Тогтоол №17503

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь орон сууц худалдах, худалдан авах гэрээг хүчин төгөлдөр бусд тооцуулж, уг орон сууцны өмчлөгчөөр тогтоолгохыг шаардсан. Хариуцагч нь нэхэмжлэлийг эс зөвшөөрсөн. АНХАН ШАТ: Гэрээг хүчин төгөлдөр бусд тооцох, өмчлөгчөөр тогтоолгох тухай нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон. Иргэний хуулийн 243, 56, 75 дугаар зүйлүүдийг үндэслэл болгосон. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Нэхэмжлэгч нь анхан шатны шүүхийн шийдвэр хууль ёсны бөгөөд үндэслэл бүхий байх шаардлагыг хангаагүй, хуулийг буруу тайлбарлаж хэрэглэсэн гэж үзэн, шийдвэрийг хүчингүй болгож хэргийг дахин хэлэлцүүлэхээр буцаахаар шийдвэрлэсэн. Анхан шатны шүүх нь хуулийг буруу тайлбарлаж, хөөн хэлэлцэх хугацааг буруу тогтоосныг дурдсан. ҮНДЭСЛЭЛ: Анхан шатны шүүх хуулийг буруу тайлбарлаж хэрэглэсэн, шийдвэрийг өөрчлөх боломжгүй тул анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, хэргийг дахин шийдвэрлүүлэхээр буцаасан. Талуудын гэрээний хүчин төгөлдөр байдал, үүргийн харилцааны оролцогч, гэрээний үүргийн биелэлт зэрэг асуудлуудыг тодорхой болгох шаардлагатай.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Нэхэмжлэгч А.О-оос зээлсэн мөнгөний барьцаанд хашаа байшингаа М.С-ын нэр дээр шилжүүлж, зээлээ төлж дууссан ч эд хөрөнгөө буцаан авч чадаагүй, мөн үндэслэлгүйгээр хүү, алданги нэхэмжилж илүү мөнгө төлсөн гэх маргаан үүссэн. - **Нэхэмжлэгч**: Г.Х нь хэлцлийг хүчин төгөлдөр бусд тооцуулж, үл хөдлөх эд хөрөнгийн гэрчилгээг өөрийн нэр дээр шилжүүлэхийг даалгах, үндэслэлгүй хөрөнгөжсөн 42,429,000 төгрөг гаргуулах. - **Хариуцагч**: А.О нь зээлсэн мөнгөө бүрэн төлөөгүй тул эд хөрөнгийг шилжүүлэх боломжгүй, М.С нь хэлцэлд оролцоогүй тул хариуцагч биш гэж маргасан. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2020-11-06, **Дугаар**: 183/ШШ2020/03034 - **Шийдвэр**: Худалдах-худалдан авах гэрээг хүчин төгөлдөр бусд тооцож, үл хөдлөх эд хөрөнгийг нэхэмжлэгчийн өмчлөлд буцаан шилжүүлэхийг хариуцагч А.О-д даалгаж, 42,429,000 төгрөг гаргуулах нэхэмжлэлийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 56.1.1, 56.1.2, 56.1.10, 56.5-д зааснаар худалдах-худалдан авах гэрээг хүчин төгөлдөр бусд тооцсон, Иргэний хуулийн 492.1.1-д заасан үндэслэл тогтоогдоогүй тул үндэслэлгүй хөрөнгөжсөн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон. ### ⚖️ ДАВЖ ЗААЛДАХ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР - **Өдөр**: 2021-01-20, **Дугаар**: 210/МА2021/00142 - **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч Г.Х, түүний өмгөөлөгч Н.Энхтуяа - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэр нь Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 40.1, 40.2, 116.2-т заасныг зөрчсөн, мөнгөн тооцооны алдаатай, хүү тооцсон нь үндэслэлгүй тул 42,429,000 төгрөг гаргуулах шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон нь буруу гэсэн. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, хэргийг дахин шийдвэрлүүлэхээр мөн шүүхэд буцаасан. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Анхан шатны шүүх нэхэмжлэлийн шаардлага, түүний үндэслэлийг тодруулалгүй шийдвэрлэсэн нь хууль ёсны бөгөөд үндэслэл бүхий байх шаардлагад нийцээгүй. - Маргааны зүйл болох үл хөдлөх эд хөрөнгө нь М.С-ын өмчлөлөөс А.О-ийн өмчлөлд шилжсэнээр Г.Х, М.С нарын хооронд байгуулагдсан хүчин төгөлдөр бус хэлцлийн үр дагаврыг арилгах боломжгүй болсон байхад, анхан шатны шүүх хүчин төгөлдөр бус гэж дүгнэн, нэхэмжлэгчийн өмчлөлд шилжүүлэхийг А.