Тогтоол №20337

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Иргэн нь орон сууц худалдан авах гэрээний дагуу орон сууц болон өмчлөх эрхийн гэрчилгээ гаргуулахаар нэхэмжилсэн. Хариуцагч нь гэрээний үүргээ биелүүлээгүй, орон сууцыг хугацаанд нь хүлээлгэн өгөөгүй, гэрчилгээ гарахад шаардлагатай баримт бичгийг бүрдүүлж өгөөгүй гэж нэхэмжилжээ. Хариуцагч нь орон сууц борлуулаагүй, харин гүйцэтгэгчтэй байгуулсан гэрээний төлбөрт шилжүүлсэн, нэхэмжлэгч мөнгө төлөөгүй гэж тайлбарласан. АНХАН ШАТ: Хариуцагч НЭ ХХК-иас 8 789 235 төгрөг гаргуулж, орон сууц өмчлөх эрхийн гэрчилгээ гаргаж өгөхийг даалгасан. Нэхэмжлэлээс 3 464 370 төгрөгийг хэрэгсэхгүй болгож, улсын тэмдэгтийн хураамжийн хэсгийг шийдвэрлэсэн. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагчийн төлөөлөгч анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг бүхэлд нь эс зөвшөөрч гомдол гаргасан. Орон сууцыг гүйцэтгэгч компанид ажлын хөлсөнд шилжүүлсэн, нэхэмжлэгч мөнгө төлөөгүй, гэрээний харилцаа үүсээгүй, алданги болон НӨАТ-ын буцаан олголт төлөх үндэслэлгүй гэж үзсэн. Гүйцэтгэгч компани төлбөрийн үлдэгдэлтэй байгаа тул орон сууц шилжүүлэх үүрэггүй, саатуулах эрхтэй гэж тайлбарласан. ҮНДЭСЛЭЛ: Талуудын хооронд байгуулагдсан гэрээ хүчин төгөлдөр байсан тул нэхэмжлэгч гэрээний үүргийг шаардах эрхтэй. Анхан шатны шүүх хэргийн үйл баримтыг буруу дүгнэж, хуулийг зөв хэрэглээгүй. Гэрээний дагуу хариуцагч нь алданги төлөх үүрэгтэй, гэхдээ алдангийн хэмжээг бууруулсан нь үндэслэлтэй. Нэхэмжлэгч нь орон сууцны үнийг төлсөн баримтгүй, НӨАТ-ын буцаан олголтыг хариуцагчаас шаардах үндэслэлгүй. Шүүх алданги тооцох хугацааг үндэслэлтэй тогтоож, шийдвэрт өөрчлөлт оруулсан.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь хариуцагчийг орон сууцнаас албадан нүүлгэн, эд хөрөнгийг хууль бус эзэмшлээс чөлөөлүүлэхээр нэхэмжилжээ. Нэхэмжлэгч нь орон сууцыг худалдахаар тохиролцсон боловч төлбөр бүрэн хийгдээгүй, түрээсийн гэрээ байгуулагдсан гэж үзсэн. Хариуцагч нь орон сууцыг худалдан авсан, төлбөрийн үлдэгдэл байгаа боловч гэрчилгээг шилжүүлсний дараа хийнэ гэж маргасан. АНХАН ШАТ: Иргэний хуулийн 243 дугаар зүйлийн 243.1, 101 дүгээр зүйлийн 101.1-д заасны дагуу орон сууцыг хариуцагчийн эзэмшлээс гаргуулж нэхэмжлэгчид олгох, улсын тэмдэгтийн хураамжийг шийдвэрлэв. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагч нь шүүх хуралдаанд тэнцүү оролцох эрхээ хангагдаагүй, шүүхийн шийдвэрийн үндэслэл хуульд нийцэхгүй, зөрчлийн үр дагаварыг зохицуулсан хуулийн заалтыг хэрэглэх боломж олгоогүй гэж гомдол гаргажээ. ҮНДЭСЛЭЛ: Шүүх талуудын хооронд худалдах-худалдан авах гэрээний харилцаа үүссэн гэж үзэж, нэхэмжлэгч орон сууцны өмчлөгч, хариуцагч эзэмшиж байгаа нь маргаангүй байна. Гэвч хариуцагч гэрээний үүргээ биелүүлээгүйгээс нэхэмжлэгч гэрээнээс татгалзсан гэж үзэв. Иргэний хуулийн 205 дугаар зүйлийн 205.1-д заасны дагуу гэрээний гүйцэтгэлийг биет байдлаар харилцан буцаах үүрэг үүснэ. Иймд орон сууцыг нэхэмжлэгчид шилжүүлж, хариуцагчаас төлсөн мөнгийг буцаан олгох нь зүйтэй гэж дүгнэн, шийдвэрт өөрчлөлт оруулсан.