Тогтоол №10288·Иргэн · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: Д.Б нь 2018.09.28-ны өдөр автомашинаар ухрах үедээ Т.Б-г мөргөж амь насыг нь хохироосон гэмт хэрэгт гэм буруутай нь тогтоогдсон.
- **Нэхэмжлэгч**: Б.О нь Д.Б-д холбогдуулан гэм хорын хохиролд 89,548,600 төгрөг гаргуулахыг хүссэн. Т.Б-ийн амь нас хохирсон тул гэм хорыг арилгуулах эрхтэй гэж үзсэн.
- **Хариуцагч**: Д.Б нэхэмжлэлийг зөвшөөрөхгүй, шийтгэх тогтоолд Б.О-г гэмт хэргийн улмаас учирсан хор уршгийг иргэний хариуцагч "СУ" ХХК-иас нэхэмжлэх эрхтэй болохыг заасан, хуульд байхгүй үнэлгээгээр нэхэмжлэл гаргаж байгаа нь Иргэний хуулийн 508 дугаар зүйлийг зөрчсөн гэж маргасан.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2023-01-31, **Дугаар**: 141/ШШ2023/00025
- **Шийдвэр**: Нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон.
- **Үндэслэл**: Д.Б-г гэмт хэргийн улмаас бусдад төлөх хохирол төлбөргүй болохыг шийтгэх тогтоолоор шийдвэрлэсэн нь хуулийн хүчин төгөлдөр болсон тул дахин хохирол тооцож гаргуулах хууль зүйн үндэслэлгүй.
### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- **Өдөр**: 2023-04-14, **Дугаар**: 205/МА2023/00014
- **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэр үндэслэлгүй байна.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, нэхэмжлэгчийн давж заалдах гомдлыг хангахгүй орхисон.
- **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 508.1-д зааснаар оршуулгын зардлыг төлсөн, Иргэний хуулийн 230.2-т зааснаар эдийн бус гэм хорыг хуульд тусгайлан заасан тохиолдолд мөнгөөр нөхөн төлүүлдэг, амь насыг мөнгөөр үнэлсэн хуулийн зохицуулалт байхгүй тул нэхэмжлэлийг хангах боломжгүй.
### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- **Өдөр**: 2023-06-07, **Дугаар**: 001/ШХТ2023/00699
- **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Магадлал хууль ёсны бөгөөд үндэслэл бүхий байх шаардлагыг хангаагүй, Эрүүгийн хуулийг буруу тайлбарлан хэрэглэсэн, гэмт хэргийн хор уршгийг арилгах талаар хариуцагч арга хэмжээ аваагүй, иргэний журмаар нэхэмжилсэн гэм хорын асуудалд хамаарахгүй.
- **Шийдвэр**: Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэр, магадлалыг хүчингүй болгож, хэргийг дахин хянан хэлэлцүүлэхээр анхан шатны шүүхэд буцаасан.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Анхан болон давж заалдах шатны шүүх нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон боловч нэхэмжлэлийг гаргах эрх бүхий этгээд, нэхэмжлэлийн шаардлага, үндэслэлийг анхаараагүй нь хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны зөрчил болсон.
- Нэхэмжлэгч Б.О нь хохирогчийн гэр бүлийн гишүүн эсэх, насанд хүрээгүй хүүхдүүдийн хууль ёсны төлөөлөгч мөн эсэхийг тогтоож, нэхэмжлэгчийн эрх зүйн байдлын талаар дүгнэлт хийгээгүй.
- Б.О нь Т.Б-тэй эхнэр, нөхөр эсэх, хүүхдүүдийн эцэг, эх хэн болохыг нотлох баримтууд хэрэгт байхгүй.
- Нэхэмжлэгч "АҮ" ХХК-ийн үнэлгээг баримтлан нэхэмжлэлийн шаардлагаа тодорхойлсон бөгөөд уг үнэлгээнд нас барсан хохирогчийн алдагдсан боломж, сэтгэл санааны хохирлыг тодорхойлсон нь гэм хорын ямар төрөлд хамаарах эсхүл хамаарахгүй талаар шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагыг эрх зүйн үүднээс тодруулж дүгнэлт хийх үүрэгтэй байсан.
- Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 176.2.5-д заасныг удирдлага болгосон.