Тогтоол №17377

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: ...ХХК (нэхэмжлэгч) нь ...ХК (хариуцагч)-д 4.4 тэрбум төгрөгийн зээл олгосон боловч хариуцагч зээлийн төлбөрөө хугацаандаа төлөөгүй тул зээлийн гэрээг цуцалж, үлдэгдэл зээл, хүү, нэмэгдүүлсэн хүүг гаргуулахаар нэхэмжилсэн. - **Нэхэмжлэгч**: Хариуцагч нь зээлийн гэрээгээр хүлээсэн үүргээ зөрчиж, үндсэн зээл, хүү, нэмэгдүүлсэн хүүгийн нийт 5.8 тэрбум гаруй төгрөгийг төлөөгүй тул зээлийн гэрээг цуцалж, төлбөрийг гаргуулах, барьцаа хөрөнгөөр хангуулах. - **Хариуцагч**: Нэхэмжлэгч нь гэрээгээр хүлээсэн үүргээ зөрчиж, зээлийг бүрэн олгоогүй тул зээлийн эргэн төлөлтийн хуваарь боломжгүй болсон. Иймд гэрээний хугацаа дуусмагц үүргээ гүйцэтгэх ёстой бөгөөд нэмэгдүүлсэн хүү тооцох үндэслэлгүй. Мөн гэрээ цуцлагдсанаас хойш хүү тооцсон нь буруу. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2019-06-07, **Дугаар**: 529 - **Шийдвэр**: Зээлийн гэрээг цуцалж, хариуцагчаас нийт 5,862,250,942.17 төгрөгийг гаргуулж, нэхэмжлэгчид олгох, төлбөрийг сайн дураар эс төлбөл барьцаа хөрөнгөөр хангуулах. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 225.1, 451.1, 452.2, 453.1, 175.1. ### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ - **Өдөр**: 2019-09-05, **Дугаар**: 80 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, хариуцагчийн давж заалдсан гомдлыг хангахгүй орхих. - **Үндэслэл**: Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 162.4. ### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ - **Өдөр**: 2019-11-20, **Дугаар**: 00515 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч - **Гомдлолын шалтгаан**: Нэмэгдүүлсэн хүүг гаргуулахаар шийдвэрлэсэн нь Иргэний хуулийн 453.1 болон УДШ-ийн 2006 оны 53-р тогтоолын 2.3-т заасантай зөрчилдөж байна. - **Шийдвэр**: Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэр, магадлалыг хэвээр үлдээж, хариуцагчийн гомдлыг хангахгүй орхих. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Шүүх зохигчийн хооронд үүссэн эрх зүйн маргааны төрлийг зөв тодорхойлж, Иргэний хуулийн холбогдох зохицуулалтыг зөв тайлбарлан хэрэглэсэн. - Иргэний хуулийн 451.1-д зааснаар банкнаас зээл олгох гэрээгээр зээлдэгч нь мөнгөн хөрөнгө, хүүг буцаан төлөх үүрэгтэй. - Иргэний хуулийн 453.1-д зааснаар зээлдэгч зээлээ хугацаанд нь төлөөгүй бол хэтэрсэн хугацааны хүү, гэрээнд заасан бол нэмэгдүүлсэн хүү төлөх үүрэгтэй. - Зээлийн гэрээний үүрэгт үл хөдлөх эд хөрөнгө барьцаалсан бөгөөд үүрэг гүйцэтгэгч үүргээ биелүүлээгүй тохиолдолд ипотекийн зүйл болох үл хөдлөх эд хөрөнгийг шүүхийн шийдвэрийн дагуу албадан худалдах үндэслэлтэй. - Хэрэгт авагдсан баримтаас үзвэл зээлдүүлэгч 4.4 тэрбум төгрөгийн зээлийг олгосон, хариуцагч 1.05 тэрбум гаруй төгрөгийг төлсөн боловч үүргээ бүрэн биелүүлээгүй, 2018 оны 1 сараас хойш төлөлт хийгээгүй болох нь тогтоогдсон. - Зээлийн гэрээний 2.1.3.3-т зааснаар зээлдэгч нь Зээлийн батлан даалтын сангаар 500 сая төгрөгийн батлан даалт гаргуулж, гурван талт гэрээ байгуулсан нөхцөлд банк нэмж 500 сая төгрөгийг олгохоор заасан тул зээлийг дутуу олгосон гэж үзэх боломжгүй.