Тогтоол №18082

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Нэхэмжлэгч хариуцагчид 10,000,000 төгрөгийг 7 хувийн хүүтэй зээлүүлсэн бөгөөд хугацаанд нь төлөгдөөгүй тул гэрээг шинэчилж, 6 хувийн хүүтэйгээр дахин зээлийн гэрээ байгуулсан. Хариуцагч зээлийн хүүгийн төлбөрийг үл зөвшөөрч, үндсэн зээлээс хасалт хийхийг хүссэн. - **Нэхэмжлэгч**: Ш.Баньдсүрэн, зээлийн гэрээний үүргийн гүйцэтгэлд 15,000,000 төгрөг гаргуулах. - **Хариуцагч**: Б.Дашдэлгэр, 6,900,000 төгрөгийг төлөхийг хүлээн зөвшөөрч, хүүгийн төлбөрийг үл зөвшөөрөх. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2017-12-19, **Дугаар**: 102/ШШ2017/03454 - **Шийдвэр**: Хариуцагч Б.Дашдэлгэрээс 12,600,000 төгрөг гаргуулж нэхэмжлэгч Ш.Баньдсүрэнд олгож, нэхэмжлэлийн шаардлагаас үлдэх 2,400,000 төгрөгийг хэрэгсэхгүй болгосон. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 281.1, 282.3-д зааснаар зээлийн гэрээний үүргийг тодорхойлсон. ### ⚖️ ДАВЖ ЗААЛДАХ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР - **Өдөр**: 2018-03-27, **Дугаар**: 210/МА2018/00551 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч - **Гомдлолын шалтгаан**: Шүүх 2016 оны 12 дугаар сарын 20-ны өдрийн гэрээгээр мөнгө шилжүүлээгүй байхад хүчин төгөлдөр хэлцэл гэж үзэн хүү тооцсон нь хууль зүйн үндэслэлгүй. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрт өөрчлөлт оруулж, төлбөрийн хэмжээг багасгасан. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Шүүх зохигчдын хооронд байгуулсан гэрээний эрх зүйн харилцааг Иргэний хуулийн 281.1-д заасан зээлийн гэрээ гэж дүгнэсэн нь үндэслэлтэй. - Анхан шатны шүүх тооцооллын хувьд алдаа гаргасан тул давж заалдах шатны шүүх залруулах боломжтой гэж үзсэн. - Талууд 2016 оны 07 дугаар сарын 19-ний өдөр зээлийн гэрээ байгуулж, 10,000,000 төгрөгийг 1 сарын хугацаатай, 7 хувийн хүүтэйгээр зээлдүүлэхээр тохиролцсон боловч уг гэрээг сунгасан, хүү тооцохоор тохиролцсон талаар бичгийн баримт хэрэгт авагдаагүй. - Хариуцагч зээлийн гэрээний үүргийн гүйцэтгэлд 2,100,000 төгрөг төлсөн болохыг талууд маргаагүй. Үүнийг зээлийн хүүд 700,000 төгрөг, үндсэн зээлээс 1,400,000 төгрөгийг хасч тооцож, зээлийн үлдэгдэл 8,600,000 төгрөг байсан гэж үзсэн. - 2016 оны 12 дугаар сарын 20-ны өдөр талууд дахин зээлийн гэрээ байгуулсан бөгөөд зээлийн үнийн дүнг 10,000,000 төгрөг гэж тусгасан боловч бодитойгоор зээлийн төлбөр 8,600,000 төгрөг байсан. - Зээлийн гэрээний нөхцөл болох 6 хувийн хүүг 6 сарын хугацаагаар тооцоход 3,096,000 төгрөг болсон. - Иймд хариуцагчаас зээлийн гэрээний үүрэгт 11,696,000 төгрөг төлөх үүрэгтэйгээс зээлийн гэрээний хугацаа дууссанаас хойш нэхэмжлэгчид 1,000,000 төгрөг төлснийг хасч, нийт 10,696,000 төгрөгийг хариуцагчаас гаргуулж нэхэмжлэгчид олгохоор шийдвэрлэсэн. - Энэ нь Иргэний хуулийн 281.1, 282.3-д заасантай нийцнэ.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Зээлийн гэрээний үүрэг гүйцэтгэл. - **Нэхэмжлэгч**: Т.Түвшинзаяа, үндсэн зээл 20 сая, хүү 5 сая, алданги 7.5 сая төгрөгийн нийт 32.5 сая төгрөг. - **Хариуцагч**: Н.У, төлсөн гэж эсэргүүцсэн. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2019-09-18, **Дугаар**: 102/ШШ2019/02439 - **Шийдвэр**: Хариуцагчаас 555 999 төгрөгийг олгож, бусад хэсгийг хэрэгсэхгүй болгосон. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 281.1, төлөлтийг нэг гэрээнд тооцсон. ### ⚖️ ДАВЖ ЗААЛДАХ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР - **Өдөр**: yyyy-mm-dd, **Дугаар**: [дугаар] - **Гомдол гаргагч**: Нэхэмжлэгч - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны тооцоо буруу, хоёр зээлийг тусад нь тооцоолоогүй. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шийдвэрийг өөрчилж, 4 372 480 төгрөгийг олгох болгосон. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Эхний зээлийн гэрээ (2018-06-20, 20 сая төгрөгийн бодит 18 сая) бүрэн гүйцэтгэгдсэн, илүү төлөлт 177 520 төгрөг. - Хоёр дахь зээлийн гэрээ (2018-08-18, амаар, 15 сая төгрөгийн бодит 13.5 сая), төлсөн 8.95 сая, үлдэгдэл 4.55 сая төгрөг. - Илүү төлөлтийг хоёр дахь зээлээс хасаж, нийт 4 372 480 төгрөгийг олгох. - Иргэний хуулийн 281.1, 282.1, 282.4, 216.1, Иргэний хэргийн хуулийн 40.1, 40.2-ыг үндэслэн нотлох баримтыг үнэлсэн.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Нэхэмжлэгч Б.П нь хариуцагч Ц.С-д 2019 оны 09 дүгээр сарын 04-ний өдөр 1 298 000 төгрөгийг сарын 15 хувийн хүүтэй, 1 сарын хугацаатай зээлдүүлсэн. Хариуцагч нь хүүний төлбөрт нийт 195 000 төгрөг төлсөн боловч үндсэн зээл болон үлдсэн хүүг төлөөгүй. - **Нэхэмжлэгч**: Б.П нь зээлийн гэрээний гүйцэтгээгүй үүрэгт 4 808 000 төгрөг (үндсэн зээл 1 298 000 төгрөг, гэрээний хугацаа дууссанаас хойших хүү 3 510 000 төгрөг) гаргуулах. - **Хариуцагч**: Ц.С нь үндсэн зээл 1 298 000 төгрөгийг төлөхийг хүлээн зөвшөөрсөн боловч хүүгийн төлбөрийг бүхэлд нь хүлээн зөвшөөрөхгүй. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2021-05-17, **Дугаар**: 151/ШШ2021/00302 - **Шийдвэр**: Хариуцагч Ц.С-оос үндсэн зээл 1 298 000 төгрөг, зээлийн хүү 2 530 800 төгрөг, нийт 3 828 800 төгрөгийг гаргуулж, нэхэмжлэгч Б.П-д олгож, нэхэмжлэлийн үлдэх 979 200 төгрөгийг хэрэгсэхгүй болгосон. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 281.1, 282.1, 282.3, 222.5, 42.2, 43.2.1-д заасныг баримтлан шийдвэрлэсэн. ### ⚖️ ДАВЖ ЗААЛДАХ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР - **Өдөр**: 2021-07-08, **Дугаар**: 210/МА2025/00XXX - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагчийн өмгөөлөгч нар - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүх Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 116.2-т заасан шаардлагыг хангаагүй, Иргэний хуулийн 222.5-ыг буруу тайлбарлаж, гэрээнд зааснаас илүү хүү тооцсон. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг өөрчилж, хариуцагчийн өмгөөлөгч нарын гомдлыг хангасан. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Анхан шатны шүүх нэхэмжлэлийн зарим шаардлагыг буруу тодорхойлж, нэхэмжлэгчийн шаардаагүй зүйлийг хангасан нь Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 26.1-ийн заалт болон хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны диспозитив зарчмыг зөрчсөн. - Анхан шатны шүүх Иргэний хуулийн 222.5-ыг буруу тайлбарлан хэрэглэсэн. Уг заалт нь хугацаа хэтэрсний хүү шаардах эрхийн зохицуулалт биш бөгөөд "тохирсон хүү" гэдэг нь "таарсан", "тэнцсэн", "дүйцсэн" гэсэн утгатай. - Нэхэмжлэгч нь хуульд зааснаар хэтэрсэн хугацааны хүү шаардах эрхгүй, хариуцагч нь гэрээ ёсоор үндсэн үүргээс гадна нэмэлт үүргийг талуудын тохиролцоогоор хүлээгээгүй. - Хариуцагч нь 1 сарын хугацаатай зээлийн гэрээний дагуу сарын хүүнд 195 000 төгрөгийг төлсөн тул үндсэн зээл 1 298 000 төгрөгийг Иргэний хуулийн 281.1-д зааснаар шаардах эрхтэй. - Иймд анхан шатны шүүхийн шийдвэрт зээлийн хугацаа хэтэрсний хүүнд нэхэмжилсэн 3 510 000 төгрөгийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгож, шийдвэрт өөрчлөлт оруулах нь зүйтэй.