Тогтоол №17294

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Нэхэмжлэгч Д нь Хан-Уул дүүргийн 11 дүгээр хороо, Зайсан, Ар Зайсангийн гудамж, 92 тоот хаягт байршилтай 510.59 м.кв талбайтай үйлчилгээний зориулалттай үл хөдлөх эд хөрөнгийг хариуцагч Б-ийн хууль бус эзэмшлээс чөлөөлүүлэхээр нэхэмжлэл гаргасан. - **Нэхэмжлэгч**: Д нь "Могул скай" ХХК-тай 2012 онд захиалгаар барилга бариулах гэрээ байгуулж, 2017 онд үл хөдлөх хөрөнгийн гэрчилгээг өөрийн нэр дээр авсан тул шаардах эрхтэй. - **Хариуцагч**: Б нь маргаан бүхий 80 м.кв талбайг "Могул скай" ХХК-ийн захирлын тушаалаар хадам эцэгт нь өмчлүүлэх шийдвэр гарсан, 2010 оноос хойш амьдарч, ашиглалтын зардлыг төлж ирсэн тул нэхэмжлэл үндэслэлгүй гэж маргасан. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2020-06-25, **Дугаар**: 183/ШШ2020/01763 - **Шийдвэр**: Нэхэмжлэлийг хангаж, үл хөдлөх эд хөрөнгийг хариуцагчийн хууль бус эзэмшлээс чөлөөлөхөөр шийдвэрлэсэн. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 106.1. ### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ - **Өдөр**: 2020-09-25, **Дугаар**: 2020 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг эс зөвшөөрсөн. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, хариуцагчийн давж заалдах гомдлыг хангахгүй орхисон. - **Үндэслэл**: Анхан шатны шүүхийн дүгнэлтийг хуульд нийцсэн гэж үзсэн. ### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ - **Өдөр**: 2022-11-10, **Дугаар**: 001/ХТ2022/01077 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагчийн өмгөөлөгч - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэр, магадлалыг хууль бус гэж үзсэн. - **Шийдвэр**: Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэр, магадлалыг хэвээр үлдээж, хариуцагчийн өмгөөлөгчийн гомдлыг хангахгүй орхисон. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Нэхэмжлэгч Д нь 2017-11-27-ны өдрийн үл хөдлөх эд хөрөнгийн өмчлөх эрхийн улсын бүртгэлийн гэрчилгээгээр маргаан бүхий үл хөдлөх эд хөрөнгийн өмчлөгч болох нь тогтоогдсон. - Өмчлөх эрхийн улсын бүртгэлийн гэрчилгээг "Могул скай" ХХК-тай байгуулсан 2012-07-09-ний өдрийн "Захиалгаар бариулах ажил гүйцэтгэх гэрээ"-ний үндсэн дээр авсан нь хэрэгт авагдсан баримтаар тогтоогдсон. - Иргэний хуулийн 182.1, 183.1-д үл хөдлөх эд хөрөнгийн өмчлөх эрхийг улсын бүртгэлд бүртгүүлэхээр, мөн улсын бүртгэлд бичигдсэн тэмдэглэгээг үнэн зөв гэж тооцохоор зохицуулсан. - Хариуцагч Б нь нэхэмжлэгчийн өмчлөлийн үл хөдлөх эд хөрөнгөөс 80 м.кв-ыг хууль ёсны дагуу эзэмшиж байгааг нотлоогүй. - Хадам эцэг Ч-д өмчлөх эрхтэй гэх "Могул скай" ХХК-ийн захирлын 2015-05-15-ны өдрийн 75 тоот тушаал нь компанийн архивт байхгүй, хуурамч болох нь тогтоогдсон. - Хариуцагчийн татгалзлын үндэслэл болсон Ч болон "Могул коммуникейшн" ХХК-ийн захирал П нарын хооронд байгуулагдсан "Дулаан цахилгаанаар хангах гэрээ"-гээр хариуцагчийг үл хөдлөх эд хөрөнгийн өмчлөгч гэж үзэх боломжгүй. - Шүүх хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааг хуульд заасан журмын дагуу явуулж, нотлох баримтыг зөв үнэлж, хуулийг зөв тайлбарлан хэрэглэсэн.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Нэхэмжлэгч нь "Могул скай" ХХК-тай 2012 онд захиалгаар барилгын ажил гүйцэтгэх гэрээ байгуулж, 2017 онд 510.59 м.