Тогтоол №18042

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Өвлөх эрхийн гэрчилгээ олгосон үйлдлийг хүчингүй болгох, орон сууцны хууль ёсны өв залгамжлагчаар тогтоолгох тухай нэхэмжлэл. Нэхэмжлэгч нар нь талийгаач хүүгийн эцэг эх байсан бөгөөд нэхэмжлэлдээ нотариатч буруу журам зөрчин, эд хөрөнгийн барьцаанд байхад зөвшөөрөлгүй, буруу хаягаар гэрчилгээ олгосон гэж маргажээ. Хариуцагч тал хүүгийн эх нь хуулийн дагуу хууль ёсны төлөөлөгчөөр нь гэрчилгээ авсан, өв хүлээн авах хүсэлтийг хуулийн хугацаанд гаргасан, тойрог харьяалал хамаагүй гэж тайлбарласан. АНХАН ШАТ: Иргэний хуулийн 528.2, 528.3, Нотариатын тухай хуулийн 43.1-ийг баримтлан нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Нэхэмжлэгч нарын төлөөлөгч нотариатч эд хөрөнгийн барьцаанд байсныг харгалзахгүй, зөвшөөрөлгүй, буруу хаягаар гэрчилгээ олгосон, хуулийг буруу тайлбарласан, шүүх хэргийн бодит байдлыг тогтоогоогүй гэж гомдол гаргав. ХЯНАЛТЫН ШАТ: Анхан шатны шүүх хэргийн бодит нөхцөл байдлыг бүрэн тогтоогоогүй, Иргэний хуулийн 520.1.1-д заасан бусад өвлөгчдийн эд хөрөнгө эзэмдсэн эсэхийг тодруулаагүй, Иргэний хуулийн 528.2-ыг зөрчсөн нь тогтоогдоогүй гэж үзсэн. ҮНДЭСЛЭЛ: Өвлөх эрхийн гэрчилгээ олгохдоо эд хөрөнгийн барьцаанд байсан эсэх, барьцаалагч байгууллагын зөвшөөрөл авсан эсэх, өвлөгч нь хуульд заасны дагуу эд хөрөнгөө эзэмдсэн эсэх зэргийг тодруулах шаардлагатай. Иймд анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, хэргийг дахин хянан хэлэлцүүлэхээр болсон.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгчид нь нас барагчийн өвлөх эрхийн гэрчилгээг хүчингүй болгож, өөрсдийгөө орон сууцны хууль ёсны өв залгамжлагчаар тогтоолгохыг шаарджээ. АНХАН ШАТ: Хан-Уул дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны шүүх нь нотариатын үйлдлийг хүчингүй болгож, нэхэмжлэгчдийг хууль ёсны өвлөгчөөр тогтоожээ. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Гуравдагч этгээдийн төлөөлөгч нь анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг эс зөвшөөрч, хүүгийн эрх ашиг зөрчигдсөн, нотариатчийг буруутгах үндэслэлгүй хэмээн гомдол гаргажээ. Давж заалдах шатны шүүх нь анхан шатны шүүх хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны журмыг зөрчсөн, гуравдагч этгээдийн эрх ашиг хөндөгдсөн гэж үзэн шийдвэрийг хүчингүй болгож, хэргийг дахин хэлэлцүүлэхээр буцаасан. ҮНДЭСЛЭЛ: Нотариатч нь өвлөх эрхийн гэрчилгээ олгохдоо холбогдох хууль, журмыг бүрэн дагаж мөрдөөгүй, өөр өвлөгч байгаа эсэхийг зохих ёсоор тогтоож шалгаагүй нь хууль бус үйлдэл болсон байна. Анхан шатны шүүх нь нотариатын үйлдлийг хүчингүй болгосон ч гуравдагч этгээдийн эрх ашиг хөндөгдсөн талаар зохих дүгнэлт хийгээгүй тул давж заалдах шатны шүүх шийдвэрийг хүчингүй болгож, хэргийг дахин хэлэлцүүлэхээр буцаажээ.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: М.Батхуяг нас барсны дараа түүний эцэг эх болох Х.М, Б.