О-д даалгасан нь буруу. - Нэхэмжлэгч ямар үр дүн хүсч байгааг тодруулах, тухайлбал, дүр үзүүлэн хийсэн хэлцлийн үр дагаврыг арилгах боломжтой эсэх, бэлэглэлийн гэрээний хүчин төгөлдөр байдлын талаар мэтгэлцүүлэх нь хэргийг эцэслэн шийдвэрлэхэд ач холбогдолтой байсан. - Зээлийн гэрээний үүрэгтэй холбогдуулан үндэслэлгүй хөрөнгөжсөн гэх шаардлагыг шүүх "гэрээ хүчин төгөлдөр бусд тооцуулсантай холбоотой" гэж буруу тодорхойлсон нь Иргэний хуулийн 492.1.1-д нийцээгүй. - Давж заалдах шатны шүүх хэргийг эцэслэн шийдвэрлэх боломжгүй тул анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, хэргийг дахин шийдвэрлүүлэхээр буцаах нь зүйтэй.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Нэхэмжлэгч нар өөрсдийн орон сууцыг хариуцагчид худалдахдаа төлбөрийн зарим хэсгийг OneCoin койны хэлбэрээр авсан бөгөөд уг койн нь олон улсын зах зээлд хөрвөх боломжгүй болсон тул гэрээг хүчин төгөлдөр бусд тооцож, орон сууцны үнийг гаргуулахыг шаардсан. - **Нэхэмжлэгч**: Г.Ө, А.Г нар нь Орон сууц худалдах-худалдан авах гэрээг Иргэний хуулийн 56.1.1, 56.1.2, 56.1.3-д зааснаар хүчин төгөлдөр бус байх хэлцэл болохыг тогтоолгож, 203,367,000 төгрөг гаргуулахыг хүссэн. Тэдний үзэж буйгаар койн нь төлбөрийн хэрэгсэл биш бөгөөд гэрээг буцааж байраа авахаар тохиролцсон байсан боловч байрыг гуравдагч этгээдэд шилжүүлсэн. - **Хариуцагч**: Н.О нь нэхэмжлэлийг эс зөвшөөрч, нэхэмжлэгч нар койныг худалдаанд ашиглаж байсан, өөрсдөө сайн дураар койныг төлбөрт авсан тул эрсдэлээ өөрсдөө хариуцах ёстой гэж маргасан. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2025-01-28, **Дугаар**: 191/ШШ2025/00749 - **Шийдвэр**: Нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 56.1.1, 56.1.2, 56.1.3-д заасан үндэслэл тогтоогдоогүй. Нэхэмжлэгч нар койныг албан ёсны төлбөрийн хэрэгсэл биш болохыг мэдэж байсан бөгөөд өөрсдийн сайн дурын үндсэн дээр арилжаа хийсэн тул эрсдэлээ өөрсдөө хариуцах ёстой. ### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ - **Өдөр**: 2025-03-21, **Дугаар**: 210/МА2025/00484 - **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүх хэргийн үйл баримтыг бүрэн тогтоогоогүй. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, хэргийг дахин шийдвэрлүүлэхээр тухайн шүүхэд буцаасан. - **Үндэслэл**: Хариуцагчаас нэхэмжлэгчид орон сууцны үнэд 80,000 койныг хэзээ, хэрхэн шилжүүлсэн, уг койноор арилжаа хийсэн эсэх нь тодорхойгүй, хэргийн үйл баримт бүрэн тогтоогдоогүй байна. ### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ - **Өдөр**: 2025-05-29, **Дугаар**: 001/ШХТ2025/00555 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч - **Гомдлолын шалтгаан**: Давж заалдах шатны шүүх маргаагүй үйл баримтыг дахин тогтоох шаардлагатай гэж үзсэн нь Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн хууль хэрэглээний зөрүүг үүсгэсэн. - **Шийдвэр**: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг хүчингүй болгож, хэргийг дахин хэлэлцүүлэхээр давж заалдах шатны шүүхэд буцаасан. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Давж заалдах шатны шүүх хэрэгт авагдсан баримтыг Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 40.1, 40.2-т зааснаар үнэлээгүй. - Нэхэмжлэгч нар орон сууцаа худалдахдаа төлбөрт нь бэлэн мөнгө болон койн авсан талаар маргаагүй. - Нэхэмжлэгч нар 80,000 койныг шилжүүлэн авснаа хүлээн зөвшөөрсөн тухай тайлбарыг шүүх хуралдааны тэмдэглэлд (хх-ийн 10, 11, 41, 56, 123, 2-р хх-ийн 4, 7, 8 дахь тал) хангалттай гаргасан байна. - Зохигчид койн олон улсын зах зээл дээр хөрвөхөө больсон талаар маргаагүй. - Хариуцагчийн хүсэлтээр нэхэмжлэгчийн дансанд үзлэг хийхийг зөвшөөрсөн боловч нэхэмжлэгчийн тайлбараар сайт нь шинэчлэгдсэн тул хариуцагч уг хүсэлтээсээ татгалзсан. - Давж заалдах шатны шүүх маргааны үйл баримтад эрх зүйн дүгнэлт хийгээгүй. - Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалын үндэслэл Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 167.1.5, 168.1.1-д нийцээгүй.