кв талбайтай үйлчилгээний зориулалттай барилгыг өмчилж авсан тул хариуцагчаас уг үл хөдлөх эд хөрөнгийг чөлөөлүүлэхээр нэхэмжилжээ. - **Нэхэмжлэгч**: Өмчлөлийн үл хөдлөх эд хөрөнгийг хариуцагчийн хууль бус эзэмшлээс чөлөөлүүлэхийг шаардсан. - **Хариуцагч**: Маргаан бүхий барилгын 80 м.кв талбайг "Могул скай" ХХК-ийн захирлын тушаалаар хадам эцэгт нь өмчлүүлсэн бөгөөд 2010 оноос хойш амьдарч, ашиглалтын зардлыг төлж ирсэн тул нэхэмжлэлийг үндэслэлгүй гэж маргасан. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2020-06-25, **Дугаар**: 183/ШШ2020/01763 - **Шийдвэр**: Нэхэмжлэлийг хангаж, үл хөдлөх эд хөрөнгийг хариуцагчийн хууль бус эзэмшлээс чөлөөлүүлсэн. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 106.1. ### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ - **Өдөр**: 2020-09-25, **Дугаар**: 2020 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг эс зөвшөөрсөн. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, хариуцагчийн гомдлыг хангахгүй орхисон. - **Үндэслэл**: Анхан шатны шүүхийн дүгнэлтийг хуульд нийцсэн гэж үзсэн. ### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ - **Өдөр**: 2022-11-10, **Дугаар**: 001/ХТ2022/01077 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагчийн өмгөөлөгч - **Гомдлолын шалтгаан**: Барилга нь 2010 онд ашиглалтад орсон, гэрээний хугацаа зөрүүтэй, өмчлөх эрх үүсээгүй, Дээд шүүхийн тогтоолыг биелүүлээгүй, гэрчийг оролцуулаагүй, барилга нь үйлчилгээний зориулалтгүй, СӨХ-д шилжүүлсэн зэрэг үндэслэлээр шийдвэр, магадлалыг эс зөвшөөрсөн. - **Шийдвэр**: Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэр, магадлалыг хэвээр үлдээж, хариуцагчийн өмгөөлөгчийн гомдлыг хангахгүй орхисон. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Нэхэмжлэгч нь үл хөдлөх эд хөрөнгийн өмчлөх эрхийн улсын бүртгэлийн гэрчилгээгээр өмчлөгч болох нь тогтоогдсон. - Өмчлөх эрхийг улсын бүртгэлд бүртгүүлсэн нь Иргэний хуулийн 182.1, 183.1-д нийцсэн. - Хариуцагчийн "Могул скай" ХХК-ийн захирлын тушаалаар өмчлөх эрх үүссэн, ашиглалтын зардлыг төлсөн гэх нөхцөл байдлууд нь өмчлөх эрх үүсгэхгүй. - Хяналтын шатны шүүхийн тогтоолд заасан зөрчлийг арилгах зорилгоор "Могул скай" ХХК-ийг гуравдагч этгээдээр оролцуулж, 2015 оны 75 тоот тушаал гэх албан бичиг байхгүй болохыг тогтоосон. - Хариуцагч нь Иргэний хуулийн 89.1, 90.1-д зааснаар хууль ёсоор эзэмшил үүссэн болохыг нотлоогүй. - Хариуцагчийн гэрч оролцуулах хүсэлтийг хангаагүй нь хууль зөрчөөгүй. - Анхан болон давж заалдах шатны шүүх хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааг хуульд заасан журмын дагуу явуулж, нотлох баримтыг Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 40.1, 40.2-т заасны дагуу үнэлэн, хуулийг зөв тайлбарлан хэрэглэсэн.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Нэхэмжлэгч Э.Н нь өөрийн өмчлөлийн хашаа, байшинг хариуцагч Х.Ты хууль бус эзэмшлээс чөлөөлүүлэхээр шаардсан. Хариуцагч нь тухайн хашаа, байшинг өөрийн хөрөнгөөр барьсан бөгөөд газрыг ахынхаа хүүгийн нэр дээр бүртгүүлсэн байсан гэж маргасан. - **Нэхэмжлэгч**: Э.Н нь Хан-Уул дүүргийн 10 хороо, Нисэх 10 гудамж, 216а тоотод байрлах 700 м.кв газар болон 78.5 м.кв талбай бүхий хувийн сууцны хууль ёсны өмчлөгч тул хариуцагч Х.