Тогтоол №18231

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Тээврийн хэрэгслийн осол, гэм хорын хохирол нэхэмжилсэн иргэний хэрэг. Нэхэмжлэгч нь зам тээврийн ослын улмаас өөрийн автомашинд учирсан эд ангийн хохирол, засварын зардал, алдсан орлого зэрэг нийт 2,600,000 төгрөгийг хариуцагчаас гаргуулах шаардлага гаргасан. Хариуцагч нь осол гаргахдаа зорчигчийн буруутай үйлдэл байсан, учирсан хохирлын хэмжээг хэтрүүлэн тогтоосон гэж маргаж байсан. АНХАН ШАТ: Хариуцагчийн буруутай үйлдлээс болж учирсан гэм хорыг арилгах үүрэгтэй гэж үзэн, Иргэний хуулийн холбогдох зүйл заалтыг баримтлан хариуцагчаас 1,333,000 төгрөг гаргуулан нэхэмжлэгч талд олгож, нэхэмжлэлийн зарим хэсгийг хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэсэн. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагч нь анхан шатны шүүхийн шийдвэртэй саналгүй, машины эд ангийн үнэлгээ, засварын хөлс зэргийг үндэслэлгүй тогтоосон, гэрчийн мэдүүлэгт зөрүүтэй байдал байгаа зэрэг шалтгаанаар давж заалдах гомдол гаргасан. Давж заалдах шатны шүүх хэргийн баримтуудыг дахин хэлэлцэж, эд ангийн үнэлгээ, засварын зардал зэргийг тодотгон, анхны шийдвэрт өөрчлөлт оруулж, хариуцагчаас 1,188,000 төгрөг гаргуулан нэхэмжлэгч талд олгож шийдвэрлэсэн. ҮНДЭСЛЭЛ: Шүүх нь зам тээврийн ослын шалтгаан, хохирлыг тогтоохдоо холбогдох хуулийн заалтууд болон цугларсан нотлох баримтуудыг харьцуулан дүгнэлт хийсэн. Талууд гэм буруугийн талаар маргаагүй бөгөөд гол маргаан нь учирсан хохирлын хэмжээг тогтоохтой холбоотой байсан. Осол гарах үед хариуцагч нь замын хөдөлгөөний дүрмийн зөрчил гаргасан нь тогтоогдсон. Эд ангийн үнэлгээний талаарх маргааныг шинжээчийн дүгнэлтүүдийг харьцуулан, дундаж үнээр тогтоож шийдвэрлэсэн. Иргэний хуулийн гэм хор арилгах үүргийн дагуу хохирол учруулахаас өмнөх байдалд нь сэргээх буюу мөнгөөр нөхөн төлөх зарчмыг баримталсан.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Автомашины ослоос үүдэлтэй эд хөрөнгийн хохирол нэхэмжилсэн иргэний хэрэг. Нэхэмжлэгч нь хариуцагчийг Замын хөдөлгөөний дүрмийг зөрчсөний улмаас автомашиндаа хохирол учирсан гэж үзэж, хохирол барагдуулахаар нэхэмжилжээ. Хариуцагч нь өөрийн буруугүй, эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэгдээгүй, гэм буруу нь нотлогдоогүй гэж маргав. АНХАН ШАТ: Хариуцагчаас нэхэмжлэгчийн эд хөрөнгөд учирсан хохиролд тодорхой хэмжээний мөнгө гаргуулах шийдвэр гаргасан. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагч нь шүүхийн шийдвэрийг эс зөвшөөрч, өөрийгөө гэм буруугүй, шүүх нь гэм буруутайд тооцсон нь эрхийг зөрчсөн, хэргийг бүхэлд нь хянан үзэхэд хууль хэрэглээнд алдаатай байсныг дурдаж гомдол гаргасан. Нэхэмжлэгчийн өмгөөлөгч нь анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээхийг хүссэн. ҮНДЭСЛЭЛ: Давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шүүхийн нотлох баримтын үнэлгээ, хэрэглэвэл зохих хуулийг хэрэглэхдээ алдаа гаргасныг тогтоож, зохигчдын гэм буруугийн хэр хэмжээг харгалзан үзэж, Иргэний хуулийн холбогдох зүйл заалтыг хэрэглэн шийдвэрт өөрчлөлт оруулсан. Учир нь хариуцагчийн үйлдэл нь хохиролд хүргэсэн боловч жолоочийн хайнга хандсан байдал нь нэхэмжлэгчийн буруугийн хэмжээг багасгах үндэслэл болсон. Мөн автомашины үнэлгээ болон бусад зардлыг тогтоохдоо холбогдох хууль, баримтыг үндэслэлтэй үнэлээгүй байдлыг тогтоосон.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Иргэн Б.Л нь иргэн Б.Н-д хариуцуулан өөрийн эзэмшлийн автомашинд учирсан гэм хорын хохиролд 3,581,000 төгрөг гаргуулах тухай нэхэмжлэл гаргасан. АНХАН ШАТ: Хариуцагчаас 1,145,400 төгрөг гаргуулж нэхэмжлэгчид олгож, үлдэх шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэв. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Нэхэмжлэгчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг нотлох баримтыг бүрэн бус үнэлсэн, хамтран хариуцагч татан оролцуулаагүй, шүүх бүрэлдэхүүн хууль бус гэж гомдол гаргав. Давж заалдах шатны шүүх нэхэмжлэлийн зарим хэсгийг хангаж, анхан шатны шүүхийн шийдвэрт өөрчлөлт оруулж, хариуцагчаас 1,706,000 төгрөг гаргуулж нэхэмжлэгчид олгож шийдвэрлэв. ҮНДЭСЛЭЛ: Замын хөдөлгөөний дүрмийн зөрчлөөс улбаалж учруулсан хохирлыг Иргэний хуулийн холбогдох зүйл заалтуудаар хариуцан арилгах үүрэгтэй. Автомашинд учирсан бодит хохирлыг баримтаар тогтоохдоо, шүүх засварын зардлыг хэт өндөр, эргэлзээтэй гэж үзсэн хэсгийг хасаж, зөвшөөрөгдсөн зардлыг тогтоожээ. Хамтран хариуцагч татан оролцуулах, нотлох баримт бүрдүүлэх талаарх гомдлуудыг үндэслэлгүй гэж үзсэн. Шүүх бүрэлдэхүүний хууль бус байдалтай холбоотой гомдол тогтоогдоогүй.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Гэм хорын улмаас учирсан хохирлыг нэхэмжилсэн иргэний хэрэг. Нэхэмжлэгч нь хариуцагчийн буруутай үйлдлийн улмаас өөрийн эзэмшлийн авто машинд учирсан хохирлыг шаарджээ. АНХАН ШАТ: Хариуцагч Э.У-ээс 690 000 төгрөг гаргуулж нэхэмжлэгч Ч.Сод олгож, үлдэх хэсгийг хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэв. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Нэхэмжлэгч нь анхан шатны шүүхийн шийдвэрийн зарим хэсгийг хүчингүй болгож, нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хангахыг хүссэн. Шүүх нь шүүхийн шийдвэрт өөрчлөлт оруулан, хариуцагч Э.У-ээс 1 380 000 төгрөгийг гаргуулах, нэхэмжлэгчийн давж заалдах гомдлыг хангаж шийдвэрлэв. ХЯНАЛТЫН ШАТ: Хяналтын шатны шүүх энэхүү хэргийг хянан хэлэлцээгүй. ҮНДЭСЛЭЛ: Автомашины осол нь хариуцагчийн гэм буруутай үйлдэлтэй холбоотой болох нь тогтоогдсон. Нэхэмжлэгчийн хурд хэтрүүлсэн байдал нь хохирлын хэмжээнд хэрхэн нөлөөлсөн нь тодорхой бус байхад гэм буруугийн хэмжээг тэнцүү хуваарилсан нь хуульд нийцээгүй. Иймд хохирлыг бүрэн гаргуулахаар шүүхийн шийдвэрт өөрчлөлт оруулсан.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Д.Дуламсүрэн нь П.Түмэндэлгэрийн автомашиныг мөргөж эвдсэн тул хохирлыг барагдуулах шаардлагатай болсон. - **Нэхэмжлэгч**: П.Түмэндэлгэр нь автомашины засвар, эд анги, замын зардал, таксины төлбөр зэрэг нийт 1,600,000 төгрөгийг хариуцагчаас гаргуулахыг шаардсан. - **Хариуцагч**: Д.Дуламсүрэн нь ослыг нэхэмжлэгчийн буруугаас үүссэн гэж үзэн, өмнө нь 80,000 төгрөг засварт өгсөн тул нэхэмжлэлийг хүлээн зөвшөөрөхгүй гэжээ. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2016-04-05, **Дугаар**: 425 - **Шийдвэр**: Хариуцагчаас 496,000 төгрөгийг гаргуулж, нэхэмжлэлийн 1,104,000 төгрөгийг хэрэгсэхгүй болгосон. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 497.1, 510.1. ### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ - **Өдөр**: 2016-06-27, **Дугаар**: 02 - **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүх нотлох баримтыг буруу үнэлж, хохирлын хэмжээг буруу тооцсон. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг өөрчилж, хариуцагчаас 200,000 төгрөг гаргуулж, 1,400,000 төгрөгийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон. - **Үндэслэл**: Нэхэмжлэгчийн таксины зардал болон бензиний үнийг буруу тооцсон гэж үзсэн. ### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ - **Өдөр**: 2016-09-29, **Дугаар**: 002/ХТ2016/00963 - **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч - **Гомдлолын шалтгаан**: Давж заалдах шатны шүүх хэрэгт авагдсан нотлох баримтыг буруу үнэлж, хохирлын хэмжээг үндэслэлгүйгээр бууруулсан. - **Шийдвэр**: Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэр, магадлалд өөрчлөлт оруулж, хариуцагчаас 480,000 төгрөг гаргуулахаар шийдвэрлэсэн. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Д.Дуламсүрэн нь Замын хөдөлгөөний дүрмийн 8.11-ийг зөрчсөн нь зам тээврийн ослын шалтгаан болсон. - Ослын улмаас нэхэмжлэгчийн автомашины хойд буфер хагарсан, кузов, хойд хормой чихэглсэн, яндангийн хойд хэсэг доод талаараа цөмөрсөн, хойд хаалга гажсан нь тогтоогдсон. - Нэхэмжлэгч автомашинаа 600,000 төгрөгөөр засварлуулсан нь баримтаар нотлогдсон. - Хариуцагчийн төлсөн 120,000 төгрөгийг 600,000 төгрөгөөс хасаж, үлдэх 480,000 төгрөгийг хариуцагчаар төлүүлэх нь Иргэний хуулийн 497, 510, 229 дүгээр зүйлд нийцнэ. - Давж заалдах шатны шүүх хохирлын хэмжээг буруу тооцсон тул шийдвэрт өөрчлөлт оруулах үндэслэлтэй.