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь орон сууц худалдаж авах гэрээний дагуу өмчлөх эрхийн гэрчилгээ гаргуулах, гэрчилгээ гаргаж өгнө гэж авсан мөнгийг буцаан авахаар нэхэмжилжээ. Хариуцагч компани нь нэхэмжлэгч гэрээний үүргийн дагуу төлбөрийг бүрэн хийгээгүй гэж маргасан. АНХАН ШАТ: Шүүхээс орон сууц худалдах, худалдан авах гэрээний харилцаа үүссэн, нэхэмжлэгч төлбөрийг бүрэн хийсэн гэж үзэн орон сууцыг нэхэмжлэгчийн өмчлөлд шилжүүлэхийг даалгаж, мөнгийг буцаан авахаар гаргасан нэхэмжлэлийг хариуцагч биелүүлснийг баталж хэрэгсэхгүй болгожээ. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагч нь анхан шатны шүүх нь хэргийн бодит байдлыг үнэлж дүгнэлгүй, нэхэмжлэгчийн тайлбарт автаж шийдвэр гаргасан, гэрээний үнэ, төлбөрийн талаарх маргааныг буруу шийдвэрлэсэн, хариуцагч нь гэрээний үүргээ биелүүлээгүй байхад өмчлөлд шилжүүлэхийг даалгасан нь хууль бус гэж гомдол гаргав. ҮНДЭСЛЭЛ: Давж заалдах шатны шүүхээс анхан шатны шүүхийн шийдвэр нь хуульд заасан журмын дагуу явагдсан, нотлох баримтад тулгуурласан, хуулийн зохицуулалтыг зөрчөөгүй гэж үзжээ. Гэрээний үнэ болон төлбөрийн талаарх маргааныг талуудын гаргасан баримтууд, тайлбаруудыг үндэслэн шийдвэрлэсэн нь үндэслэлтэй бөгөөд хариуцагчийн гомдлыг хангах боломжгүй гэж дүгнэн анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээжээ.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Иргэн хариуцагч байртай үл хөдлөх хөрөнгө худалдах, худалдан авах гэрээ байгуулсан. Нэхэмжлэгч гэрээний үүргээ биелүүлээгүй гэж үзэн гэрээнээс татгалзаж, учирсан хохирлоо гаргуулах, орон сууцыг чөлөөлүүлэх шаардлага гаргасан. Хариуцагч нэхэмжлэлийн шаардлагыг эс зөвшөөрч, өмчлөх эрхээ баталгаажуулах сөрөг нэхэмжлэл гаргав. АНХАН ШАТ: Хариуцагч нь гэрээний үүргээ биелүүлээгүй, нэхэмжлэгчийн хохирлыг гаргуулж, орон сууцыг чөлөөлүүлэх, хариуцагчийн өмчлөх эрхийг тогтоох сөрөг нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгож, улсын тэмдэгтийн хураамжийн талаар шийдвэрлэжээ. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагчийн өмгөөлөгч анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хууль буруу хэрэглэсэн, нотлох баримтыг буруу үнэлсэн гэж үзэн гомдол гаргав. Давж заалдах шатны шүүхээс хариуцагчийн өмчлөгчөөр тогтоолгох нэхэмжлэлийн шаардлагыг хангаж, нэхэмжлэгч нарын нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгон, улсын тэмдэгтийн хураамжийн талаарх шийдвэрийг өөрчлөн шийдвэрлэжээ. ҮНДЭСЛЭЛ: Талууд гэрээнд тусгагдаагүй төлбөр хийх хуваарьтай холбоотой маргасан. Худалдагч тал гэрээнээс татгалзах үндэслэлгүй байсан тул хохирол нэхэмжлэх эрхгүй. Хариуцагч нь гэрээний үүргийг биелүүлсэн тул өмчлөх эрхээ баталгаажуулах эрхтэй.