Ты хууль бус эзэмшлээс чөлөөлүүлэхийг шаардсан. - **Хариуцагч**: Х.Т нь уг хашаа байшинг өөрийн хөрөнгөөр барьсан, хөдөөний хаягтай байсан тул газрыг ахынхаа хүү Б.Дөлгөөний нэр дээр авсан байтал нэхэмжлэгч Э.Н өөрийн нэр дээр бүртгүүлэн нэхэмжлэл гаргасныг хүлээн зөвшөөрөхгүй гэж татгалзсан. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2018-05-22, **Дугаар**: 183/ШШ2018/01270 - **Шийдвэр**: Э.Нгийн нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон. - **Үндэслэл**: Хариуцагч Х.Т нь маргаж буй газрыг цэвэрлэж, хашаа байшингаа өөрийн хөрөнгөөр барьсан гэж үзсэн. ### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ - **Өдөр**: 2018-07-06, **Дугаар**: 1570 - **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүх өмчлөх эрхийг тогтоосон баримтуудыг үнэлээгүй нь буруу. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг өөрчилж, нэхэмжлэлийг хангасан. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 106.1-д заасныг баримтлан нэхэмжлэгч Э.Н нь газар болон хувийн сууцны өмчлөгч болох нь тогтоогдсон. ### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ - **Өдөр**: 2018-10-15, **Дугаар**: 1570 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч Х.Т - **Гомдлолын шалтгаан**: Магадлалыг эс зөвшөөрч, өмчлөх эрхийн бичиг баримтуудыг хуурамчаар үйлдэж авсан, өөрийн хөрөнгөөр барьсан байшинг нотолсон баримтуудыг үнэлээгүй гэж үзсэн. - **Шийдвэр**: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг хэвээр үлдээж, хариуцагчийн гомдлыг хангахгүй орхисон. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Нэхэмжлэгч Э.Н нь маргааны зүйл болох хашаа, байшингийн өмчлөгч болох нь үл хөдлөх эд хөрөнгийн бүртгэлийн гэрчилгээгээр тогтоогдсон. - Иргэний хуулийн 106.1-д зааснаар өмчлөгч хөрөнгөө бусдын хууль бус эзэмшлээс шаардах эрхтэй. - Хариуцагч Х.Т нь хашаа, байшинг өмчлөх эрхтэй болохоо баримтаар нотолж чадаагүй. - Нэхэмжлэгчийн нөхөр Х.Баттулгын гэрчийн мэдүүлэг болон Б.Дөлгөөний нэр дээрх газрыг Э.Нд шилжүүлсэн баримтууд нь хариуцагчийн татгалзлыг үндэслэлгүй болгосон. - Хариуцагч хашаа, байшинг барихад хөрөнгө оруулсан гэж үзвэл оруулсан хөрөнгөө буцаан шаардахад энэ шийдвэр саад болохгүй. - Давж заалдах шатны шүүх хэрэгт байгаа баримтын хэмжээнд маргааны үйл баримтыг үндэслэлтэй дүгнэж, Иргэний хуулийг зөв тайлбарлан хэрэглэсэн.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь үл хөдлөх эд хөрөнгөө хууль бус эзэмшлээс чөлөөлүүлэхээр хариуцагчтай маргасан. Нэхэмжлэгч нь эд хөрөнгийн хууль ёсны өмчлөгч болохоо баримтаар нотолсон. Хариуцагч нь тухайн эд хөрөнгийг өмнө нь хамтран өмчилж байсан боловч гэрээний үндсэн дээр өмчлөх эрх нь дуусгавар болсон тул эрхээ сэргээлгэхээр шаардсан нь хуулийн дагуу үндэслэлгүй. АНХАН ШАТ: Нэхэмжлэлийг хангаж, хариуцагчийн хууль бус эзэмшсэн үл хөдлөх эд хөрөнгийг нэхэмжлэгч нарт олгохоор шийдвэрлэв. ҮНДЭСЛЭЛ: Иргэний хуулийн дагуу өмчлөгч нь өөрийн хөрөнгөө бусдын хууль бус эзэмшлээс шаардах эрхтэй. Хариуцагчийн өмчлөх эрхтэй холбоотой маргаан нь нотлогдоогүй бөгөөд түүний үйлдэл нь хууль бус эзэмшил болсон.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Нэхэмжлэгч Д.С нь “Бизнес инвест девелопмент ББСБ” ХХК-тай үл хөдлөх хөрөнгө худалдах, худалдан авах гэрээ байгуулж, 132.3 м.кв орон сууцыг худалдан авч, улсын бүртгэлд бүртгүүлэн өмчлөгч болсон. Хариуцагч У.Б нь уг орон сууцад амьдарч байсан бөгөөд орон сууц чөлөөлж, төлбөр барагдуулах хэлцлийн дагуу төлбөрөө барагдуулаагүй тул маргаан үүссэн. - **Нэхэмжлэгч**: Д.С нь У.Б-г орон сууцнаас албадан чөлөөлүүлэхийг шаардсан. - **Хариуцагч**: У.Б нь нэхэмжлэлийг эс зөвшөөрч, Д.С-ын нэр дээрх үл хөдлөх хөрөнгийн гэрчилгээг хууль бус гэж үзэж, уг хэлцлийг хүчин төгөлдөр бусд тооцуулахаар сөрөг нэхэмжлэл гаргах хүсэлтэй байгаагаа илэрхийлсэн. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2022-06-03, **Дугаар**: 181/ШШ2022/01328 - **Шийдвэр**: Хариуцагч У.Б-г маргаан бүхий орон сууцнаас албадан чөлөөлж, улсын тэмдэгтийн хураамжийг хариуцагчаас гаргуулж нэхэмжлэгчид олгосон. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 106.1, 110.1-д заасныг баримтлан, нэхэмжлэгч Д.С нь орон сууцны өмчлөгч болсон тул хариуцагчийг хууль бусаар оршин сууж байгаа гэж үзсэн. ### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ - **Өдөр**: 2022-09-14, **Дугаар**: 210/МА2022/01718 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч - **Гомдлолын шалтгаан**: Сөрөг нэхэмжлэл гаргах эрхийг хязгаарласан, хүндэтгэн үзэх шалтгаантай байхад шүүх хуралдаанд оролцуулаагүй. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийн тогтоох хэсгийн 1 дэх заалтыг өөрчлөн найруулж, бусад заалтыг хэвээр үлдээсэн. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 106.1-д заасныг баримтлан У.Б-ын хууль бус эзэмшлээс орон сууцыг албадан чөлөөлөхөөр өөрчилсөн. ### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ - **Өдөр**: 2023-01-20, **Дугаар**: 210/МА2022/01718 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагчийн өмгөөлөгч - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүх хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны журам зөрчсөн, хариуцагч болон түүний өмгөөлөгчийг шүүх хуралдаанд оролцуулаагүй. - **Шийдвэр**: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг хэвээр үлдээж, хариуцагчийн өмгөөлөгчийн хяналтын журмаар гаргасан гомдлыг хангахгүй орхисон. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Нэхэмжлэгч Д.С нь "Бизнес инвест девелопмент ББСБ" ХХК-тай 2021-07-29-ний өдөр үл хөдлөх хөрөнгө худалдах, худалдан авах гэрээ байгуулж, маргаан бүхий орон сууцыг худалдан авч, улсын бүртгэлд бүртгүүлж, хуулийн дагуу өмчлөгч болсон. - Д.С нь хариуцагч У.Б-тай 2021-07-30-ны өдөр "Орон сууц чөлөөлж, төлбөр барагдуулах хэлцэл" байгуулсан боловч хариуцагч төлбөрөө төлөх үүргээ биелүүлээгүй нь тогтоогдсон. - Давж заалдах шатны шүүх нь хариуцагч У.Б нь маргаан бүхий орон сууцны эзэмшлийг хууль ёсны болохыг баримтаар нотлоогүй тохиолдолд эзэмшлийг хууль бус гэж үзсэн нь үндэслэлтэй. - Орон сууцны өмчлөгч Д.С нь Иргэний хуулийн 106.1-д заасны дагуу бусдын хууль бус эзэмшлээс өмчлөлийн зүйлээ шаардах эрхтэй. - Анхан шатны шүүх хэргийг шийдвэрлэхдээ хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны журмыг зөрчөөгүй бөгөөд хариуцагчийн өмгөөлөгчийн “хүндэтгэн үзэх шалтгаантай байхад шүүх хуралдаанд оролцуулахгүйгээр хэргийг шийдвэрлэж хууль зөрчсөн” гэх гомдлыг хангах үндэслэлгүй.