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Орон сууц худалдах, худалдан авах гэрээний хүчин төгөлдөр байдлыг тогтоолгох, улмаар орон сууцыг хууль бус эзэмшлээс чөлөөлүүлэх тухай маргаан. Нэхэмжлэгч орон сууцыг худалдан авсан гэж, хариуцагч орон сууцыг зээл барьцаалсан гэж тус тус маргажээ. АНХАН ШАТ: Орон сууц худалдах, худалдан авах гэрээг хүчин төгөлдөр бус болохыг тогтоож, нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Гомдол гаргагч нь анхан шатны шүүх нотлох баримтыг буруу үнэлж, хэргийн бодит байдлыг тогтоохгүй шийдвэрлэсэн гэж гомдол гаргасан. Давж заалдах шатны шүүх анхны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, хэргийг дахин хэлэлцүүлэхээр анхан шатны шүүхэд буцаасан. ҮНДЭСЛЭЛ: Давж заалдах шатны шүүхээс анхан шатны шүүх нь нэхэмжлэгчийн гаргасан "2017 оны 07 дугаар сарын 06-ны өдрийн орон сууц худалдах, худалдан авах гэрээний нэмэлт нөхцөл" гэх баримтыг хэргийн ач холбогдолтой үйл баримтыг тогтоох боломжийг олгохгүйгээр хэргийг шийдвэрлэсэн гэж үзсэн. Шүүх хуулиар тогтоосон журмыг зөрчсөн, хэргийн оролцогчийн эрхийг бүрэн хангаагүй, мэтгэлцэх зарчмыг хэрэгжүүлээгүй тул анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, хэргийг дахин хэлэлцүүлэхээр буцаасан.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Нэхэмжлэгч Ч.Н нь Б.А-д 2017 оны 4 дүгээр сарын 27-нд 8,620,000 төгрөгийг зээлийн гэрээгээр зээлүүлсэн бөгөөд Б.А нь 2,000,000 төгрөгийг буцаан төлсөн. Үлдэгдэл төлбөр, хүү, алданги нийт 11,379,066 төгрөгийг нэхэмжилсэн. - **Нэхэмжлэгч**: Ч.Н, зээлийн гэрээний үүрэгт 11,379,066 төгрөг гаргуулах. - **Хариуцагч**: Б.А, нэхэмжлэлийн шаардлагыг хүлээн зөвшөөрөхгүй, мөнгийг аваагүй, орон сууц худалдах-худалдан авах гэрээтэй холбоотой төлбөр гэж маргасан. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2018-03-09, **Дугаар**: 184/ШШ2018/00571 - **Шийдвэр**: Нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 281.1, 282.1, 232.1-д заасныг баримтлан, зээлдүүлэгч 8,620,000 төгрөгийг зээлдэгчид шилжүүлсэн гэж үзэх үндэслэлгүй. ### ⚖️ ДАВЖ ЗААЛДАХ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР - **Өдөр**: 2018-05-18, **Дугаар**: 210/МА2018/00742 - **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч - **Гомдлолын шалтгаан**: Шүүх хоёр тусдаа харилцааг уялдуулж, нотлох баримтыг нэг талыг барьж үнэлсэн, гэрээ байгуулагдсаныг үгүйсгэсэн, 2,000,000 төгрөгийн буцаан төлөлтийг үнэлээгүй. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, хэргийг дахин шийдвэрлүүлэхээр буцаасан. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Анхан шатны шүүх Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 116.2-т заасан шаардлагыг хангаагүй. - Нэхэмжлэгчийн нэхэмжлэлийн шаардлага, үндэслэлийг тодруулалгүйгээр хэргийг шийдвэрлэсэн нь буруу. - Талуудын хооронд байгуулсан орон сууц худалдах-худалдан авах гэрээний төлбөр тооцоо дууссан эсэх, зээлийн гэрээний харилцаа үүссэн эсэх, эсвэл үүргийг сольсон эсэхийг тодруулж мэтгэлцүүлээгүй. - Шүүх 2018 оны 1 дүгээр сарын 05-ны өдрийн 489 дүгээр захирамжаар шаардсан баримтыг бүрдүүлээгүй байхад хэргийг шийдвэрлэсэн нь Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 38.6-д заасан нотлох баримтыг дутуу бүрдүүлсэн гэж үзнэ. - Хэрэгт цугларсан нотлох баримтын хүрээнд дүгнэлт хийх боломжгүй тул шийдвэрийг хүчингүй болгож, дахин шийдвэрлүүлэхээр буцаах нь зүйтэй.