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Нэхэмжлэгч нь хариуцагчтай орон сууц захиалгын гэрээ байгуулж, газраа шилжүүлэн өгсөн боловч хариуцагч гэрээнд заасан орон сууцыг хугацаанд нь хүлээлгэн өгөлгүй, гуравдагч этгээдэд шилжүүлсэн тул өмчлөх эрхийг шилжүүлэх, бичиг баримт гаргуулах, алданги нэхэмжилжээ. - **Нэхэмжлэгч**: Орон сууцны өмчлөх эрхийг шилжүүлэх, үл хөдлөх эд хөрөнгийн өмчлөгчөөр бүртгүүлэхэд шаардлагатай бичиг баримтыг гаргуулах, алданги 51,075,000 төгрөг гаргуулах. - **Хариуцагч**: Нэхэмжлэгчийн захиалсан орон сууц нь гуравдагч этгээдэд шилжүүлсэн орон сууц биш, гэрээнд техникийн алдаа орсон тул нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгох. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2022-12-06, **Дугаар**: 101/ШШ2022/05132 - **Шийдвэр**: Нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 343.1, 232.6-д заасныг үндэслэн нэхэмжлэгчийн шаардсан орон сууц нь гэрээний зүйл биш, алданги нэхэмжлэх үндэслэлгүй гэж үзсэн. ### ⚖️ ДАВЖ ЗААЛДАХ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР - **Өдөр**: 2023-01-30, **Дугаар**: 210/МА2023/00278 - **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч, Хариуцагч - **Гомдлолын шалтгаан**: Нэхэмжлэгч анхан шатны шүүх гуравдагч этгээдийг шударга эзэмшигч гэж дүгнэсэн нь үндэслэлгүй, өмчлөх эрхийн талаар буруу дүгнэсэн, гэрээний зүйлийн төрлийг буруу тодорхойлсон, алдангийн хэмжээг буруу тооцсон, улсын тэмдэгтийн хураамжийг буцаан олгоогүй. Хариуцагч анхан шатны шүүх нотлох баримтыг тал бүрээс нь үнэлээгүй. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийн тогтоох хэсгийн 1 дэх заалтын хуулийн үндэслэлийг өөрчилж, бусад хэсгийг хэвээр үлдээсэн. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Анхан шатны шүүх талуудын хоорондын харилцааг Иргэний хуулийн 343.1-д заасан ажил гүйцэтгэх гэрээ гэж дүгнэсэн нь оновчгүй. Талуудын хооронд Иргэний хуулийн 243.1-д заасан худалдах, худалдан авах гэрээний харилцаа үүссэн. - Гэрээний зүйл, ашиглалтад орох хугацаа, фэйсбүүк хуудсанд нийтлэгдсэн мэдээлэл, гэрчийн мэдүүлэг зэргийг харьцуулан үнэлэхэд хариуцагч нь нэхэмжлэгчид 2-р ээлжид ашиглалтад орох С блок, 9-р давхарт байрлах С хэсгийн 68.1 м.кв талбайтай орон сууцыг хүлээлгэн өгөх үүрэг хүлээсэн нь тогтоогдсон. - Гэрээнд орон сууцыг В блок гэж бичсэн нь техникийн алдаа бөгөөд ашиглалтад орох хугацаагаар нь ялгагдаж байна. - Нэхэмжлэгчийн өмчлөх эрхийг шилжүүлэн авахыг хүссэн орон сууц нь гэрээний талуудын тохиролцсон орон сууц биш тул уг шаардлагыг хангах үндэслэлгүй. - Нэхэмжлэгч нь B блокийн үүргийн гүйцэтгэлтэй холбоотой алданги шаардсан тул уг шаардлагыг хангах үндэслэлгүй. Мөн ирээдүйд гэрээний үүргийг шаардах, гэрээг цуцлах, эсхүл гэрээнээс татгалзах эсэх нь тодорхойгүй байх тул шүүх алдангийн талаарх маргааныг шийдвэрлэх боломжгүй. - Нэхэмжлэгч зарим шаардлагаасаа татгалзсан тохиолдолд улсын тэмдэгтийн хураамжийг буцаан олгохгүй гэж Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 59.5-д заасан тул нэхэмжлэгчийн энэ талаарх гомдлыг хангах үндэслэлгүй.