Тогтоол №10029·Иргэн · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: “М....” ХХК нь “А-А к” ХХК-тай цемент ачих, буулгах, хадгалах гэрээ байгуулсан. Нэхэмжлэгч гэрээний үүргээ биелүүлэн үйлдвэр барьсан боловч хариуцагч гэрээний үүргээ биелүүлээгүйгээс гэрээ цуцлагдаж, нэхэмжлэгчид хохирол учирсан.
- **Нэхэмжлэгч**: “А-А к” ХХК-аас гэрээ цуцалснаас учирсан хохиролд 568,748,326 төгрөг гаргуулах. Үүнд үйлдвэр барих зардал, зээлийн хүү, гэрээнд заасан торгууль багтана.
- **Хариуцагч**: Нэхэмжлэлийн шаардлагыг эс зөвшөөрч, гэрээ бодитоор хэрэгжээгүй тул үүргийн харилцаа үүсээгүй, нэхэмжилж буй зардлууд үндэслэлгүй гэж маргасан.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2020-10-19, **Дугаар**: 184/ШШ2020/03169
- **Шийдвэр**: Хариуцагч “А-А к” ХХК-аас 99,292,973 төгрөг гаргуулж, үлдэх 469,455,353 төгрөгийг хэрэгсэхгүй болгосон.
- **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 189.5, 225.1, 227.1, 227.3. Нэхэмжлэгч гэрээний үүргээ биелүүлсэн, хариуцагч үүргээ биелүүлээгүй тул гэрээ цуцалсанд буруутай. Үйлдвэр барих зардал нь нэхэмжлэгчийн өмч учир хохирол гэж үзэхгүй, мөн гэрээний хавсралтаар тооцсон орлогын тооцоолол нь баримтаар нотлогдоогүй тул үндэслэлгүй. Харин банкны зээлийн хүүг хохиролд тооцох үндэслэлтэй.
### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- **Өдөр**: 2021-01-11, **Дугаар**: 128
- **Гомдлол гаргагч**: Хоёр тал
- **Гомдлолын шалтгаан**: Шийдвэрийн тогтоох хэсгийн 1, 2 дахь заалтад өөрчлөлт оруулахыг хүссэн.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийн тогтоох хэсгийн 1 дэх заалтыг өөрчлөн хариуцагчаас 49,646,486 төгрөг гаргуулж, үлдэх 519,101,840 төгрөгийг хэрэгсэхгүй болгосон.
- **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 343.1, 227.1, 229.2. Талууд гэрээ хэрэгжих явцад бие биедээ мэдээлэл өгөөгүй, эрсдэлээс хамгаалах үйл ажиллагаа явуулаагүй тул нэхэмжлэгчийн зээлийн хүүгийн хохирлын 50%-ийг хариуцагчаас гаргуулах нь зүйтэй.
### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- **Өдөр**: [Өдөр байхгүй], **Дугаар**: [Дугаар байхгүй]
- **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч, Хариуцагч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Нэхэмжлэгч давж заалдах шатны шүүхийн магадлалын хохирлын хэмжээг бууруулсан хэсгийг эс зөвшөөрч, хариуцагч хохирлыг гаргуулсан хэсгийг бүхэлд нь эс зөвшөөрч гомдол гаргасан.
- **Шийдвэр**: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалын тогтоох хэсгийн 1 дэх заалт, анхан шатны шүүхийн шийдвэрийн тогтоох хэсгийн 1 дэх заалтыг өөрчлөн хариуцагчаас 154,646,487 төгрөгийг гаргуулж, үлдэх 414,101,848 төгрөгт холбогдох хэсгийг хэрэгсэхгүй болгож, нэхэмжлэгчийн гомдлын зарим хэсгийг хангаж, хариуцагчийн гомдлыг хангахгүй орхисон.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Зохигчдын хооронд байгуулагдсан холимог гэрээг ажил гүйцэтгэх гэрээ гэж зүйлчилсэн давж заалдах шатны шүүхийн дүгнэлт үндэслэлтэй.
- Нэхэмжлэгч гэрээний үүргээ биелүүлсэн, хариуцагч үүргээ биелүүлээгүй нь тогтоогдсон.
- Гэрээний 9.3-т заасан “орох байсан орлогоос 20 хувийг хохиролд тооцон гүйцэтгэгч талд төлнө” гэсэн хариуцлагын заалтыг шүүх хэрэглэх ёстой.
- Нэхэмжлэгчийн олох байсан орлогыг гэрээний хавсралт 2-т заасан тоо хэмжээ, хавсралт 1-д заасан нэг тонн ажлын хөлсийг 20,000 төгрөгөөр тооцоход нийт 1,050,000,000 төгрөг байсан, үүний 20% буюу 210,000,000 төгрөгийг шаардсан нь үндэслэлтэй, Иргэний хуулийн 232.5-д нийцнэ.
- Анхан шатны шүүх нэхэмжлэгчийн олох ёстой байсан орлогыг "ашиг орлогын тооцоолол биш, нотлогдоогүй" гэж үзсэн нь буруу. Гэрээнд тодорхой тохиролцсон тооцооллыг үгүйсгэх үндэслэлгүй.
- Үйлдвэр барих болон ашиглалтын зардлыг нэхэмжлэгч хариуцах үүрэгтэй тул хохиролд тооцохгүй гэсэн хоёр шатны шүүхийн дүгнэлт үндэслэлтэй.
- Үйлдвэр барихтай холбогдон гарсан зардалд ногдох банкны зээлийн хүү 99,292,973 төгрөгийг нэхэмжлэгчид учирсан хохиролд тооцсон нь үндэслэлтэй. Хариуцагч энэ талаарх тайлбараа нотолж чадаагүй.
- Давж заалдах шатны шүүх нэхэмжлэгчийг "эрсдэлээс хамгаалах үүргээ биелүүлээгүй" гэж буруутган хохирлыг бууруулсан нь үндэслэлгүй боловч, хариуцагч гэрээний үүргээ биелүүлээгүйд төрийн байгууллагын шийдвэр нөлөөлсөн нь тогтоогдсон тул Иргэний хуулийн 229.2-т заасны дагуу хохирлын хэмжээг багасгах үндэслэлтэй.
- Нийт торгууль 210,000,000 төгрөг болон банкны хүү 99,292,973 төгрөг, нийт 309,292,273 төгрөгийг нэхэмжлэгчид учирсан хохиролд тооцож, үүний 50 хувь болох 154,646,487 төгрөгийг хариуцагчаас гаргуулах нь зүйтэй.
ХуульTech