225.1, 227.1, 227.3. Нэхэмжлэгчийн гэрээний урьдчилгаа төлбөрт төлсөн 54,160,650 төгрөгийг 2015 оны 8 сард төлж барагдуулах үүрэг хүлээсэн нь тогтоогдсон ба уг үүргээ гүйцэтгэсэн бол нэхэмжлэгч 19,663,277 төгрөгийн орлого олох боломжтой байсан.
### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- **Өдөр**: 2023-05-08, **Дугаар**: 210/МА2023/00968
- **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүх “хохиролд 19,663,277 төгрөг гаргуулахаар шийдвэрлэснийг хэрэгсэхгүй болгосон” өөрчлөлт оруулсныг эс зөвшөөрч, Иргэний хуулийн 227.1, 227.3-ыг зөрүүтэй хэрэглэсэн гэж үзсэн.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийн 1 дэх заалтыг "хариуцагч “Ц” ХХК-аас 14,080,325 төгрөг гаргуулан нэхэмжлэгч Б-д олгож, нэхэмжлэлийн шаардлагаас үлдэх 35,254,784 төгрөг гаргуулах хэсгийг хэрэгсэхгүй болгосугай" гэж өөрчилж, бусад хэсгийг хэвээр үлдээсэн.
- **Үндэслэл**: Монголбанкны лавлагаа болон хадгаламжийн хүүгийн тооцоо зэрэг баримтууд нь нэхэмжлэгч 19,663,277 төгрөгийн орлого олох байсныг эргэлзээгүй нотолж чадахгүй тул анхан шатны шүүхийн дүгнэлт Иргэний хуулийн 227.3-т нийцээгүй.
### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- **Өдөр**: 2023-09-08, **Дугаар**: 210/МА2023/00968
- **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Давж заалдах шатны шүүх хохирлын шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон нь үндэслэлгүй бөгөөд Иргэний хуулийн 227.1, 227.3-ыг буруу тайлбарлаж хэрэглэсэн.
- **Шийдвэр**: Нийслэлийн Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн 2023-05-08-ны өдрийн 210/МА2023/00968 дугаар магадлалыг хүчингүй болгож, Сүхбаатар дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны шүүхийн 2023-03-01-ний өдрийн 181/ШШ2023/00680 дугаар шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Талууд орон сууц захиалгаар барих гэрээ байгуулсан боловч хариуцагч гэрээний үүргээ биелүүлээгүй тул нэхэмжлэгч гэрээнээс татгалзсан.
- Хариуцагч нь нэхэмжлэгчид төлбөрийг 2015 оны 8 сар гэхэд бүрэн төлж дуусахаар харилцан тохиролцсон боловч үүргээ биелүүлээгүй.
- Нэхэмжлэгч нь уг мөнгөн хөрөнгийг арилжааны банканд хадгалуулсан бол олох байсан орлогыг хохирол гэж тооцсон нь Иргэний хуулийн 227.1, 227.3-т нийцнэ.
- Монголбанкны хадгаламжийн хүүгийн лавлагаа болон тооцоолол нь нэхэмжлэгчийн хохирлын хэмжээг нотолж чадахуйц баримт болно.
- Давж заалдах шатны шүүх нь Иргэний хуулийн 227.1, 227.3-т заасныг буруу тайлбарлан хэрэглэсэн.
- Анхан шатны шүүх маргааны үйл баримтад Иргэний хуулийн холбогдох заалтуудыг зөв тайлбарлан хэрэглэсэн.
ХуульTech