Тогтоол №20351

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Автомашины осол, түүний улмаас учирсан гэм хорын хохирлыг хариуцагчаас гаргуулах тухай иргэний хэрэг. Нэхэмжлэгч нь автомашины үнэлгээ, засвар, оношилгоо, ажлын хөлсний зардлыг нэхэмжилсэн. Хариуцагч нь нэхэмжлэлийн зарим хэсгийг хүлээн зөвшөөрч, хохирлын хэмжээг хэтрүүлэн тогтоосон гэж маргасан. АНХАН ШАТ: Хариуцагч М.Баас 5 830 500 төгрөг гаргуулж, нэхэмжлэгч Б.Хт олгох, хариуцагч М.Мид холбогдох хэсгийг хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэсэн. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч шийдвэрийг эс зөвшөөрч, нэхэмжлэгч нь машиныг зассан тул үнэлгээний тайлан нь бодит зардал биш, хохирлын хэмжээг хэт өндрөөр тогтоосон гэж гомдол гаргасан. Давж заалдах шатны шүүх хэргийг хянан хэлэлцээд, анхны шийдвэрт өөрчлөлт оруулж, хариуцагч М.Баас 4 000 000 төгрөг гаргуулж, нэхэмжлэгч Б.Хт олгохоор шийдвэрлэсэн. ҮНДЭСЛЭЛ: Шүүх нь нотлох баримтыг хангалтгүй үнэлж, хуулийн зохицуулалтыг буруу тайлбарласан нь анхны шийдвэрт өөрчлөлт оруулах үндэслэл болсон. Замын хөдөлгөөний дүрмийг зөрчсөн нь болон нэхэмжлэгчийн хурдыг багасгахгүй байсан нь хохирлын хэмжээг нэмэгдүүлэхэд нөлөөлсөн гэж үзсэн. Хэдийгээр хариуцагч нь осол гаргасан боловч нэхэмжлэгчийн болгоомжгүй байдал, хохирлын хэмжээг бодитоор тогтоох шаардлагатай байсан нь хохирлыг бууруулсан.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь хариуцагчаас автомашинд учирсан гэм хорын хохирол нэхэмжилсэн. Хариуцагч нь машиныг унасан боловч зарим эд ангийг өмнө нь гэмтээсэн байсан тул анхан шатны шүүх хохирлыг хэсэгчлэн хангасан. АНХАН ШАТ: Хариуцагчаас 5,680,500 төгрөг гаргуулж, нэхэмжлэлийн үлдэх хэсгийг хэрэгсэхгүй болгосон. Иргэний хуулийн 497, 510, 514 дүгээр зүйлийг баримталсан. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Нэхэмжлэгч анхан шатны шийдвэртэй саналгүй, өмнөх өмчлөгчийн буруутай үйлдлийг үндэслэн хохирлыг хэт багасгасан гэж гомдол гаргасан. Хариуцагч анхан шатны шийдвэрийг зөв гэж үзэж, мөн өмнөх өмчлөгчийн буруутай үйлдлийг нотлов. ҮНДЭСЛЭЛ: Давж заалдах шатны шүүх нь "Ашид билгүүн" ХХК-ийн хохирлын үнэлгээг үндэслэн анхан шатны шүүхийн шийдвэрт өөрчлөлт оруулж, хариуцагчаас 6,356,000 төгрөг гаргуулж, нэхэмжлэлээс 1,759,000 төгрөгийг хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэсэн. Анхан шатны шүүх нь хэргийн оролцогч биш этгээдийн гэм буруутай эсэхэд дүгнэлт хийж, хохирлыг бууруулсан нь үндэслэлгүй байсан.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Зам тээврийн осол хэргийн улмаас автомашинд учирсан хохирлыг төлүүлэх нэхэмжлэл. АНХАН ШАТ: Хариуцагч Г.Б-аас 1,198,200 төгрөг гаргуулж, нэхэмжлэгч Б.А-д олгож, нэхэмжлэлийн зарим хэсгийг хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэсэн. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хууль ёсны болон үндэслэл бүхий байх шаардлага хангаагүй, хэргийн харьяаллыг зөрчсөн, хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны журмыг ноцтой зөрчсөн гэж гомдол гаргасан. ҮНДЭСЛЭЛ: Талууд осол хариуцагчийн буруутай үйлдлээс болсон гэдгийг хүлээн зөвшөөрсөн боловч учирсан хохирлын хэмжээний талаар маргалдсан. Анхан шатны шүүх хэрэгт авагдсан нотлох баримтыг хуулийн дагуу үнэлж, нэхэмжлэлийн шаардлагыг хангаж шийдвэрлэсэн нь үндэслэлтэй байсан. Хариуцагчийн харьяалал, нотлох баримттай танилцуулаагүй гэх гомдолд үндэслэл тогтоогдоогүй. Давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, гомдлыг хангахгүй орхисон.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Тээврийн хэрэгслийн осол, гэм хорын хохирол нэхэмжилсэн иргэний хэрэг. Нэхэмжлэгч нь зам тээврийн ослын улмаас өөрийн автомашинд учирсан эд ангийн хохирол, засварын зардал, алдсан орлого зэрэг нийт 2,600,000 төгрөгийг хариуцагчаас гаргуулах шаардлага гаргасан. Хариуцагч нь осол гаргахдаа зорчигчийн буруутай үйлдэл байсан, учирсан хохирлын хэмжээг хэтрүүлэн тогтоосон гэж маргаж байсан. АНХАН ШАТ: Хариуцагчийн буруутай үйлдлээс болж учирсан гэм хорыг арилгах үүрэгтэй гэж үзэн, Иргэний хуулийн холбогдох зүйл заалтыг баримтлан хариуцагчаас 1,333,000 төгрөг гаргуулан нэхэмжлэгч талд олгож, нэхэмжлэлийн зарим хэсгийг хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэсэн. