Тогтоол №17848

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Нэхэмжлэгч Н.Наталъяа нь нас барсан эцэг М.Нарангийн өвийг өвлөх хүсэлтээ 2017 онд нотариатад гаргаж, өвийн нэгдсэн бүртгэлд бүртгүүлсэн боловч, хариуцагч нотариатч Г.Хужаа 2018 онд нэхэмжлэгчийн ах К.Андрейд өвлөх эрхийн гэрчилгээг олгосон. - **Нэхэмжлэгч**: Г.Хужаагийн олгосон өвлөх эрхийн гэрчилгээ болон нотариатын үйлдлийг хүчингүйд тооцуулах. Нотариатч нь өөр өвлөгч байгаа эсэхийг шалгах үүргээ биелүүлээгүй, өвийн нэгдсэн бүртгэл дэх хүсэлтийг шалгаагүй. - **Хариуцагч**: К.Андрей нь өөр өвлөгч байхгүй, өөр өвлөгч гарч ирсэн тохиолдолд түүнд оногдох хэсгийг үл маргах журмаар өвлүүлэхээ мэдэгдсэн тул нотариатын үйлдэл хууль зөрчөөгүй. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2020-08-04, **Дугаар**: 101/ШШ2020/02761 - **Шийдвэр**: Нотариатын үйлдэл болон өвлөх эрхийн гэрчилгээг хүчингүй болгосон. - **Үндэслэл**: Нотариатын тухай хуулийн 43.1. ### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ - **Өдөр**: 2020-09-18, **Дугаар**: 1984 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэр хууль бус. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон. - **Үндэслэл**: Нотариатын тухай хуулийн 31.3-т заасан үндэслэл тогтоогдоогүй. Нотариатч нь хууль, журамд нийцүүлэн шалгаж, Иргэний хуулийн 531.2-т заасан хугацаа өнгөрсний дараа гэрчилгээ олгосон. ### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ - **Өдөр**: 2022-11-18, **Дугаар**: 2657 - **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч Н.Наталъяа - **Гомдлолын шалтгаан**: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлал хуульд нийцээгүй, хуулийг буруу тайлбарлаж хэрэглэсэн. - **Шийдвэр**: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг хүчингүй болгож, анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Давж заалдах шатны шүүх Иргэний хуулийн 531.3-т заасан зохицуулалтыг буруу тайлбарлан хэрэглэсэн. - Иргэний хуулийн 531.3-т заасан "өөр өвлөгч байхгүй нь лавтай баримтаар нотлогдвол" гэдэг нь зөвхөн хугацаанаас өмнө гэрчилгээ олгох тохиолдолд хамаарахгүй, харин өвлөх эрхийн гэрчилгээ хүссэн бүх өвлөгчид хамаарна. - Нотариатч нь Нотариатын тухай хуулийн 21.2.5-д зааснаар нотариатын үйлдэлд холбогдох баримт бичгийн үнэн зөвийг хянаж, нягтлах үүрэгтэй. - Нэхэмжлэгч нь М.Наранг нас барснаас хойш 6 сарын дараа буюу 2017-02-21-ний өдөр өв хүлээн авах хүсэлтээ нотариатад гаргаж, Монголын Нотариатчдын танхимын Өвийн нэгдсэн бүртгэлд бүртгүүлсэн нь тогтоогдсон. - Нотариатч Г.Хужаа нь өөр хууль ёсны өвлөгч байгаа эсэхийг нягтлан шалгах үүргээ биелүүлээгүй нь Нотариатын тухай хууль болон Нотариатын үйлдэл хийх зааврыг зөрчсөн. - Анхан шатны шүүх хэрэгт цугларсан баримтад тулгуурлан үйл баримтыг үндэслэл бүхий тодорхойлж, маргаантай харилцааг зохицуулсан Иргэний болон Нотариатын тухай хуулийн холбогдох зохицуулалтыг зөв тайлбарлан хэрэглэсэн.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь өвлөх эрхийн гэрчилгээг хууль бусаар олгосон гэж үзэн хүчингүй болгуулах шаардлага гаргасан. Өвлүүлэгч нь хуулийн дагуу хугацаанаас өмнө олгосон, мөн өөр өвлөгчид болон гэрээслэл байгаа эсэхийг тогтоохгүй үйлдсэн гэж нэхэмжлэгч мэдэгдэв. Хариуцагч нотариатч хуулийн дагуу ажилласан, нэхэмжлэлийн шаардлага үндэслэлгүй гэж тайлбарлав. АНХАН ШАТ: Өвлөх эрхийн гэрчилгээг хүчингүй болгож, улсын тэмдэгтийн хураамж гаргуулж шийдвэрлэв. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагч болон гуравдагч этгээдүүд анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг эс зөвшөөрч гомдол гаргав. Гомдолд шүүх хуулийг буруу тайлбарлаж хэрэглэсэн, нотлох баримтыг үнэлээгүй, хуулийн зохицуулалтыг хангаагүй зэрэг үндэслэлүүдийг дурдсан. ҮНДЭСЛЭЛ: Давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шүүхийн шийдвэрт өөрчлөлт оруулан, өвлөх эрхийн гэрчилгээ олгосон нотариатын үйлдлийг хүчингүй болгож шийдвэрлэв. Шүүх нотариатч нь өвлөгчөөс өвлөх эрхийн гэрчилгээ хүсэхэд хугацаанаас өмнө авч байгаа үндэслэлээ бүрэн тусгаагүй, өвлүүлэгч нас барах үед хэн хэн амьдарч байсныг тодруулаагүй зэрэг Нотариатын тухай хууль, үйлдэл хийх зааврыг бүрэн хэрэгжүүлэлгүй ажилласан гэж дүгнэсэн. Хариуцагчийн давж заалдах гомдолд дурдсан үндэслэлээр хэргийг бүхэлд нь хянан үзээд, гомдлыг хангахааргүй, харин анхан шатны шүүхийн шийдвэрт хууль хэрэглээний болон бичвэрийн өөрчлөлт оруулах нь зүйтэй гэж дүгнэв.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь нас барсан хүний өвлөх эрхийн гэрчилгээ олгох нотариатын үйлдлийг хүчингүй болгуулах шаардлага гаргасан. Хариуцагч нотариатч нь хуулийн дагуу үйлдлээ хийсэн гэж үзсэн. АНХАН ШАТ: Нотариатын үйлдлийг хүчингүй болгож, улсын тэмдэгтийн хураамжийг нэхэмжлэгчийн төлснөөс гаргуулж хариуцагчаас шилжүүлэн авах шийдвэрлэсэн. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Гомдол гаргагч нь нотариатын үйлдэл хийхэд орчуулагч оруулаагүй, бусад баримтыг бүрэн шалгаагүй гэсэн анхан шатны шүүхийн дүгнэлтийг эс зөвшөөрч, хариуцагчийг нотариатч гэж зөв тодорхойлсон, цаашид эрх залгамжлагчдыг оролцуулах шаардлагатай байсан гэж гомдол гаргасан. ҮНДЭСЛЭЛ: Давж заалдах шатны шүүх нь нас барсан иргэдийн эрх залгамжлагчдыг хэрэгт оролцуулаагүй, нэхэмжлэлийн шаардлагад нөлөөлөх боломжтой баримт мэдээллийг бүрэн цуглуулаагүй гэх үндэслэлээр анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, хэргийг дахин шийдвэрлүүлэхээр анхан шатны шүүх рүү буцаасан.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь нас барсан эцэг, эхийн өвлөх эрхийг баталгаажуулж, нотариатаас олгосон өвлөх эрхийн гэрчилгээг хүчингүй болгуулахаар нэхэмжилжээ. АНХАН ШАТ: Нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгож, улсын тэмдэгтийн хураамжийг улсын орлого болгосон. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Анхан шатны шийдвэрийн зарим хэсгийг өөрчилж, нэхэмжлэлийн зарим шаардлагыг хангасан. Өвлөх эрхийн гэрчилгээ олгохдоо хууль зөрчсөн нотариатчийн үйлдлийг хүчингүй болгож, зарим хэсгийг нь хэрэгсэхгүй болгожээ. ҮНДЭСЛЭЛ: Өвлөх эрхийн гэрчилгээ олгохдоо хуульд заасан журмыг зөрчсөн, өвлөгчийн эрхийг бүрэн тогтоогоогүй, талуудын тайлбарыг бүрэн үнэлээгүй, хуулийг буруу тайлбарлаж хэрэглэсэн гэж үзсэн.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь хариуцагч нотариатчаас иргэн Н.Ж-д олгосон өвлөх эрхийн гэрчилгээг хүчингүй болгуулах, мөн шүүхээр эцэслэн шийдвэрлэгдэх хүртэл маргаантай орон сууцтай холбоотой нотариатын үйлдэл хийхийг түр зогсоохыг шаарджээ. АНХАН ШАТ: Нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хангахаас татгалзсан. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Нэхэмжлэгчийн өмгөөлөгч нь анхан шатны шүүх хуулийг буруу хэрэглэсэн, нотариатч нь хэргийн маргаантай байдлыг мэдсээр байтал нотариатын үйлдэл хийсэн нь хууль зөрчсөн гэж үзэн давж заалдах гомдол гаргав. Давж заалдах шатны шүүхээс анхан шатны шүүхийн шийдвэрт өөрчлөлт оруулж, нотариатын үйлдлийг хүчингүй болгох нь зүйтэй гэж дүгнэжээ. ҮНДЭСЛЭЛ: Хариуцагч нотариатч нь шүүхэд маргаан үүссэн байдлыг мэдэж байсан хэдий ч Нотариатын тухай хуулийн холбогдох заалтуудыг хэрэгжүүлэлгүйгээр өвлөх эрхийн гэрчилгээ олгосон нь хууль зөрчсөн үйлдэл болсон. Иргэний хуулийн дагуу өвлөх эрх нь тодорхойгүй байхад олгосон гэрчилгээ нь үндэслэлгүй бөгөөд нэхэмжлэгчийн эрх ашигт халдсан гэж үзсэн.