Тогтоол №8488·Иргэн · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: Өү энд Би Эн ХХК нь Н.Баярмагнайтай 2018 оны 2 дугаар сарын 4-ний өдөр орон сууц захиалгаар барих гэрээ байгуулсан. Н.Баярмагнай орон сууцны үнийн зөвхөн урьдчилгаа 45,000,000 төгрөгийг төлж, үлдэгдэл төлбөрийг төлөөгүй тул Өү энд Би Эн ХХК гэрээг цуцалж, орон сууцыг чөлөөлүүлэх, түрээс, торгууль, алданги гаргуулах нэхэмжлэл гаргасан. Н.Баярмагнай нь гэрээг цуцалж, урьдчилгаанд төлсөн 45,000,000 төгрөгийг буцаан гаргуулах сөрөг нэхэмжлэл гаргасан.
- **Нэхэмжлэгч**: Орон сууц захиалгаар барих гэрээний үүргээ зөрчсөн тул гэрээг цуцалж, орон сууцыг чөлөөлүүлэн, түрээс 34,644,000 төгрөг, торгууль 4,500,000 төгрөг, алданги 50,000,000 төгрөг, нийт 89,144,000 төгрөгийг гаргуулах.
- **Хариуцагч**: Гэрээ нь хүчин төгөлдөр бус, орон сууц доголдолтой тул төлбөрөө төлөөгүй. Гэрээг цуцалж, урьдчилгаанд төлсөн 45,000,000 төгрөгийг буцаан гаргуулах.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2019-10-08, **Дугаар**: 102/ШШ2019/02646
- **Шийдвэр**: Үндсэн нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хангаж, сөрөг нэхэмжлэлийн зарим хэсгийг хангасан.
- **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 205.1, 343.1-д заасныг баримтлан орон сууцыг чөлөөлүүлж, хариуцагчаас 89,144,000 төгрөг гаргуулж нэхэмжлэгчид олгосон. Сөрөг нэхэмжлэлийн шаардлагаас 39,144,000 төгрөгт холбогдох хэсгийг хэрэгсэхгүй болгож, нэхэмжлэгчээс 5,856,000 төгрөг гаргуулж хариуцагчид олгосон.
### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- **Өдөр**: 2020-01-08, **Дугаар**: 55
- **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэр буруу, өөрийн эрх ашгийг хохироосон гэж үзсэн.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг өөрчилсөн.
- **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 243.1, 205.1, 227.1-д заасныг баримтлан орон сууцыг чөлөөлүүлж, хариуцагчаас 34,664,000 төгрөг гаргуулж нэхэмжлэгчид олгосон. Нэхэмжлэлийн үлдэх 54,480,000 төгрөгийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгож, нэхэмжлэгчээс 45,000,000 төгрөгийг гаргуулж хариуцагчид олгосон.
### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- **Өдөр**: 2020-12-09, **Дугаар**: 210/МА2025/00515
- **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч, Хариуцагч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Нэхэмжлэгч давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг нэхэмжлэгчийн эрхийг зөрчсөн, хууль ёсны шийдвэр биш гэж үзсэн. Хариуцагч нь түрээсийн төлбөр 34,664,000 төгрөг гаргуулсан хэсгийг эс зөвшөөрсөн.
- **Шийдвэр**: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг хэвээр үлдээж, зохигчдын гомдлыг хангахгүй орхисон.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Зохигчийн хооронд байгуулагдсан гэрээгээр нэхэмжлэгч нь орон сууцыг барьж хүлээлгэн өгөх, хариуцагч нь үнийг төлөхөөр тохиролцсон.
- Нэхэмжлэгч нь гэрээнд заасан хугацаанд орон сууцыг барьж, 2018-04-19-ний өдөр ашиглалтад оруулсан нь тогтоогдсон.
- Хариуцагч нь бэлэн болсон орон сууцыг сонгож, үнийг төлөхөөр тохиролцсон тул зохигчийн хооронд Иргэний хуулийн 243.1-д заасан худалдах-худалдан авах гэрээ байгуулагдсан гэж давж заалдах шатны шүүх дүгнэсэн нь зөв.
- Хариуцагч орон сууцны үнийг тохирсон хугацаанд төлөөгүй, нэхэмжлэгч төлбөрөө төлөхийг шаардсан боловч үр дүн гараагүй тул гэрээнээс татгалзах эрхтэй.
- Зохигчийн хэн аль нь гэрээнээс татгалзсан тул талууд гэрээний гүйцэтгэлийг биет байдлаар нь харилцан буцаан өгөх үүрэгтэй. Давж заалдах шатны шүүх хариуцагчийн эзэмшлээс орон сууцыг, нэхэмжлэгчээс 45,000,000 төгрөг гаргуулсан нь Иргэний хуулийн 205.1-т нийцсэн.
- Гэрээний 4.10, 4.10.1-т зааснаар захиалагч байранд нүүн орсноос хойш үлдэгдэл төлбөрийг төлж чадахгүйд хүрснээс гэрээ цуцлагдах тохиолдолд амьдарсан хугацааны хоногийг сараар тооцож 1 м.кв-г 20,000 төгрөгөөр үнэлж, сард 2,309,600 төгрөгийг түрээс хэлбэрээр төлөхөөр талууд тохиролцсон. Нэхэмжлэгч хохирол шаардсан гэж үзэж, 15 сарын төлбөрт 34,644,000 төгрөг гаргуулсан нь Иргэний хуулийн 227.1-т нийцсэн.
- Нэхэмжлэгч гэрээнээс татгалзсан тул үүргийн гүйцэтгэлийг хангах арга болох торгууль, алданги шаардах эрхгүй тул давж заалдах шатны шүүх нэхэмжлэлийн энэ шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон нь Иргэний хуулийн 232-ыг зөв тайлбарлан хэрэглэсэн.