Тогтоол №7849·Иргэн · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: Л.Цэдэвийн эцэг Ш.Лувсансүрэнг 1938 онд улс төрийн хилс хэрэгт холбогдуулан 10 жилийн хорих ялаар шийтгэсэн бөгөөд 1940 онд цагаатган сулласан.
- **Нэхэмжлэгч**: Л.Цэдэв эцэг Ш.Лувсансүрэн нь улс төрийн хилс хэрэгт хэлмэгдсэн тул Улс төрийн хилс хэрэгт хэлмэгдэгчдийг цагаатгах, тэдэнд нөхөн олговор олгох тухай хуулийн 13.2.2-т заасан 40,000,000 төгрөгийн нөхөх олговрыг гаргуулахыг хүссэн.
- **Хариуцагч**: Прокурор Л.Цэдэв нь хуульд заасан нөхөн олговор авах эрхтэй этгээд болох нь тогтоогдсон тул нэхэмжлэлийг хангаж шийдвэрлэхийг хүссэн.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2019-11-05, **Дугаар**: 181/ШШ2019/02201
- **Шийдвэр**: Л.Цэдэвийн нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон.
- **Үндэслэл**: Улс төрийн хилс хэрэгт хэлмэгдэгчдийг цагаатгах, тэдэнд нөхөх олговор олгох тухай хуулийн 13.2.2-т заасныг баримталсан. Ш.Лувсансүрэнгийн хэрэгт гэр, орон байр, эд хөрөнгийг хураасан баримтгүй, шийтгэсэн тогтоолд энэ талаар тусгагдаагүй тул нэхэмжлэлийн шаардлагын үндэслэлийг нотлоогүй гэж үзсэн.
### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- **Өдөр**: 2019-12-04, **Дугаар**: 2028
- **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүх хуулийг буруу тайлбарлаж хэрэглэсэн.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн.
- **Үндэслэл**: Улсын тэмдэгтийн хураамжийн тухай хуулийн 41.1.9-д зааснаар нэхэмжлэгч нь давж заалдах гомдол гаргахдаа улсын тэмдэгтийн хураамж төлөхөөс чөлөөлөгддөг.
### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- **Өдөр**: 2021-07-21, **Дугаар**: 00515
- **Гомдлол гаргагч**: Л.Цэдэвийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч Д.Бат-Оргил
- **Гомдлолын шалтгаан**: Давж заалдах шатны шүүх хуулийг буруу тайлбарлаж хэрэглэсэн, хэрэглэх ёсгүй хуулийг хэрэглэсэн.
- **Шийдвэр**: Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэр, магадлалыг өөрчилж, нэхэмжлэлийг хангасан.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Нэхэмжлэгч Л.Цэдэв нь Ш.Лувсансүрэнгийн төрсөн охин болох нь тогтоогдсон.
- Л.Цэдэв болон түүний ах дүү нар нөхөх олговрыг Л.Цэдэв төлөөлөн нэхэмжлэхээр тохирсон нь Улс төрийн хилс хэрэгт хэлмэгдэгчдийг цагаатгах, тэдэнд нөхөх олговор олгох тухай хуулийн 16.4-т нийцнэ.
- Ш.Лувсансүрэн нь улс төрийн хилс хэрэгт хэлмэгдэж, цагаатгагдсан нь баримтаар нотлогдсон.
- Хоёр шатны шүүх Улс төрийн хилс хэрэгт хэлмэгдэгчдийг цагаатгах, тэдэнд нөхөх олговор олгох тухай хуулийн 13.2-т заасан “Энэ хуулийн 23.1-д заасны дагуу орон сууц аваагүй улс төрийн хилс хэрэгт хэлмэгдэгчид дараах нөхөх олговрыг дор дурдсанаар олгоно” гэснийг мөн хуулийн 23.1-д заасан "хэлмэгдүүлэлтийн улмаас гэр, орон сууц хөлслөх гэрээний үндсэн дээр эзэмшиж байсан орон сууцаа хураалгуулж одоог хүртэл орон сууцгүй байгаа бол" гэсэн хэсэгтэй адилтган тайлбарласан нь алдаатай.
- Хуулийн 13 дугаар зүйл нь нөхөх олговор олгох, 23 дугаар зүйл нь хэлмэгдүүлэлтийн үр дагаврыг арилгах зорилготой тул эдгээр заалтын зорилго, зохицуулалт нь өөр.
- Хуулийн 13.2-т заасан "орон сууц аваагүй" гэдэг нь хэлмэгдэгчид төрөөс энэ хэмжээний нөхөх олговрыг хоёр дахь удаагаа олгохоор зохицуулсан гэж ойлгоно.
- Улсын дээд шүүхээс хийсэн судалгаа, тогтсон практикийн дагуу нөхөх олговрыг хоёр дахь удаагаа олгохыг хориглоогүй.
- Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 176.2.2-т заасныг үндэслэн шийдвэрлэсэн.
ХуульTech