Тогтоол №9801·Иргэн · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: Нэхэмжлэгч Ц.Н нь талийгаач Я.Б-ийн хууль ёсны эхнэр бөгөөд талийгаачийн нэр дээр бүртгэлтэй байсан орон сууцны өвлөгдөх хөрөнгийн өөрт ногдох хэсэг болох 38,000,000 төгрөгийг хариуцагч Ж.Ө-өөс гаргуулахаар нэхэмжилжээ. Хариуцагч Ж.Ө нь нэхэмжлэлийг эс зөвшөөрч, өмнө нь энэ асуудлаар шүүхийн шийдвэр гарсан, мөн нэхэмжлэгч өвлөх эрхийн гэрчилгээ аваагүй зэрэг үндэслэлээр нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгохыг хүссэн байна.
- **Нэхэмжлэгч**: Талийгаач Я.Б-тэй гэр бүл байсан тул орон сууцны 50 хувь болох 38,000,000 төгрөгийг гаргуулж өгөхийг хүссэн.
- **Хариуцагч**: Нэхэмжлэгчийн нэхэмжлэлийн шаардлагыг хүчин төгөлдөр шүүхийн шийдвэр байгаа тул хэрэгсэхгүй болгох, мөн нэхэмжлэгч өвлөх эрхийн гэрчилгээ аваагүй зэрэг үндэслэлээр нэхэмжлэлийг эс зөвшөөрсөн.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2022-05-10, **Дугаар**: 142/ШШ2022/00695
- **Шийдвэр**: Хариуцагч Ж.Ө-оос 17,500,000 төгрөг гаргуулан нэхэмжлэгч Ц.Н-т олгож, нэхэмжлэлийн шаардлагаас 20,500,000 төгрөгийг хэрэгсэхгүй болгосон.
- **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 520.1.1, 528.2, 528.4-т зааснаар нэхэмжлэгчийг хууль ёсны өвлөгчөөр тогтоож, өв хүлээн авах хугацааг сунгасан шүүхийн шийдвэр байгаа тул өвлөгдөх хөрөнгө болох орон сууцны үнэ 35,000,000 төгрөгийн 50 хувь буюу 17,500,000 төгрөгийг гаргуулах үндэслэлтэй.
### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- **Өдөр**: 2022-06-09, **Дугаар**: 207/МА2022/00073
- **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч Ц.Н болон хариуцагчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч Б.Баасанжав
- **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг үндэслэлгүй гэж үзсэн.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, зохигчдын давж заалдсан гомдлыг хангахгүй орхисон.
- **Үндэслэл**: Анхан шатны шүүх хэргийг үнэн зөвөөр шийдвэрлэсэн гэж үзсэн.
### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- **Өдөр**: 2022-12-07, **Дугаар**: 210/МА2022/00073
- **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч Ц.Н болон хариуцагчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч Б.Баасанжав
- **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэр, магадлалыг хууль зөрчсөн, үндэслэлгүй гэж үзсэн.
- **Шийдвэр**: Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэр, магадлалыг тус тус хэвээр үлдээж, зохигчдын гомдлыг хангахгүй орхисон.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Нэхэмжлэгч Ц.Н нь талийгаач Я.Б-тэй гэр бүлийн бүртгэлээ цуцлуулаагүй тул Гэр бүлийн тухай хуулийн 3.1.3-т заасан “гэрлэгчид” хамаарна.
- Нэхэмжлэгч нь Иргэний хуулийн 520.1.1-ийн дагуу “нас барагчийн эхнэр”-ийн хувьд өвлөх эрхтэй этгээд болох нь Орхон аймаг дахь сум дундын иргэний хэргийн анхан шатны шүүхийн 2021-01-19-ний өдрийн 142/ШШ2021/00114 дугаар шийдвэрээр тогтоогдсон.
- Өв хүлээн авах хугацааг сунгуулах тухай нэхэмжлэлийг Орхон аймаг дахь сум дундын иргэний хэргийн анхан шатны шүүхийн 2022-01-26-ны өдрийн 142/ШШ2022/00150 дугаар шийдвэрээр хүндэтгэн үзэх шалтгаантай байсан тул Иргэний хуулийн 528.4-т зааснаар сунгасан нь хүчин төгөлдөр болсон.
- Иргэний хуулийн 528.4-т зааснаар хугацаа хожимдуулсан өвлөгч нь бусад өвлөгчид шилжсэн эд хөрөнгөөс өөрт оногдох бэлэн байгаа эд хөрөнгө, эсхүл түүнийг борлуулсан үнийн зохих хэсгийг шаардан авах эрхтэй тул нэхэмжлэгчийн нэхэмжлэлийг шүүх шийдвэрлэсэн нь үндэслэлтэй.
- Өмнөх шүүхийн шийдвэрээр нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон нь өв хүлээн авах хүсэлтээ хуульд заасан журмаар гаргаагүйтэй холбоотой байсан бөгөөд одоогийн хэрэг нь хугацаа сунгагдсаны дараах шаардлага тул давхардсан гэж үзэхгүй.
- Хоёр шатны шүүх өвлөгдөх хөрөнгийн үнийг худалдах-худалдан авах гэрээ байгуулагдах үеийн үнийн дүнгээр тодорхойлж, нэхэмжлэгчид ногдох хэсгийг гаргуулсан нь хэрэгт авагдсан нотлох баримтад үндэслэсэн бөгөөд хяналтын шатны шүүхээс буруутгах үндэслэлгүй.