Тогтоол №17412

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Компаниуд хоорондоо түрээсийн гэрээ байгуулж, түрээслэгч нь түрээсийн төлбөрийг хугацаанд нь төлөөгүйгээс үүссэн нэхэмжлэлийн хэрэг. АНХАН ШАТ: Түрээсийн гэрээний үүрэгт 31 810 000 төгрөг гаргуулахаар шийдвэрлэв. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч алданги тооцох үндэслэлгүй, гэрээний заалтыг буруу тайлбарласан хэмээн гомдол гаргасан. Давж заалдах шатны шүүхээс анхан шатны шийдвэрт өөрчлөлт оруулж, түрээсийн төлбөр, алдангийн нийт дүнг 27 905 500 төгрөгөөр тогтоосон. ҮНДЭСЛЭЛ: Талууд байгуулсан түрээсийн гэрээний хүчин төгөлдөр байдал, төлбөрийн үлдэгдлийн хэмжээг хүлээн зөвшөөрсөн боловч алдангийг хэрхэн тооцсон, төлөх эсэхэд маргасан. Гэрээний дагуу түрээслэгч нь төлбөр төлөх хугацааг хэтрүүлсэн тохиолдолд алданги тооцох эрхтэй байсан. Гэвч шүүх хуульд заасан нөхцөл байдлыг харгалзан алдангийн хэмжээг бууруулсан.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь хариуцагчтай байгуулсан түрээсийн гэрээний дагуу төлөгдөөгүй үлдэгдэл төлбөр болон алданги гаргуулах шаардлага гаргасан. Хариуцагч үлдэгдэл төлбөрийг хүлээн зөвшөөрч, алдангийг гэрээ, хуульд нийцээгүй хэмээн эсэргүүцсэн. АНХАН ШАТ: Түрээсийн гэрээний үүрэгт 39,173,430 төгрөгийг хариуцагчаас гаргуулж нэхэмжлэгчид олгож шийдвэрлэсэн. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагчийн гаргасан гомдлоор хэргийг хянан үзээд, түрээсийн гэрээний нөхцөл, хуулийг үндэслэн алдангийг тооцох хугацаа, хэмжээг өөрчилж, нийт төлбөрийг 31,077,587 төгрөг болгон өөрчилж шийдвэрлэсэн. ҮНДЭСЛЭЛ: Талуудын хооронд байгуулсан түрээсийн гэрээний үүрэг, төлбөр тооцооны баримтууд тогтоогдсон. Хариуцагчийн төлөх үлдэгдэл 26,115,620 төгрөгийг хүлээн зөвшөөрсөн. Алдангийг гэрээний хугацаа дууссан буюу тооцоо нийлсэн өдрөөс хойш тооцох нь зүйтэй бөгөөд Иргэний хуулийн 232 дугаар зүйлийн 232.8-д заасны дагуу хэргийн болон бусад нөхцөл байдлыг харгалзан алдангийн хэмжээг бууруулж шийдвэрлэсэн.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Нэхэмжлэгч Ө.Н нь "И с д" ХХК-тай барилгын тулаас төмөр түрээслүүлэх гэрээ байгуулсан бөгөөд хариуцагч гэрээний үүргээ зөрчиж, түрээсийн зүйлийг хугацаа хэтрүүлэн ашигласан тул түрээсийн төлбөр болон торгууль нэхэмжилжээ. - **Нэхэмжлэгч**: Ө.Н нь хариуцагчаас түрээсийн гэрээний үүрэгт 14,760,000 төгрөг (үндсэн төлбөрийн үлдэгдэл 6,840,000 төгрөг, торгууль 7,920,000 төгрөг) гаргуулахыг шаардсан. - **Хариуцагч**: "И с д" ХХК нь нэхэмжлэлийг эс зөвшөөрч, "Приус-20" маркийн тээврийн хэрэгсэл болон 1,000,000 төгрөг төлснөөр гэрээний үүрэг дуусгавар болсон гэж маргасан. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2020-08-28, **Дугаар**: 181/ШШ2020/02156 - **Шийдвэр**: "И с д" ХХК-аас 10,260,000 төгрөгийг гаргуулж Ө.Н-д олгож, үлдэх 4,500,000 төгрөгийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 287.1, 232.4-т зааснаар эд хөрөнгө ашигласны хөлс, мөн гүйцэтгээгүй үүргийн үнийн дүнгийн 50 хувьтай тэнцэх торгууль төлөх үүрэгтэй гэж үзсэн. ### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ - **Өдөр**: 2020-10-30, **Дугаар**: 2197 - **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэр хууль хэрэглээний алдаатай, торгууль тооцсон нь үндэслэлгүй. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг өөрчилж, "И с д" ХХК-аас 6,840,000 төгрөгийг гаргуулж, үлдэх 7,920,000 төгрөгийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 318.1-д зааснаар эд хөрөнгө хөлслөх гэрээний харилцаагаар тодорхойлж, талуудын торгуулийн тохиролцоо Иргэний хуулийн 232.5, 232.6-д нийцээгүй тул хүчин төгөлдөр бус байна гэж үзсэн. ### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ - **Өдөр**: 2020-12-07, **Дугаар**: 2197 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч - **Гомдлолын шалтгаан**: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг эс зөвшөөрч, гэрээний үүрэг дуусгавар болсон гэж үзсэн. - **Шийдвэр**: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг хэвээр үлдээж, хариуцагчийн гомдлыг хангахгүй орхисон. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Талуудын гэрээнд заасан торгуулийн тохиролцоо нь Иргэний хуулийн 232.5, 232.6-д заасан торгууль, алданги гэсэн анзын төрлүүдийн алинд нь ч нийцэхгүй байна. - Энэхүү тодорхойгүй байдлыг талууд анзын талаар тохиролцоогүй гэж үзэхээс бус, хууль зөрчиж хийсэн хүчин төгөлдөр бус хэлцэл гэж үзэхгүй. - Нэгэнт талууд анзын талаар тохиролцоогүй тул нэхэмжлэгч торгууль шаардах эрхгүй. - Хариуцагчийн тээврийн хэрэгсэл болон мөнгөн шилжүүлгээр гэрээний үүрэг дуусгавар болсныг нотлох баримт хэрэгт авагдаагүй тул хариуцагчийн гомдол үндэслэлгүй.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь хариуцагчид байр түрээслүүлсэн бөгөөд түрээсийн төлбөр болон алданги төлөөгүй тул шаардлага гаргасан. Хариуцагч нь төлбөрийн зарим хэсэг болон алдангийн тооцооллыг эс зөвшөөрөв. АНХАН ШАТ: Хариуцагчаас 9 360 000 төгрөг гаргуулж, үлдэх хэсгийг хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэсэн. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч нь гэрээнд заасан хугацаа хэтрүүлсэн хоногоос алдангийг тооцох ёстой, мөн нэхэмжлэгч алдангийг буруу тооцсон хэмээн гомдол гаргасан. ҮНДЭСЛЭЛ: Гэрээний хүчин төгөлдөр байдлыг талууд маргаагүй. Хариуцагч нь гэрээний хугацаа дууссан байдлаар төлбөрийн үлдэгдэлтэй байсан бөгөөд төлбөрийн тодорхой хэсгийг төлөхгүй байх үндэслэлээ нотлоогүй. Алдангийг хуульд заасан хэмжээнд нь хязгаарлаж, нэхэмжлэгчийн шаардлагыг хангахаар шийдвэрлэсэн. Анхан шатны шүүхийн шийдвэр хууль ёсны бөгөөд үндэслэл бүхий байна.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь хариуцагч нарыг түрээсийн гэрээний үүрэгт болон алданги төлөхийг шаардсан. Хариуцагч нар гэрээ байгуулаагүй, эрх бүхий этгээдийн гарын үсэг байхгүй, төлбөрийг аль хэдийн төлсөн зэрэг үндэслэлээр нэхэмжлэлийг эс зөвшөөрөв. АНХАН ШАТ: Хариуцагч нараас түрээсийн гэрээний үүрэг болон алданги гаргуулж, нэхэмжлэгч компанид олгох, зарим шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгох шийдвэр гаргасан. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагч нар анхан шатны шийдвэртэй холбоотой гомдол гаргав. Давж заалдах шатны шүүх хэргийг бүхэлд нь хянан үзэж, анхан шатны шийдвэрт өөрчлөлт оруулсан. ҮНДЭСЛЭЛ: Талууд хүсэл зоригоо илэрхийлсэн, гарын үсэг, тамга дарсан бичиг баримт үйлдэгдсэн тул хуулийн этгээдүүдийн хооронд түрээсийн гэрээний харилцаа үүссэн гэж үзэх үндэслэлтэй. Хариуцагч нь гэрээний дагуу ашигласан хугацааны төлбөрийг төлөх үүрэгтэй. Төлбөрийн хэмжээ, алдангийн тооцоонд залруулга хийж, хариуцагч нараас тодорхой хэмжээний мөнгө гаргуулж, нэхэмжлэгч компанид олгох, хариуцагч БНХАУ-ын иргэнийг холбогдох хэсгийг хэрэгсэхгүй болгох нь зүйтэй.