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагч нь анхан шатны шүүхийн шийдвэртэй саналгүй, машины эд ангийн үнэлгээ, засварын хөлс зэргийг үндэслэлгүй тогтоосон, гэрчийн мэдүүлэгт зөрүүтэй байдал байгаа зэрэг шалтгаанаар давж заалдах гомдол гаргасан. Давж заалдах шатны шүүх хэргийн баримтуудыг дахин хэлэлцэж, эд ангийн үнэлгээ, засварын зардал зэргийг тодотгон, анхны шийдвэрт өөрчлөлт оруулж, хариуцагчаас 1,188,000 төгрөг гаргуулан нэхэмжлэгч талд олгож шийдвэрлэсэн. ҮНДЭСЛЭЛ: Шүүх нь зам тээврийн ослын шалтгаан, хохирлыг тогтоохдоо холбогдох хуулийн заалтууд болон цугларсан нотлох баримтуудыг харьцуулан дүгнэлт хийсэн. Талууд гэм буруугийн талаар маргаагүй бөгөөд гол маргаан нь учирсан хохирлын хэмжээг тогтоохтой холбоотой байсан. Осол гарах үед хариуцагч нь замын хөдөлгөөний дүрмийн зөрчил гаргасан нь тогтоогдсон. Эд ангийн үнэлгээний талаарх маргааныг шинжээчийн дүгнэлтүүдийг харьцуулан, дундаж үнээр тогтоож шийдвэрлэсэн. Иргэний хуулийн гэм хор арилгах үүргийн дагуу хохирол учруулахаас өмнөх байдалд нь сэргээх буюу мөнгөөр нөхөн төлөх зарчмыг баримталсан.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: 2018-07-26-ны өдөр хариуцагч Б.П автомашин жолоодож явахдаа нэхэмжлэгч Л.Б-ын автомашиныг араас нь мөргөж, эд хөрөнгө болон зорчигчдын эрүүл мэндэд хохирол учруулсан. - **Нэхэмжлэгч**: Л.Б, Б.У нар. Автомашины эвдрэл, үнэлгээний төлбөр, эмчилгээний зардал, олох байсан орлого зэрэгт нийт 3,615,900 төгрөг гаргуулахыг шаардсан. - **Хариуцагч**: Б.П. Ослын талаар маргахгүй боловч нэхэмжилсэн хохирлын хэмжээ хэт өндөр, зарим зардал үндэслэлгүй тул 516,000 төгрөг төлөхийг зөвшөөрсөн. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2019-01-08, **Дугаар**: 102/ШШ2019/00137 - **Шийдвэр**: Хариуцагчаас 1,698,600 төгрөг гаргуулж Л.Б-т, 16,000 төгрөг гаргуулж Б.У-ад олгож, нэхэмжлэлийн үлдэх хэсгийг хэрэгсэхгүй болгосон. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 497.1, 510.1. Автомашины үнэлгээний тайлан болон нотлох баримтаар тогтоогдсон бодит хохирлыг тооцсон. Харин олох байсан орлого, зээлийн төлбөртэй холбоотой шаардлага баримтаар нотлогдоогүй. ### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ - **Өдөр**: 2019-03-20, **Дугаар**: 517 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч - **Гомдлолын шалтгаан**: Шүүхээс тогтоосон хохирлын хэмжээ бодит бус, зарим зардал нотлох баримтын шаардлага хангаагүй. - **Шийдвэр**: Шийдвэрт өөрчлөлт оруулж, Л.Б-т олгох дүнг 1,540,000 төгрөг болгон бууруулж, шинжээчийн зардлыг нэхэмжлэгчээс гаргуулахаар тогтоосон. - **Үндэслэл**: Бензин, нотариатын зардал зэрэг нь нотлох баримтын шаардлага хангахгүй гэж үзсэн. ### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ - **Өдөр**: 2019-06-11, **Дугаар**: 001/ХТ2019/00914 - **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч болон Хариуцагч - **Гомдлолын шалтгаан**: Нэхэмжлэгч: Давж заалдах шат хохирлыг үндэслэлгүй хассан. Хариуцагч: Нотлох баримт эргэлзээтэй байхад нэхэмжлэлийг хангасан. - **Шийдвэр**: Магадлалыг хүчингүй болгож, анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шүүхээс нотлох баримтаар үнэлсэн зардлуудыг (бензин, нотариат) яагаад үгүйсгэсэн үндэслэлээ магадлалд тодорхой тусгаагүй нь Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 118.4-т нийцээгүй. - Хариуцагчийн буруутай үйлдлээс хохирол учирсан нь тогтоогдсон байхад хохирлын хэмжээг тогтоосон үнэлгээний зардлыг нэхэмжлэгчээр төлүүлсэн нь үндэслэлгүй. - Анхан шатны шүүх хэрэгт цугларсан баримтыг хуульд заасан журмын дагуу үнэлж, хохирлын хэмжээг бодитой тогтоосон бөгөөд хэрэглэвэл зохих хуулийг зөв тайлбарлаж хэрэглэсэн. - Шийдвэр нь Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 116.2-т заасан хууль ёсны бөгөөд үндэслэл бүхий байх шаардлагыг хангасан байна.