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Төрийн банк ХХК нь Нямсүлд ХХК-д 2017.07.26-ны өдөр зээлийн гэрээний дагуу 970,000,000 төгрөгийг жилийн 27.60 хувийн хүүтэй, 60 сарын хугацаатай зээлсэн. Зээлдэгч нь нийт 116,215,687.92 төгрөгийг төлсөн боловч 2018.10.31-нээс хойш төлөлт хийгээгүй тул зээлийн гэрээг цуцалж, үүргийн гүйцэтгэлийг барьцааны хөрөнгөөс хангуулахыг нэхэмжилжээ. - **Нэхэмжлэгч**: Төрийн банк ХХК нь зээлийн гэрээг хугацаанаас өмнө цуцалж, үндсэн зээл, хүү, нэмэгдүүлсэн хүүгийн нийт 1,455,947,268.57 төгрөгийг гаргуулж, үүргийн гүйцэтгэлийг барьцааны хөрөнгөөр хангуулах. - **Хариуцагч**: Нямсүлд ХХК нь зээлийн төлбөрт 116,000,000 төгрөг төлсөн, хүүг багасгах хүсэлтийг удаа дараа тавьсан боловч банк шийдвэрлээгүй, зээлийг хугацаанаас өмнө цуцлах үндэслэлгүй гэж маргасан. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2020-01-07, **Дугаар**: 183/ШШ2020/00058 - **Шийдвэр**: Зээлийн гэрээг хугацаанаас өмнө цуцалж, хариуцагч Нямсүлд ХХК-иас 1,455,947,268.57 төгрөгийг гаргуулж, барьцаа хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулахыг даалгасан. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 451.1, 453.1, 225.1, 158.1, 175.1-д заасныг баримтлан нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хангасан. ### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ - **Өдөр**: 2020-03-20, **Дугаар**: 640 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэр үндэслэлгүй, зээлийн хүүг багасгах хүсэлтийг харгалзаагүй. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, хариуцагчийн давж заалдах гомдлыг хангахгүй орхисон. - **Үндэслэл**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэр хууль ёсны бөгөөд үндэслэлтэй. ### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ - **Өдөр**: 2021-12-23, **Дугаар**: 106300140344 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч - **Гомдлолын шалтгаан**: Зээлийн хүү болон нэмэгдүүлсэн хүүг хасаж, үндсэн зээл 958,000,000 төгрөгийг гаргуулахаар шийдвэрт өөрчлөлт оруулах. - **Шийдвэр**: Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэр, магадлалд найруулгын өөрчлөлт оруулж, хариуцагчийн гомдлыг хангахгүй орхисон. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Зохигчдын хооронд байгуулсан зээлийн болон барьцааны гэрээ нь хуулийн шаардлага хангасан хүчин төгөлдөр хэлцэл байна. - Зээлдэгч нь гэрээний үүргээ зөрчиж, төлбөрөө хугацаанд нь төлөөгүй нь тогтоогдсон. - Нэхэмжлэгч нь зээлдэгчид үүргээ гүйцэтгэхийг удаа дараа мэдэгдсэн боловч үр дүн гараагүй тул гэрээг цуцлах эрхтэй. - Зээлийн гэрээний 6.2.1-д зааснаар зээлдэгч төлбөрийн хуваарийг зөрчсөн тохиолдолд банк гэрээг хугацаанаас өмнө нэг талын санаачилгаар цуцалж болно. - Гэрээнд заасан хэмжээгээр зээлийн хүүг тооцож нэхэмжилсэн шаардлага хууль зөрчөөгүй. - Хариуцагч хүүгийн хэмжээг багасгахыг хүссэн тайлбар, татгалзлаа баримтаар нотлоогүй тул гомдлыг хангах үндэслэлгүй. - Анхан шатны шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагын үндэслэл болсон гэрээг шүүхийн шийдвэрээр цуцалсан нь хуулийг буруу тайлбарлаж хэрэглэсэн алдаа байсан ч энэ нь шийдвэрийг хүчингүй болгох ноцтой зөрчилд хамаарахгүй. - Иргэний хуулийн 225.1, 205.1-д заасныг үндэслэн нэхэмжлэгч гэрээг цуцлах эрхтэй тул шүүхээс гэрээг цуцлах тухай заалтыг шийдвэрээс хасч, найруулгын өөрчлөлт оруулсан.