С нар нь орон сууцны хууль ёсны өв залгамжлагчаар тогтоолгох, нотариатчийн олгосон өвлөх эрхийн гэрчилгээг хүчингүйд тооцуулахыг хүссэн. - **Нэхэмжлэгч**: Х.М, Б.С нар нь талийгаачийн төрсөн эцэг, эх бөгөөд нотариатч Б.Батсүрэн нь Б.Аззаяагийн нэр дээр өвлөх эрхийн гэрчилгээ олгохдоо хууль зөрчсөн тул гэрчилгээг хүчингүйд тооцож, орон сууцны хууль ёсны өв залгамжлагчаар тогтоолгох. - **Хариуцагч**: Б.Батсүрэн нь Иргэний хуулийн 528.1, 528.3 болон Нотариатын тухай хуулийн холбогдох заалтуудыг үндэслэн Б.Аззаяаг хууль ёсны өмчлөгч гэж үзэн, хуулийн дагуу өвлөх эрхийн гэрчилгээ олгосон тул нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгох. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2018-03-12, **Дугаар**: 183/ШШ2018/00570 - **Шийдвэр**: Нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 528.2, 528.3, Нотариатын тухай хуулийн 43.1-д зааснаар нэхэмжлэгч нар өв нээгдсэнээс хойш 1 жилийн дотор өв хүлээн авах тухай өргөдөл гаргаагүй, өвлөгдсөн эд хөрөнгийг эзэмдэн авсан буюу эрхлэн удирдсан нь тогтоогдоогүй. ### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ - **Өдөр**: 2018-04-27, **Дугаар**: 999 - **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүх хуулийг буруу тайлбарлан хэрэглэсэн. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, хэргийг дахин шийдвэрлүүлэхээр буцаасан. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 528.2-т заасан өв хүлээн авах журмыг буруу тайлбарласан, өв нээгдсэнээс хойш тухайн орон сууцыг хэн эзэмшиж, ашиглаж байсан, зээл болон ашиглалтын төлбөрийг хэн төлж байсан нь тодорхойгүй байхад нэхэмжлэгч нарыг орон сууцыг эзэмдэн аваагүй гэж дүгнэсэн нь учир дутагдалтай. ### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ - **Өдөр**: 2018-07-27, **Дугаар**: 999 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч Г.Эрдэнэхүү - **Гомдлолын шалтгаан**: Давж заалдах шатны шүүх хэрэгт байхгүй нотлох баримтын талаар дүгнэлт хийж, мэтгэлцэх зарчмыг зөрчсөн. - **Шийдвэр**: Нийслэлийн Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг хэвээр үлдээж, хариуцагчийн гомдлыг хангахгүй орхисон. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Нэхэмжлэгч Х.М, Б.С нар нь талийгаачийн эцэг эх бөгөөд Иргэний хуулийн 520.1.1-д зааснаар хууль ёсны өвлөгч юм. - Анхан шатны шүүх нэхэмжлэгч нарыг өв нээгдсэнээс хойш 1 жилийн дотор өв хүлээн авах тухай өргөдөл гаргаагүй, өвлөгдсөн эд хөрөнгийг эзэмдэн аваагүй гэж дүгнэхдээ Иргэний хуулийн 528.2-г буруу тайлбарлан хэрэглэсэн. - Нэхэмжлэгч нар талийгаачтай хамт амьдарч байгаагүй тул Иргэний хуулийн 528.2 дахь хэсэгт зааснаар өв нээгдсэнээс хойш нэг жилийн дотор өвлөгдсөн эд хөрөнгийг эзэмдэн авсан буюу эрхлэн удирдсан тохиолдолд өвийг хүлээн авсан гэж үзнэ. - Тухайн орон сууцыг хэн эзэмшиж, ашиглаж байсан, зээл болон ашиглалтын төлбөрийг хэн төлж байсан нь тодорхойгүй, энэ талаарх баримт хэрэгт авагдаагүй байхад анхан шатны шүүх дүгнэлт хийсэн нь учир дутагдалтай. - Хэргийн нөхцөл байдал бүрэн тогтоогдоогүй тул хяналтын шатны шүүхээс нэхэмжлэлийн талаар дүгнэлт хийх, хэргийг эцэслэн шийдвэрлэх боломжгүй. - Давж заалдах шатны шүүхийн дүгнэлт нь Иргэний хууль, Нотариатын тухай хууль, Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийг зөрчөөгүй.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь нас барсан эхийн хамтран өмчилж байсан үл хөдлөх хөрөнгийг түүний хамтран амьдрагчид өвлүүлсэн нотариатын үйлдлийг хүчингүй болгуулахаар шаардсан. АНХАН ШАТ: Нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгож, улсын тэмдэгтийн хураамжийг улсын орлогод үлдээсэн. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Нэхэмжлэгч нь анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг буруу гэж үзэж, нотариатын үйлдэл хийх явцад зөрчил үүссэн гэж гомдол гаргав. ҮНДЭСЛЭЛ: Хамтран амьдрагч нь хууль ёсны гэр бүлийн гишүүн биш байхад, үл хөдлөх хөрөнгийн хамтран өмчлөгч байсан хэсгийг түүнд өвлүүлж, өв залгамжлалын гэрчилгээ олгосон нь буруу байсан тухай нэхэмжлэгчийн гомдлыг шүүх авч үзсэн. Иргэний хуулийн дагуу нас барсан иргэний хууль ёсны өвлөгчид болох хүүхдүүд нь өв хүлээн авахаас татгалзсан боловч хөрөнгөө хамтран амьдрагчид өвлүүлэхийг зөвшөөрсөн нь баримтаар тогтоогдсон. Нэхэмжлэгч нь өв хүлээн авахаас татгалзсан хүсэлтдээ өөр этгээдэд өмчлүүлэхээ илэрхийлсэн бөгөөд үүнийг нотариатч шалгаж, хуулийн дагуу үйлдэл хийсэн гэж үзсэн. Дээрх үндэслэлүүдээр анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, давж заалдах гомдлыг хангахгүй орхисон.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Хууль ёсны өв залгамжлагч болохыг тогтоолгох, өвлөх эрхийн гэрчилгээг хүчингүй болгуулах тухай нэхэмжлэл. Нэхэмжлэгч тал өвлөх эрхийн гэрчилгээ олгохдоо гэр бүлийн харилцааг буруу тооцсон, эд хөрөнгийг хууль бусаар хуваарилсан гэж үзэж байна. Хариуцагч тал хуулийн дагуу ажилласан, өвлөх хүсэлт гаргаагүй хүмүүсийг өвлөгч гэж үзэхгүй хэмээн тайлбарласан. АНХАН ШАТ: Нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгож, улсын тэмдэгтийн хураамжид төлсөн мөнгийг улсын орлогод үлдээсэн. Иргэний хуулийн 528, 531 дүгээр зүйл, Нотариатын тухай хуулийн 43 дугаар зүйлийг үндэс болгосон. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Нэхэмжлэгч тал Иргэний хуулийн 520 дугаар зүйлийн 520.1.1-д зааснаар хууль ёсны өв залгамжлагч мөн гэдгийг шүүх тогтоосон атлаа нэхэмжлэлийн шаардлагыг хангаагүй, нотариатч хууль тогтоомжийг зөрчсөн, үүргээ биелүүлээгүй хэмээн гомдол гаргасан. Хариуцагч тал хуулийн дагуу ажилласан, өв хүлээн авах хүсэлт гаргаагүй бол татгалзсанд тооцогдоно гэж тайлбарласан. ҮНДЭСЛЭЛ: Давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн. Нэхэмжлэгч нар Иргэний хуулийн 528 дугаар зүйлийн 528.2 дах хэсэгт заасан хугацаанд өв хүлээн авах хүсэлт гаргаагүй тул өвлөхөөс татгалзсан гэж үзсэн. Хуулийг мэдэхгүй буюу буруу ойлгосон нь хариуцлагаас чөлөөлөх үндэслэл болохгүй гэж дүгнэсэн.