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: “Г Б” ХХК нь Б.Э-тэй байгуулсан хоёр зээлийн гэрээний дагуу үүргээ биелүүлээгүй тул зээлийн үндсэн төлбөр, хүү, нэмэгдүүлсэн хүүг гаргуулахаар нэхэмжилжээ. - **Нэхэмжлэгч**: “Г Б” ХХК, Б.Э-гээс 26 180 915.94 төгрөг гаргуулах. - **Хариуцагч**: Б.Э, үндсэн төлбөр болон хүүгийн 50%-ийг төлөхийг зөвшөөрч, зээлийн эрх хэтрүүлсний болон хугацаа хэтрүүлсний нэмэгдүүлсэн хүүг төлөхийг эс зөвшөөрчээ. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2020-09-15, **Дугаар**: 181/ШШ2020/02313 - **Шийдвэр**: Б.Э-гээс 25 970 878 төгрөг гаргуулж, нэхэмжлэгчид олгож, нэхэмжлэлээс 210 039 төгрөгт холбогдох хэсгийг хэрэгсэхгүй болгосон. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 451.1, 452.2-т зааснаар зээлийн гэрээний харилцаа үүссэн, хариуцагч үүргээ биелүүлээгүй тул зээл, хүүг төлөх үүрэгтэй. Нэхэмжлэгч зээлийн эрх хэтрүүлсний нэмэгдүүлсэн хүү шаардах эрхгүй. ### ⚖️ ДАВЖ ЗААЛДАХ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР - **Өдөр**: 2020-11-20, **Дугаар**: 210/МА2025/00XXX - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч болон түүний өмгөөлөгч - **Гомдлолын шалтгаан**: Шүүхийн шийдвэр хууль ёсны бөгөөд үндэслэл бүхий байх шаардлагыг хангаагүй, зээлийн гэрээнд хүүг 2 өөрөөр заасан нь хуульд нийцэхгүй, хүүгийн тооцоо тодорхойгүй байна. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, хариуцагчийн давж заалдах гомдлыг хангахгүй орхисон. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Талуудын хооронд Иргэний хуулийн 451.1, 452.2-т заасан хүчин төгөлдөр зээлийн гэрээний харилцаа үүссэн. - Хариуцагч Б.Э нь гэрээний дагуу авсан мөнгөн хөрөнгө болон түүний хүүг буцаан төлөх үүргээ биелүүлээгүй тул зээлдүүлэгч Иргэний хуулийн 451.1, 453.1-т зааснаар зээл, зээлийн хүүг шаардах эрхтэй. - Хариуцагч зээлийн хүүг 2 өөрөөр тогтоосон нь хуульд нийцээгүй гэж маргасан боловч нэхэмжлэгчийн гаргасан тооцооллыг баримтаар няцаагаагүй. - Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 25.2.2, 38.1-д зааснаар хариуцагч татгалзал, тайлбараа баримтаар нотлох үүрэгтэй. - Зээлийн гэрээний 3.6-д зааснаар төлбөр эргэн төлөгдөх хугацааг зөрчсөнөөс хойшхи нэмэгдүүлсэн хүүг тооцсон нь үндэслэлтэй. - Нэхэмжлэгч зээлийн эрх хэтрүүлсний нэмэгдүүлсэн хүү шаардсан нь Иргэний хуулийн 452.2-т заасантай нийцээгүй тул анхан шатны шүүх нэхэмжлэлийн энэ хэсгийг хэрэгсэхгүй болгосон нь зөв. - Анхан шатны шүүх зээл, хүү, нэмэгдүүлсэн хүүг гаргуулсан нь Иргэний хуулийн 451.1, 452.2-т нийцсэн.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Зээлийн гэрээний үүрэг болон хүүгийн тооцоололтой холбоотой маргааныг шийдвэрлэх. АНХАН ШАТ: Зээлдэгчээс үндсэн зээл болон хүүг гаргуулж, нэхэмжлэлийн зарим хэсгийг хангасан. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч, өмгөөлөгч нь анхан шатны шийдвэрийг эс зөвшөөрч, хүүгийн хэмжээ, төлбөрийн тооцоолол дээр гомдол гаргасан. ҮНДЭСЛЭЛ: Хүүгийн хэмжээг Монголбанкнаас тогтоосон жишиг хүүтэй харьцуулж, гэрээний нөхцөл, хуулийн заалтыг үндэслэн давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шийдвэрт өөрчлөлт оруулж, зээлийн хүүг тогтоосон хэмжээнд нь өөрчилж, улсын тэмдэгтийн хураамжийг дахин тооцсон.