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Банк зээлдэгч болон барьцаа гаргагчдаас зээлийн гэрээний үүргийг гаргуулж, барьцаа хөрөнгөөр баталгаажуулах тухай нэхэмжлэл гаргажээ. Зээлдэгч нар төлбөрөө хугацаанд нь хийгээгүй, банк гэрээг цуцалсан. Хариуцагчид хүүгийн тооцоолол, гэрээг хугацаанаас өмнө цуцалсан үндэслэл, зардлыг олгох талаар маргажээ. АНХАН ШАТ: Зээлийн гэрээг цуцалж, зээлдэгчдээс тодорхой хэмжээний мөнгө гаргуулах, бусад хариуцагч нарт холбогдох нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгож, төлбөрийг барьцаа хөрөнгөөр хангуулах шийдвэр гаргасан. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагч нь анхан шатны шүүхийн шийдвэрт заасан хүүгийн тооцоолол, хэмжээ, хууль хэрэглээг буруу хийсэн гэж гомдол гаргасан. ҮНДЭСЛЭЛ: Зээлдэгч нар зээлийн гэрээний хугацааг зөрчсөн нь тогтоогдож, банк гэрээг цуцлах эрхтэй байсан. Банкны зээл, хүүгийн тооцоолол хуульд нийцсэн. Зээлдэгч нар нь төлбөрөө хийх үүрэгтэй бөгөөд барьцаа хөрөнгө нь гэрээний шаардлагыг хангасан. Барьцаа гаргагч нар нь гэрээний дагуу үүргээ биелүүлэх боломжтой. Анхан шатны шүүхийн шийдвэр хууль ёсны бөгөөд үндэслэлтэй байсан тул давж заалдах гомдлыг хангахгүй орхисон.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Банк нь зээлдэгч нарт зээл олгосон боловч зээлдэгчид төлбөрөө хийгээгүй тул зээлийн гэрээг цуцалж, үүрэг болон үүссэн хүүг гаргуулж, барьцаалсан хөрөнгөөр баталгааг хангуулахыг шаардсан. Зээлдэгч нь зээлийн мөнгөнөөс ашиглаагүй, төлбөрөө хийсэн боловч банк тооцоололд алдаа гаргасан гэж маргасан. АНХАН ШАТ: Иргэний хуулийн холбогдох зүйл заалтыг баримтлан зээлдэгч нараас зээлийн үлдэгдэл, хүү, нэмэгдүүлсэн хүүг гаргуулж, барьцаалсан орон сууцаар үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах шийдвэр гаргасан. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагч тал анхан шатны шүүх хуулийг буруу тайлбарлаж, төлсөн мөнгийг зээлээс хасаагүй гэж гомдол гаргасан. Шүүх нь хэрэгт авагдсан нотлох баримтыг үндэслэн, зээлийн гэрээний дагуу үүргээ биелүүлээгүйг тогтоон, анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн. ҮНДЭСЛЭЛ: Зээлдэгч нар нь зээлийн гэрээний хуваарьт заасны дагуу төлбөр төлөх үүргээ зохих ёсоор биелүүлээгүй нь баримтаар тогтоогдсон. Банк нь зээлдэгч гэрээгээ зөрчсөн гэж үзэж гэрээг цуцалсан бөгөөд энэ нь хуульд нийцсэн. Зээлдэгчийн төлсөн мөнгөнүүдийг үндсэн зээл болон хүүгийн төлбөрөөс хасч тооцоход шүүхийн шийдвэрт тооцооллын хувьд өөрчлөлт орохгүй тул гомдлыг хангахгүй орхисон.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Банкны зээлийн гэрээний үүргээ биелүүлээгүйгээс үүссэн нэхэмжлэлийн шаардлага, хариуцагчийн эргэн төлөлтийн хуваарийг зөрчөөгүй, банкнаас бүрэн зээл олгоогүй, хүүг хэт өндөр тогтоосон гэх зэргээр гаргасан гомдлыг хянан шийдвэрлэсэн. АНХАН ШАТ: Банктай байгуулсан зээлийн гэрээг цуцалж, үндсэн зээл, хүү, нэмэгдүүлсэн хүүг гаргуулж, барьцаа хөрөнгөөр хангуулах шийдвэр гаргасан. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагчийн төлөөлөгч анхан шатны шүүхийн шийдвэрийн хүү болон нэмэгдүүлсэн хүүг гаргуулах хэсэгт гомдол гаргаж, зээл бүрэн олгогдоогүй, хүүг бууруулах, нэмэгдүүлсэн хүүг хасах үндэслэлтэй гэж маргасан. ҮНДЭСЛЭЛ: Зээлийн гэрээ, барьцааны гэрээ болон нэмэлт гэрээний хүчин төгөлдөр байдал, хариуцагчийн гэрээний үүргээ зөрчсөн, гэрээг хугацаанаас өмнө цуцлах нөхцөл бүрдсэн талаарх хуулийн дүгнэлт үндэслэлтэй байсан. Арилжааны банкны дундаж хүүтэй харьцуулан хүү бууруулах боломжгүй, зээлдэгч гэрээний үүргээ зөрчсөнөөс үүсэх нэмэгдүүлсэн хүүг тооцох нь хуультай зөрчилдөөгүй гэж үзэн анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн.